KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 24.
Na schemacie przedstawiono symbol graficzny
Ilustracja przedstawia schemat graficzny symbolu stycznika elektromagnetycznego, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol pokazuje cewkę elektromagnesu z zaciskami A1 i A2 oraz linię przerywaną oznaczającą sprzężenie mechaniczne z czterema stykami zwiernymi (NO) ponumerowanymi 1-2, 3-4, 5-6, 7-8. Taki układ jest charakterystyczny dla stycznika elektromagnetycznego, który jednocześnie załącza kilka torów mocy.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź to "stycznika elektromagnetycznego", ponieważ symbol przedstawia typowe elementy stycznika: cewkę (elektromagnes) oraz zestaw styków głównych załączanych jednocześnie.

O rozpoznaniu decydują trzy cechy widoczne na schemacie:

  • Cewka z zaciskami A1 i A2 – oznaczenia A1/A2 są standardowo stosowane dla cewki napędowej aparatu (elektromagnesu).
  • Linia przerywana pomiędzy cewką a stykami – oznacza sprzężenie mechaniczne, czyli fakt, że zasilenie cewki powoduje mechaniczne przestawienie styków.
  • Cztery styki zwierne (NO) – po zadziałaniu cewki wszystkie tory zamykają się równocześnie; numeracja 1-2, 3-4, 5-6, 7-8 wskazuje na wielotorowe styki główne (tory mocy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do symbolu?

  • "wyłącznika różnicowoprądowego" – wyłącznik RCD rozpoznaje się po symbolice związanej z pomiarem prądu różnicowego (element różnicowy), a nie po cewce A1/A2 i mechanicznym sprzężeniu z wieloma stykami mocy.
  • "przekaźnika termicznego" – przekaźnik termiczny wiąże się z zabezpieczeniem przeciążeniowym i ma inną symbolikę (element termiczny/bimetal). Sam zestaw wielu styków mocy sprzężonych linią przerywaną z cewką jest typowy dla stycznika, nie dla termika.
  • "przekaźnika czasowego" – przekaźnik czasowy ma oznaczenia/opis funkcji opóźnienia lub dodatkowe symbole czasu; na tym rysunku widać klasyczne bezpośrednie sprzężenie cewki ze stykami, bez elementów wskazujących zwłokę czasową.

W praktyce (także w instalacjach i urządzeniach współpracujących z gazownictwem) styczniki stosuje się do zdalnego włączania odbiorników o większej mocy, np. pomp i wentylatorów, dlatego umiejętność rozpoznawania ich symboli na schematach jest bardzo przydatna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
A1 i A2 to oznaczenia zacisków cewki (elektromagnesu) w aparatach sterowanych elektromagnetycznie, np. stycznikach i przekaźnikach. Podanie napięcia na A1–A2 powoduje zadziałanie mechanizmu i zmianę stanu styków powiązanych z cewką.
Najczęściej widać cewkę (zwykle opisaną A1/A2) oraz sprzężenie mechaniczne (linia przerywana) prowadzące do kilku styków. Jeżeli są to styki główne NO w wielu torach (np. 1-2, 3-4, 5-6), to jest to typowy zapis stycznika.
Linia przerywana oznacza powiązanie mechaniczne: zadziałanie cewki fizycznie przestawia wszystkie przypisane styki jednocześnie. To cecha aparatury wykonawczej (np. stycznika). Bez tej informacji łatwiej pomylić element z innym, który ma styk niezależny.
Styki NO (zwierne) są w stanie spoczynku otwarte, a po zadziałaniu cewki zamykają się. Na symbolu widać przerwę między częściami styku w stanie spoczynku. W stycznikach styki NO często tworzą kilka torów mocy, załączanych równocześnie.
Przekaźnik czasowy zwykle ma oznaczenie funkcji czasowej (informację o opóźnieniu, symbol czasu lub opis). Stycznik natomiast jest rysowany jako cewka i zestaw styków głównych sprzężonych mechanicznie, bez elementów wskazujących zwłokę czasową.
Przekaźnik termiczny dotyczy zabezpieczenia przeciążeniowego i ma charakterystyczną symbolikę elementu termicznego (np. bimetalu) oraz styki pomocnicze związane z wyzwoleniem. Stycznik to przede wszystkim cewka + styki mocy załączane jednocześnie.
Zazwyczaj nie. Wyłącznik różnicowoprądowy (RCD) rozpoznaje się po symbolice związanej z pomiarami prądu różnicowego i mechanizmem wyzwalającym, a nie po klasycznej cewce sterującej A1/A2 połączonej linią przerywaną z torami mocy.
Styczniki pojawiają się w układach sterowania urządzeniami elektrycznymi współpracującymi z instalacjami gazowymi, np. wentylatorami, pompami, napędami w automatyce czy elementami wykonawczymi. Umożliwiają zdalne załączanie odbiorników większej mocy.
Numeracja wskazuje oddzielne tory stykowe (pary zacisków) załączane przez aparat. W styczniku wiele par styków głównych jest uruchamianych jednocześnie po zasileniu cewki. To ułatwia identyfikację, że chodzi o aparat wielotorowy, a nie pojedynczy styk.
Warto ćwiczyć na zestawach schematów: rozpoznawaj cewki, styki NO/NC, symbole zabezpieczeń i powiązania mechaniczne. Dobrą metodą jest robienie fiszek: z jednej strony symbol, z drugiej nazwa i 2–3 cechy rozpoznawcze (np. A1/A2 i linia przerywana).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że symbol pokazuje cewkę elektromagnesu z zaciskami A1 i A2 oraz linię przerywaną oznaczającą sprzężenie mechaniczne z czterema stykami zwiernymi (NO) ponumerowanymi 1-2, 3-4, 5-6, 7-8.

Źródła:

  • PN-EN 60617: Symbole graficzne stosowane na schematach (Graphical symbols for diagrams) – norma przywołana w kontekście zadania
  • PN-EN 61082: Przygotowanie dokumentów stosowanych w elektrotechnice (Preparation of documents used in electrotechnology) – norma przywołana w kontekście zadania
  • IEC 60617 (baza symboli graficznych) – opis symboli aparatury łączeniowej; https://webstore.iec.ch/publication/6040 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Zbiory symboli i przykładowe schematy instalacji sterowania (materiały dydaktyczne z elektrotechniki/automatyki)
  • Katalogi producentów aparatury modułowej i styczników (opisy zacisków A1/A2, tory stykowe)
  • Normy dotyczące dokumentacji i symboli graficznych (PN-EN 60617, PN-EN 61082)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego