KWALIFIKACJA MOT2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Na rysunku przedstawiono schemat elektryczny
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny przekaźnika elektromagnetycznego, co jest zgodne z pytaniem egzaminacyjnym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik elektromagnetyczny rozpoznaje się na schemacie po obecności cewki (elektromagnesu) oraz styków przełączanych jej zadziałaniem. Układy sterowania wycieraczek lub przepustnicy to zwykle bardziej rozbudowane schematy, a "rozdzielacz napięcia" nie ma typowego toru cewka–styki przekaźnika.

Pełne wyjaśnienie:

Na schemacie elektrycznym przekaźnika elektromagnetycznego typowo występują dwa wyraźnie rozdzielone fragmenty:

  • cewka (elektromagnes) – element, który po podaniu napięcia wytwarza pole magnetyczne,
  • styki – tor(ry) prądowy(e), które zmieniają stan pod wpływem zadziałania cewki (np. styk zwierny/rozwierny/przełączny).

To właśnie zestawienie: "cewka sterująca" + "styki robocze" jest kluczową cechą odróżniającą przekaźnik od wielu innych schematów spotykanych w pojeździe.

Odpowiedź "przekaźnika elektromagnetycznego" jest poprawna, ponieważ taki element na schemacie pokazuje mechanizm przełączania toru prądowego za pomocą elektromagnesu. W praktyce samochodowej przekaźniki są stosowane m.in. do załączania odbiorników o większym poborze prądu, aby nie obciążać bezpośrednio przełączników lub wyjść sterowników.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo opisują albo całe układy funkcjonalne, albo element o innej zasadzie działania:

  • "sterowania przesłoną przepustnicy" – układ przepustnicy elektronicznej obejmuje zwykle silnik/napęd, czujniki położenia i sterowanie z ECU; jego schemat jest z reguły bardziej złożony niż pojedynczy symbol cewki i styków.
  • "dwubiegunowego rozdzielacza napięcia" – taki opis nie odpowiada standardowemu symbolowi przekaźnika. Rozdział napięcia kojarzy się raczej z połączeniami, bezpiecznikami, szynami lub dzielnikami rezystorowymi, a nie z elementem przełączanym elektromagnesem.
  • "sterowania pracą wycieraczek samochodowych" – schemat sterowania wycieraczkami zwykle zawiera silnik, przełączniki, przerywacz/moduł i połączenia wieloprzewodowe. Sam przekaźnik może być częścią takiego układu, ale nie jest to "schemat sterowania wycieraczek" jako całości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz na rysunku symbol cewki oraz osobno styki, potraktuj to jako sygnał, że pytanie dotyczy przekaźnika (lub stycznika), a nie kompletnego układu funkcjonalnego pojazdu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik elektromagnetyczny to element, w którym cewka steruje stykami. Małym prądem w obwodzie sterowania można włączyć/wyłączyć większy prąd odbiornika (np. wentylatora, pompy). Chroni to przełączniki i wyjścia sterowników przed przeciążeniem.
Najczęściej widać dwie części: symbol cewki (elektromagnesu) oraz osobno styki (zwierne, rozwierne lub przełączne). Jeśli na rysunku jest "cewka + styki", to zwykle jest to przekaźnik, a nie cały układ wykonawczy.
Przekaźnik pozwala sterować dużym prądem krótką drogą (blisko zasilania i odbiornika), a do kabiny prowadzić tylko obwód sterujący o małym prądzie. Zmniejsza to spadki napięcia, ryzyko przegrzania styków przełącznika oraz awarie wynikające z przeciążenia.
Często pojawia się brak działania odbiornika mimo poprawnego sterowania, praca przerywana, "kliknięcie" bez załączenia obciążenia albo brak kliknięcia w ogóle. Mogą też wystąpić nadpalone styki, przegrzewanie obudowy lub spadek napięcia na torze mocy.
Tak. Przekaźnik bywa elementem układu wycieraczek (np. załączanie zasilania, funkcja przerywana), ale schemat całego układu wycieraczek zawiera zwykle silnik, przełącznik, moduł/przerywacz i więcej połączeń. Sam symbol przekaźnika nie opisuje całego układu.
To opis stanu styków w spoczynku (bez zasilania cewki). NO (normalnie otwarty) zamyka się po zadziałaniu cewki, a NC (normalnie zamknięty) otwiera się po zadziałaniu cewki. Rozpoznanie typu styków ułatwia analizę działania obwodu.
Najpierw potwierdź zasilanie i masę w obwodzie cewki oraz obecność sygnału sterującego (miernik, kontrolka). Następnie sprawdź, czy na torze styków pojawia się napięcie po zadziałaniu. Można też zamienić przekaźnik na sprawny o tych samych parametrach, jeśli to dopuszczalne.
Przekaźnik ma cechę charakterystyczną: cewka sterująca mechanicznie/magnetycznie przełącza styki. "Rozdzielacz napięcia" sugeruje raczej element pasywny lub sposób połączenia obwodów, bez części sterującej elektromagnesem i bez typowego symbolu styków przełącznych.
Przekaźniki mogą być sterowane przez przełączniki, moduły nadwozia, ECU silnika lub inne sterowniki. Sterowanie bywa realizowane "plusem" lub "masą", czasem przez tranzystor w sterowniku. Dlatego w diagnozie trzeba sprawdzić nie tylko przekaźnik, ale i tor sterowania.
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych symboli: przekaźnik, bezpiecznik, dioda, silnik, czujnik, masa. Rozwiązuj zadania na krótkich fragmentach schematów i ucz się rozdzielać obwód sterowania od obwodu mocy. Zwracaj uwagę na to, co na rysunku jest "elementem", a co "układem".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przekaźnik elektromagnetyczny rozpoznaje się na schemacie po obecności cewki (elektromagnesu) oraz styków przełączanych jej zadziałaniem.

Materiały:

  • Podręczniki/notesy do elektrotechniki i elektromechaniki samochodowej (dział: przekaźniki i styczniki)
  • Instrukcje serwisowe/schematy instalacji elektrycznej pojazdów (ćwiczenia z czytania symboli)
  • Katalogi elementów elektrycznych (np. przekaźniki automotive) z opisem wyprowadzeń i symboli

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego