KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 15.
Na schemacie zespołu przygotowania powietrza, symbolem X oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat zespołu przygotowania powietrza, który jest częścią egzaminu zawodowego dla automatyka w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na schematach zespołu przygotowania powietrza manometr jest elementem służącym do pomiaru ciśnienia sprężonego powietrza (najczęściej za reduktorem). Dlatego oznaczenie "X" odnoszące się do przyrządu wskazującego ciśnienie odpowiada manometrowi. Zawór steruje przepływem, filtr usuwa zanieczyszczenia, a smarownica dozuje mgłę olejową.

Pełne wyjaśnienie:

Zespół przygotowania powietrza w pneumatyce (często nazywany układem FRL) ma zapewnić właściwą jakość i parametry sprężonego powietrza doprowadzanego do elementów wykonawczych i sterujących. Typowo obejmuje on element filtrujący, regulator (reduktor) ciśnienia, często także smarownicę oraz element wskazujący wartość ciśnienia.

Odpowiedź "manometr" jest poprawna, ponieważ manometr to przyrząd pomiarowy służący do bezpośredniego wskazywania ciśnienia w instalacji. Na schematach jest oznaczany symbolem przyrządu pomiarowego i w praktyce montuje się go tak, aby operator mógł odczytać ciśnienie robocze ustawione reduktorem (np. przy uruchamianiu stanowiska, zmianie nastaw lub diagnostyce spadków ciśnienia).

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do roli i oznaczenia elementu pomiarowego:

  • "zawór" odnosi się do elementu sterującego przepływem/rozdziałem lub odcinającego medium. Zawory na schematach mają symbole charakterystyczne dla funkcji sterowania, a nie wskazywania wartości.
  • "filtr" jest elementem przygotowania powietrza odpowiedzialnym za usuwanie cząstek stałych oraz często kondensatu. Jego symbol dotyczy separacji zanieczyszczeń, nie zaś pomiaru.
  • "smarownicę" stosuje się do dozowania środka smarnego do strumienia powietrza (mgła olejowa) w układach tego wymagających. To element technologiczny, a nie wskaźnik/ przyrząd pomiarowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach występuje tylko jeden przyrząd pomiarowy (tu: manometr), a pytanie dotyczy oznaczenia elementu symbolem na schemacie, warto najpierw ustalić, czy symbol przedstawia element pomiaru (wskazanie wartości), czy element wykonujący funkcję technologiczną (filtracja, smarowanie, sterowanie przepływem).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Manometr to przyrząd pomiarowy służący do odczytu ciśnienia sprężonego powietrza w instalacji. Najczęściej montuje się go przy reduktorze ciśnienia w zespole przygotowania powietrza, aby operator widział ciśnienie robocze ustawione dla maszyny.
Typowy zespół FRL obejmuje filtr (oczyszczanie), reduktor/regulator ciśnienia (ustalenie ciśnienia roboczego) oraz opcjonalnie smarownicę (dozowanie oleju). Często występuje też manometr, aby odczytać ustawione ciśnienie.
Za reduktorem manometr pokazuje ciśnienie po regulacji, czyli rzeczywistą wartość, na jaką ustawiono układ dla odbiorników pneumatycznych. Ułatwia to uruchomienie, kontrolę stabilności ciśnienia oraz szybką diagnostykę przy spadkach lub wahaniach.
Manometr jest symbolem pomiaru – jego sens to wskazywanie wartości ciśnienia. Zawór natomiast ma funkcję sterowania przepływem (odcinanie, rozdział, dławiąca regulacja) i na schemacie wynika to z jego symbolu funkcyjnego, a nie z "wskaźnika".
Nie. Filtr usuwa zanieczyszczenia (np. pył, wodę/kondensat) ze sprężonego powietrza. Regulacja ciśnienia to zadanie reduktora/regulatora. Pomyłka wynika często z tego, że filtr i regulator są obok siebie w jednym zespole przygotowania powietrza.
Smarownicę stosuje się wtedy, gdy odbiorniki pneumatyczne wymagają smarowania mgłą olejową (zależnie od konstrukcji i zaleceń producenta). W wielu nowoczesnych układach dąży się do pracy bez dosmarowania, więc smarownica nie zawsze jest konieczna.
Najczęstsze błędy to: wybór odpowiedzi "na pamięć" bez analizy symbolu, mylenie elementów FRL (filtr/regulator/smarownica), oraz nieuwzględnienie, że manometr to jedyny element stricte pomiarowy. Pomaga ćwiczenie z krótkimi seriami schematów.
FRL to skrót używany potocznie dla zestawu przygotowania powietrza: F jak filtr, R jak regulator (reduktor) ciśnienia, L jak smarownica (lubrykator). W praktyce zestaw może mieć też manometr i odwadniacz.
W praktyce porównuje się wskazanie z innym sprawdzonym manometrem, obserwuje stabilność wskazań przy stałym zasilaniu i poborze, oraz sprawdza, czy nie ma uszkodzeń (np. rozszczelnienia, zaparowania). W razie wątpliwości manometr wymienia się na sprawdzony.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie elementów po symbolach: manometr, filtr, reduktor, smarownica, zawory odcinające i dławiące. Pomaga też nauka "funkcjami" (pomiar, filtracja, regulacja, smarowanie, odcinanie) i dopasowanie symbolu do funkcji, nie do nazwy z pamięci.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Na schematach zespołu przygotowania powietrza manometr jest elementem służącym do pomiaru ciśnienia sprężonego powietrza (najczęściej za reduktorem)."

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z pneumatyki i czytania schematów układów pneumatycznych
  • Dokumentacje katalogowe producentów aparatury przygotowania powietrza (FRL)
  • Zestawy symboli i ćwiczenia z identyfikacji elementów na schematach pneumatycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego