KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 5.
Na schemacie przedstawiono układ zapłonowy
Ilustracja przedstawia schemat układu zapłonowego z przerywaczem, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "z przerywaczem" jest właściwa, gdy na schemacie widać mechaniczny element stykowy (przerywacz) sterujący prądem w uzwojeniu pierwotnym cewki oraz zwykle kondensator przy stykach. W zapłonie tranzystorowym/elektronicznym rolę przerywania realizuje układ półprzewodnikowy, a nie klasyczne styki.

Pełne wyjaśnienie:

Układ zapłonowy "z przerywaczem" (zapłon stykowy) rozpoznaje się na schemacie po obecności mechanicznego przerywacza stykowego w obwodzie pierwotnym cewki zapłonowej. To właśnie otwieranie i zamykanie styków powoduje narastanie oraz gwałtowne zanikanie prądu w uzwojeniu pierwotnym cewki, co indukuje wysokie napięcie w uzwojeniu wtórnym i wyzwala iskrę na świecy.

Typowe elementy, które często towarzyszą zapłonowi stykowemu na schemacie, to:

  • cewka zapłonowa z obwodem pierwotnym i wtórnym,
  • przerywacz (styki) sterowany mechanicznie (np. krzywką w aparacie zapłonowym),
  • kondensator podłączony równolegle do styków, ograniczający iskrzenie na przerywaczu i poprawiający szybkość zaniku prądu,
  • rozdzielacz (w rozwiązaniach klasycznych), rozdzielający wysokie napięcie na poszczególne świece.

Odpowiedź "tranzystorowy" jest nieprawidłowa w sytuacji, gdy schemat pokazuje klasyczne styki. W zapłonie tranzystorowym element półprzewodnikowy (tranzystor) przejmuje funkcję przełączania prądu cewki, a sygnał sterujący może pochodzić np. z czujnika (indukcyjnego lub Halla). Schemat takiego układu zwykle zawiera wyraźny element tranzystorowy/moduł sterujący zamiast styków.

Odpowiedź "elektroniczny" jest zbyt ogólna i dotyczy układów, w których sterowanie zapłonem realizuje elektronika (moduł/sterownik), często bez elementów stykowych. Jeżeli na schemacie wprost występuje przerywacz, to wskazuje to na rozwiązanie stykowe, a nie bezstykowe elektroniczne.

Odpowiedź "tyrystorowy" odnosi się do układów, w których wyzwalanie energii zapłonu jest realizowane poprzez elementy takie jak tyrystor (często spotykane w rozwiązaniach typu CDI). Taki schemat powinien pokazywać element tyrystorowy oraz charakterystyczny sposób magazynowania/rozładowania energii. Sam przerywacz stykowy jako główny element przełączający prąd cewki wskazuje na zapłon z przerywaczem.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz przede wszystkim na to, co przerywa prąd w obwodzie pierwotnym cewki — styki (przerywacz) czy element półprzewodnikowy/moduł. To najszybsza droga do poprawnej klasyfikacji układu na schemacie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To klasyczny układ zapłonu stykowego, w którym mechaniczne styki (przerywacz) okresowo przerywają prąd w uzwojeniu pierwotnym cewki zapłonowej. Zanik prądu powoduje indukcję wysokiego napięcia i powstanie iskry na świecy.
Szukaj symbolu styków/przełącznika w obwodzie pierwotnym cewki oraz często kondensatora równolegle do styków. Jeśli prąd cewki przełącza element mechaniczny, a nie moduł półprzewodnikowy, to wskazuje na zapłon z przerywaczem.
Kondensator ogranicza iskrzenie na stykach i przyspiesza zanikanie prądu w uzwojeniu pierwotnym cewki. Dzięki temu rośnie skuteczność indukowania wysokiego napięcia oraz zmniejsza się zużycie styków przerywacza.
W zapłonie stykowym prąd cewki przerywają styki mechaniczne. W zapłonie tranzystorowym przełączanie realizuje tranzystor/moduł, a element mechaniczny jest wyeliminowany lub pełni tylko rolę czujnika. Zmniejsza to zużycie i poprawia stabilność pracy.
Najczęściej chodzi o układ bezstykowy, w którym sygnał zapłonu i sterowanie cewką realizuje elektronika (moduł/sterownik, czujniki). Na schemacie zwykle widać element sterujący zamiast przerywacza oraz inne elementy typowe dla sterowania elektronicznego.
Nie zawsze. "Elektroniczny" to pojęcie szerokie. "Tyrystorowy" wskazuje konkretny element (tyrystor) i często inny sposób wyzwalania energii (np. rozładowanie kondensatora). Na schemacie trzeba szukać obecności tyrystora i charakterystycznego toru energii.
Typowe objawy to nierówna praca silnika, wypadanie zapłonów, trudniejszy rozruch, spadek mocy i większe zużycie paliwa. Mechanizm błędu wynika często z nieprawidłowej przerwy na stykach, zabrudzeń, wypalenia lub rozregulowania.
Stosowano go powszechnie w starszych konstrukcjach silników ZI, zanim rozpowszechniły się układy bezstykowe i sterowanie elektroniczne. Na egzaminie temat pojawia się głównie do sprawdzenia umiejętności identyfikacji elementów i analizy schematów.
Kluczowe są: zasilanie (np. po stacyjce), uzwojenie pierwotne cewki, element przełączający prąd (w stykowym: przerywacz), oraz często kondensator. To, co przełącza prąd pierwotny, zwykle przesądza o typie zapłonu.
Najpierw zidentyfikuj element, który steruje prądem cewki: styki (zapłon z przerywaczem) czy moduł półprzewodnikowy (tranzystorowy/elektroniczny) albo układ z tyrystorem. Potem sprawdź obecność kondensatora i ewentualnego rozdzielacza.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "z przerywaczem" jest właściwa, gdy na schemacie widać mechaniczny element stykowy (przerywacz) sterujący prądem w uzwojeniu pierwotnym cewki oraz zwykle kondensator przy stykach."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_zap%C5%82onowy - dostęp 2026-02-28
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Breaker_point - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty szkolne z elektrotechniki samochodowej dotyczące układów zapłonowych
  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów (schematy instalacji zapłonowej, opisy elementów)
  • Materiały dydaktyczne o różnicach: zapłon stykowy, tranzystorowy, elektroniczny, CDI/tyrystorowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego