Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2018



PYTANIE NR 22.
Na rysunku przedstawiono układ regulacji temperatury. W momencie obniżenia temperatury poniżej zadanej wartości układ sterowania podaje napięcie o wartości 12 V na cewkę przekaźnika, którego zadaniem jest włączenie grzałki. Wskaż połączenie styków NO, NC i C przekaźnika z zaciskami PIN1 i PIN2, zapewniające opisane działanie układu.
Ilustracja przedstawia schemat układu regulacji temperatury, który jest częścią egzaminu zawodowego dla kwalifikacji EE3 w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie grzałka ma włączyć się dopiero po zadziałaniu cewki (spadek temperatury poniżej zadanej). Dlatego obwód grzałki należy prowadzić przez styki C i NO: po podaniu 12 V na cewkę styk NO zamyka się z C i łączy PIN1 z PIN2. Styk NC w tym scenariuszu nie jest potrzebny.

Pełne wyjaśnienie:

Przekaźnik ma dwa zasadnicze "światy": obwód cewki (tu sterowany napięciem 12 V) oraz obwód styków, które przełączają obciążenie (tu: grzałkę). W pytaniu kluczowe jest zdanie: po obniżeniu temperatury poniżej zadanej sterowanie podaje 12 V na cewkę, a zadaniem przekaźnika jest włączenie grzałki. Oznacza to, że grzałka ma być załączona w stanie "cewka zasilona".

Znaczenie styków jest standardowe:

  • C (COM) to styk wspólny, do którego "przełączane" są pozostałe tory.
  • NO (normalnie otwarty) jest rozłączony z C w stanie spoczynkowym, a zamyka się z C po zadziałaniu cewki.
  • NC (normalnie zamknięty) jest połączony z C w stanie spoczynkowym, a rozłącza się po zadziałaniu cewki.

Skoro grzałka ma się włączyć dopiero wtedy, gdy cewka dostanie 12 V, to połączenie grzałki musi korzystać z pary C–NO. Wskazana konfiguracja "NC-niepodłączony, C-PIN1, NO-PIN2" realizuje dokładnie tę logikę: w spoczynku (brak 12 V) tor C–NO jest otwarty, więc PIN1 i PIN2 nie są zwarte; po zasileniu cewki C łączy się z NO, czyli PIN1 zostaje połączony z PIN2 i obwód grzałki zostaje zamknięty.

Pozostałe propozycje są błędne, bo:

  • Wariant z "C-niepodłączony" nie może działać poprawnie w typowym układzie przełącznym: bez styku wspólnego nie da się wykonać kontrolowanego zwarcia między PIN1 i PIN2 przez przekaźnik.
  • Wariant, w którym "NO-niepodłączony", nie zapewnia załączenia po zadziałaniu cewki, bo to właśnie NO jest stykiem, który ma się domknąć w momencie sterowania.
  • Wariant "NC-PIN2 … NO-PIN1" z pominięciem C również nie tworzy prawidłowego toru przełączania w standardowym przekaźniku, ponieważ NO i NC nie są niezależnymi "wyjściami" bez odniesienia do C.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, w którym stanie (spoczynek czy zadziałanie) obciążenie ma być włączone. Jeśli ma działać po wysterowaniu, wybieraj tor C–NO; jeśli ma działać w spoczynku i wyłączać się po wysterowaniu, wybieraj tor C–NC.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznaczają styki NO, NC i C w przekaźniku?
NO to styk normalnie otwarty (w spoczynku rozłączony z C), NC to styk normalnie zamknięty (w spoczynku połączony z C), a C (COM) to styk wspólny. Po zasileniu cewki połączenie przełącza się: C łączy się z NO, a rozłącza z NC.
Jak rozpoznać stan spoczynkowy przekaźnika na schemacie?
Stan spoczynkowy oznacza sytuację, gdy cewka nie jest zasilona. Symbole styków na schematach standardowo pokazują właśnie ten stan. Dopiero po podaniu napięcia na cewkę następuje przełączenie: NO się zamyka, a NC się otwiera względem styku C.
Dlaczego do włączania grzałki po zadziałaniu cewki używa się C i NO?
Grzałka ma się włączyć dopiero wtedy, gdy sterownik poda napięcie na cewkę. W takim przypadku potrzebujesz styku, który zamyka się po zadziałaniu, czyli NO. Styk C jest wspólny, więc tor obciążenia prowadzi się przez parę C–NO.
Kiedy stosuje się połączenie C–NC zamiast C–NO?
Połączenie C–NC stosuje się, gdy obciążenie ma być włączone w spoczynku, a po wysterowaniu przekaźnika ma się wyłączyć (funkcja "awaryjna" lub logika odwrócona). Przykład: obwód, który ma zostać przerwany po wykryciu błędu lub po aktywacji alarmu.
Co jest najczęstszym błędem przy zadaniach o NO i NC?
Najczęściej myli się znaczenie skrótów i odwraca logikę działania: NO bywa interpretowane jako "normalnie działa", a NC jako "normalnie nie działa". W rzeczywistości chodzi wyłącznie o stan styków przy niezasilonej cewce, a nie o to, co "zwykle" ma robić układ.
Czy PIN1 i PIN2 mogą oznaczać zaciski cewki przekaźnika?
Mogą, ale zależy to od rysunku i opisu. W typowych zadaniach o załączaniu grzałki PIN1 i PIN2 odnoszą się do obwodu mocy/obciążenia, a cewka ma osobne wyprowadzenia. Jeśli PIN1/PIN2 dotyczyłyby cewki, wtedy NO/NC/C nie byłyby właściwymi punktami odniesienia.
Jak sprawdzić przekaźnik miernikiem pod kątem NO/NC/C?
Ustaw multimetr na test ciągłości. Bez zasilania cewki znajdź parę, która ma przejście: to zwykle C–NC. Drugi styk względem C bez przejścia to NO. Po podaniu napięcia na cewkę sytuacja się odwraca: przejście pojawia się na C–NO, a znika na C–NC.
Dlaczego w wielu układach styk NC bywa niepodłączony?
W aplikacjach typu "włącz po sygnale" używa się tylko toru C–NO, więc NC nie jest potrzebny funkcjonalnie. Pozostawienie NC niepodłączonego upraszcza okablowanie i zmniejsza ryzyko pomyłki. NC wykorzystuje się dopiero wtedy, gdy potrzebna jest logika odwrotna lub sygnał pomocniczy.
Jakie są typowe zastosowania przekaźnika w regulatorze temperatury?
Przekaźnik w regulatorze temperatury działa jako element wykonawczy: załącza grzałkę, wentylator lub pompę, gdy sterownik uzna to za potrzebne. Pozwala sterować obciążeniami o większym prądzie/napięciu niż wyjście sterownika, jednocześnie zapewniając separację obwodu sterowania od obwodu mocy.
Jak rozwiązywać zadania egzaminacyjne ze stykami przekaźnika krok po kroku?
1) Ustal, co ma się stać po zasileniu cewki.
2) Jeśli obciążenie ma się włączyć po zadziałaniu, wybierz tor C–NO.
3) Jeśli ma się wyłączyć po zadziałaniu, wybierz tor C–NC.
4) Dopiero potem przypisz PIN1/PIN2 do końców toru obciążenia zgodnie z rysunkiem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 37% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "W układzie grzałka ma włączyć się dopiero po zadziałaniu cewki (spadek temperatury poniżej zadanej)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o przekaźnikach: schemat symbolu i opis styków NO/NC/C
  • Ćwiczenia z czytania schematów: rozdzielenie obwodu sterowania i obwodu mocy
  • Instrukcje/poradniki z podstaw automatyki: termostat, histereza, element wykonawczy
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego