W pracy technika analityka ważne jest nie tylko bezpieczeństwo, ale też utrzymanie stałych właściwości odczynników. Stężony roztwór kwasu siarkowego(VI) (H2SO4) ma bardzo duże powinowactwo do wody. Oznacza to, że działa higroskopijnie: pochłania parę wodną z powietrza i wiąże ją w roztworze.
Gdy naczynie ze stężonym H2SO4 pozostanie otwarte, do środka wciąż napływa wilgoć z otoczenia. Skutkiem praktycznym jest wzrost masy zawartości naczynia, bo roztwór "zyskuje" dodatkową ilość wody. Jednocześnie może to prowadzić do zmiany składu (rozcieńczenia), co w analizie chemicznej jest niepożądane: odczynnik przestaje mieć deklarowane stężenie, a przygotowywane roztwory mogą wyjść z błędem.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Stwierdzenie o zmniejszeniu masy, ponieważ jest higroskopijny odwraca skutek: higroskopijność oznacza pobieranie wody, więc masa rośnie, a nie maleje.
- Teza, że kwas zwiększy swoje stężenie, ponieważ wyparuje woda, nie opisuje typowego efektu pozostawienia stężonego H2SO4 na powietrzu. Dominującym zjawiskiem jest pochłanianie wilgoci, co sprzyja rozcieńczaniu, a nie "samoczynnemu zagęszczaniu".
- Odpowiedź, że kwas zmniejszy masę, ponieważ jest lotny, jest błędna rzeczowo: w warunkach laboratoryjnych nie traktuje się stężonego kwasu siarkowego(VI) jako substancji, która łatwo ucieka z naczynia przez parowanie wody/lotność samego kwasu w sposób powodujący spadek masy roztworu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się słowo "higroskopijny", zastanów się, co się dzieje z masą próbki/odczynnika, gdy pobiera wodę z powietrza. Pobieranie czegokolwiek z otoczenia zwykle oznacza wzrost masy i zmianę składu, co jest krytyczne przy sporządzaniu roztworów o znanym stężeniu.
