KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, wydany przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, należy do aktów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nakaz rozbiórki wydany przez organ nadzoru budowlanego jest aktem konstytutywnym, ponieważ w sposób władczy kształtuje sytuację prawną adresata: tworzy konkretny obowiązek (rozbiórki) i wywołuje skutki na przyszłość.
Akty deklaratoryjne co do zasady jedynie potwierdzają istniejący stan prawny.

Pełne wyjaśnienie:

Akt konstytutywny to taki akt administracyjny, który tworzy, zmienia albo znosi uprawnienie lub obowiązek adresata. Kluczowe jest to, że dopiero wskutek wydania aktu powstaje określona, indywidualna konsekwencja prawna w danej sprawie.

Nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia ma właśnie taki charakter: organ władczo rozstrzyga sprawę i nakłada na adresata konkretny obowiązek działania (rozbiórki) w określonym trybie i terminie. To nie jest wyłącznie "opis" naruszenia, lecz rozstrzygnięcie, które realnie kształtuje sytuację prawną strony.

Odpowiedź "wewnętrznych" jest nieprawidłowa, ponieważ akty wewnętrzne wiążą zasadniczo jednostki organizacyjnie podporządkowane (sfera kierownictwa wewnętrznego), a nie podmioty zewnętrzne będące stronami postępowania. Nakaz rozbiórki jest rozstrzygnięciem kierowanym do adresata spoza administracji (np. inwestora/właściciela).

Odpowiedź "deklaratoryjnych" jest błędna, bo akt deklaratoryjny co do zasady potwierdza istniejący stan prawny (np. stwierdza uprawnienie lub obowiązek wynikający bezpośrednio z prawa), nie kreując nowej sytuacji prawnej. W nakazie rozbiórki organ nie ogranicza się do potwierdzenia faktów, lecz wydaje władcze polecenie wywołujące skutki na przyszłość.

Odpowiedź "dwustronnych" nie pasuje do istoty rozstrzygnięć administracyjnych tego typu: decyzja jest aktem władczym, a nie rezultatem zgodnych oświadczeń woli dwóch stron, jak w umowach. W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: gdy organ nakłada obowiązek albo przyznaje uprawnienie w indywidualnej sprawie, najczęściej mamy do czynienia z aktem konstytutywnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akt konstytutywny to rozstrzygnięcie organu, które kształtuje sytuację prawną adresata: tworzy, zmienia lub znosi konkretne prawo albo obowiązek. Typowo działa "na przyszłość" i powoduje, że po jego wydaniu strona ma nowy obowiązek lub nowe uprawnienie.
Różnica dotyczy skutku prawnego. Akt konstytutywny powoduje powstanie/zmianę obowiązku lub prawa. Akt deklaratoryjny zasadniczo potwierdza istniejący stan prawny (stwierdza, że dane prawo/obowiązek już wynika z przepisów), bez jego kreowania.
Ponieważ organ władczo nakłada na adresata konkretny obowiązek działania (rozbiórki). To rozstrzygnięcie nie jest tylko opisem naruszenia, ale decyzją, która zmienia sytuację prawną strony, wymagając wykonania określonej czynności pod rygorem konsekwencji.
Nie. Akty wewnętrzne działają w ramach administracji (np. pomiędzy jednostkami podporządkowanymi). Nakaz rozbiórki jest rozstrzygnięciem kierowanym do podmiotu zewnętrznego (strony postępowania), więc ma charakter władczego aktu zewnętrznego, a nie polecenia służbowego.
Szukaj słów i skutków typu: "nakazuje", "zakazuje", "zezwala", "cofa uprawnienie", "ustala obowiązek". Jeśli po wydaniu rozstrzygnięcia strona ma nowy obowiązek lub uprawnienie w indywidualnej sprawie, to silna przesłanka aktu konstytutywnego.
Nie zawsze. Decyzja może być konstytutywna albo deklaratoryjna – zależy od tego, czy tworzy/zmienia sytuację prawną, czy jedynie ją potwierdza. Na egzaminie trzeba oceniać skutek: czy akt "dodaje" coś do sytuacji strony, czy tylko stwierdza to, co już wynika z prawa.
Oznacza to, że skutki prawne rozstrzygnięcia dotyczą okresu po jego wydaniu. W aktach konstytutywnych typowo dopiero od momentu decyzji powstaje obowiązek (np. wykonania określonej czynności). To odróżnia je od sytuacji, gdy organ jedynie potwierdza istniejący stan.
Częsty błąd to mylenie "stwierdzania faktów" z "deklaratoryjnością" bez analizy skutku prawnego. Uczniowie widzą opis naruszenia i wybierają deklaratoryjny, pomijając, że organ jednocześnie nakłada obowiązek. Pomaga pytanie kontrolne: co się zmienia po decyzji?
W typowych decyzjach administracyjnych nie. "Dwustronność" kojarzy się z umowami, gdzie dwie strony składają zgodne oświadczenia woli. Decyzja jest aktem władczym organu, więc jej istota nie polega na porozumieniu, tylko na jednostronnym rozstrzygnięciu sprawy.
Najlepiej łączyć definicje ze schematem: kto jest adresatem (wewnątrz administracji czy na zewnątrz) oraz jaki jest skutek (tworzy obowiązek/prawo czy potwierdza stan). Twórz własne przykłady: zezwolenie, cofnięcie, nakaz, stwierdzenie.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Akty deklaratoryjne co do zasady jedynie potwierdzają istniejący stan prawny."

Źródła:

  • Kodeks postępowania administracyjnego (KPA) – definicja i cechy decyzji administracyjnej (opracowania do KPA, część ogólna)
  • Ustawa Prawo budowlane – przepisy dotyczące kompetencji organów nadzoru budowlanego i rozstrzygnięć w sprawach samowoli budowlanej
  • Z. Kmieciak, "Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", rozdziały o decyzji administracyjnej oraz skutkach prawnych rozstrzygnięć

Materiały:

  • Podręczniki z postępowania administracyjnego (część o decyzjach i ich skutkach)
  • Komentarze i opracowania do Kodeksu postępowania administracyjnego (rozdziały o decyzji administracyjnej)
  • Materiały szkolne o klasyfikacji aktów administracyjnych (konstytutywne/deklaratoryjne, wewnętrzne/zewnętrzne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego