KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 25.
Na rysunku przedstawiono symbol graficzny
Ilustracja przedstawia symbol graficzny filtru, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol graficzny przedstawia filtr, czyli element toru, którego zadaniem jest selektywne przepuszczanie wybranego pasma częstotliwości i tłumienie składowych poza pasmem. Tłumik zmniejsza poziom sygnału szerzej i bez selekcji pasma, multiplekser łączy/rozdziela kanały, a ogranicznik amplitudy "ścina" zbyt duże wartości.

Pełne wyjaśnienie:

W torach telekomunikacyjnych na schematach ideowych i blokowych spotyka się symbole elementów, które pełnią różne role: kształtują widmo, regulują poziom albo łączą kanały. W tym zadaniu poprawna jest odpowiedź: filtr.

Dlaczego filtr?
Filtr to element, który działa selektywnie względem częstotliwości (lub pasma): przepuszcza sygnały w określonym zakresie (np. pasmowo‑przepustowym) i tłumi sygnały poza tym zakresem. W praktyce pozwala to np. ograniczyć zakłócenia spoza pasma pracy, rozdzielić usługi pracujące na różnych pasmach albo dopasować tor do wymagań urządzeń abonenckich.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Tłumik – jego podstawową funkcją jest zmniejszenie poziomu sygnału (wprowadzenie tłumienia) zwykle w sposób możliwie "równy" w szerokim zakresie częstotliwości. Nie jest to element selektywny w sensie wyboru pasma, więc nie odpowiada symbolowi filtra.
  • Multiplekser – służy do łączenia wielu kanałów w jeden tor lub rozdzielania ich (mux/demux). Jest to funkcja związana z organizacją kanałów, a nie z filtrowaniem pojedynczego pasma w prostym sensie elementu pasywnego.
  • Ogranicznik amplitudy – ogranicza ("obcina") zbyt duże wartości sygnału, chroniąc wejścia układów lub stabilizując poziom. To działanie nieliniowe w dziedzinie amplitudy, a nie selekcja częstotliwościowa typowa dla filtra.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między filtrem a tłumikiem, zadaj sobie pytanie: czy element ma wybierać pasmo (filtr), czy tylko obniżyć poziom sygnału (tłumik). Multiplekser kojarz z "wieloma kanałami w jednym torze", a ogranicznik z ochroną przed zbyt dużą amplitudą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr to element, który przepuszcza sygnały w określonym zakresie częstotliwości (pasmo) i tłumi sygnały poza nim. Stosuje się go, aby ograniczyć zakłócenia, rozdzielić usługi na różnych pasmach lub "oczyścić" sygnał przed kolejnymi stopniami toru.
Rozróżniaj po funkcji: filtr działa selektywnie względem częstotliwości (wybiera pasmo), a tłumik przede wszystkim zmniejsza poziom sygnału możliwie równomiernie w szerokim paśmie. Jeśli element ma "wycinać" pasmo zakłóceń, to zwykle filtr.
Multiplekser (MUX) służy do łączenia wielu kanałów w jeden tor lub do ich rozdziału po stronie odbiorczej. Filtr nie "składa kanałów", tylko selekcjonuje częstotliwości. MUX jest związany z organizacją kanałów i transmisji, filtr z kształtowaniem widma.
Ogranicznik amplitudy to układ, który nie pozwala, aby sygnał przekroczył ustalony poziom (np. chroni wejście, zapobiega przesterowaniu). Działa w dziedzinie amplitudy, często nieliniowo. To inne zjawisko niż filtrowanie, które dotyczy zależności od częstotliwości.
Filtry stosuje się m.in. do ograniczania zakłóceń spoza pasma pracy, separacji usług pracujących na różnych częstotliwościach oraz poprawy jakości sygnału na wejściu urządzeń abonenckich. W praktyce ułatwia to utrzymanie parametrów transmisyjnych toru.
Tłumik stosuje się wtedy, gdy poziom sygnału jest zbyt wysoki i może powodować przesterowanie urządzeń lub pogorszenie parametrów. Tłumik zmniejsza poziom bez "wybierania pasma", więc jest narzędziem do regulacji mocy/poziomu, a nie do selekcji częstotliwości.
Najczęściej myli się elementy o podobnym efekcie: filtr z tłumikiem (bo oba mogą zmniejszać sygnał) oraz filtr z elementem rozdzielającym kanały. Drugi błąd to zgadywanie po kształcie bez powiązania symbolu z funkcją w torze.
Nie zawsze. Filtr poprawia jakość wtedy, gdy usuwa niepożądane składowe (zakłócenia) lub pomaga rozdzielić pasma. Może jednak wprowadzać tłumienie w paśmie użytecznym lub zniekształcenia fazowe, jeśli jest źle dobrany do zastosowania.
Najlepiej łączyć symbol z funkcją: do każdego elementu dopisz "co robi z pasmem" i "co robi z poziomem". Ćwicz na krótkich schematach toru, zaznaczając gdzie potrzebujesz selekcji częstotliwości (filtr), a gdzie tylko regulacji poziomu (tłumik).
Powtórz: pasmo, częstotliwość, tłumienie, charakterystyka amplitudowa, selektywność, zakłócenia oraz podstawowe funkcje bloków toru telekomunikacyjnego. Te pojęcia pomagają szybko uzasadnić wybór odpowiedzi bez "zgadywania" po rysunku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Symbol graficzny przedstawia filtr, czyli element toru, którego zadaniem jest selektywne przepuszczanie wybranego pasma częstotliwości i tłumienie składowych poza pasmem."

Materiały:

  • Instrukcje producentów urządzeń i elementów pasywnych (filtry, tłumiki, rozgałęźniki) – działy: symbole na schematach, blokowe diagramy
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z INF.1 dotyczące czytania schematów i identyfikacji elementów toru
  • Podstawy transmisji i torów telekomunikacyjnych (materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji) – rozdziały o elementach pasywnych i ich funkcjach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego