KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 39.
Nominalna średnica talerza brony talerzowej jest równa ϕ 500 mm. Jaka będzie minimalna dopuszczalna średnica talerza, jeżeli dopuszczalne zużycie wynosi 15% średnicy nominalnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dopuszczalne zużycie 15% oznacza, że średnica może się zmniejszyć o 15% wartości nominalnej. Liczymy 15% z 500 mm: 0,15 × 500 = 75 mm. Minimalna dopuszczalna średnica to 500 − 75 = 425 mm. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego procentu lub rachunku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano średnicę nominalną talerza brony talerzowej: 500 mm oraz dopuszczalne zużycie: 15% tej średnicy. "Zużycie 15%" rozumiemy jako ubytek wymiaru względem wartości nominalnej, czyli średnica może się zmniejszyć o 15%.

Krok 1: oblicz ubytek w mm
15% z 500 mm to: 0,15 × 500 mm = 75 mm.

Krok 2: oblicz minimalną dopuszczalną średnicę
Średnica minimalna = średnica nominalna − ubytek = 500 mm − 75 mm = 425 mm.

Dlatego odpowiedź "ϕ 425 mm" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "ϕ 440 mm" odpowiada ubytkowi 60 mm, czyli 12% z 500 mm. To inny procent niż podany w zadaniu.
  • "ϕ 463 mm" odpowiada ubytkowi 37 mm, czyli 7,4% z 500 mm. To typowy błąd wynikający z pomylenia procentu lub nieuważnego rachunku.
  • "ϕ 475 mm" odpowiada ubytkowi 25 mm, czyli 5% z 500 mm. Często wynika to z odruchowego skojarzenia 5% zamiast 15%.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o zużyciu procentowym zawsze zadaj sobie pytanie, czy procent dotyczy ubywania (odejmowanie), czy zwiększania (dodawanie). W eksploatacji części roboczych maszyn rolniczych zwykle chodzi o ubytek wymiaru granicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby policzyć 15% z 500 mm, zamień procent na ułamek dziesiętny: 15% = 0,15, a potem pomnóż: 0,15 × 500 mm = 75 mm. To jest wartość ubytku (zużycia) wyrażona w milimetrach.
Zużycie elementu roboczego oznacza, że jego wymiar maleje w trakcie pracy (ścieranie materiału). Skoro dopuszczalne zużycie wynosi 15% średnicy nominalnej, to minimalna średnica powstaje przez odjęcie ubytku od wartości nominalnej.
Średnica nominalna to wartość deklarowana dla nowego lub prawidłowego elementu (wymiar wyjściowy). Jest punktem odniesienia do oceny zużycia i do wyznaczenia wymiaru granicznego, przy którym element należy wymienić lub zregenerować.
Najpierw liczysz ubytek: (procent/100) × średnica nominalna. Potem wyznaczasz wymiar minimalny: średnica nominalna − ubytek. W tym zadaniu: ubytek 75 mm, więc minimum 500 − 75 = 425 mm.
Nie. 15% to część procentowa wartości nominalnej, a nie stała liczba milimetrów. Dopiero po przeliczeniu procentu na milimetry otrzymujesz konkretny ubytek (tu: 75 mm). Błąd polega na myleniu procentu z wartością bezwzględną.
Najczęstsze błędy to: policzenie 15% jako 0,015 zamiast 0,15, dodanie zużycia zamiast odjęcia, oraz pomylenie 15% z 5% lub 10%. Pomaga zapisanie dwóch kroków: "ubytek" i "wymiar minimalny".
Pomiar wykonuje się podczas przeglądu okresowego, przed sezonem i po sezonie, a także gdy pogarsza się jakość pracy (np. słabsze podcinanie resztek). Regularna kontrola pozwala zaplanować wymianę talerzy i uniknąć pracy nieskutecznym narzędziem.
W praktyce używa się miary taśmowej lub przymiaru, a przy większej dokładności także suwmiarki o odpowiednim zakresie (jeśli konstrukcja pozwala na pomiar). Ważne jest mierzenie po rzeczywistej krawędzi roboczej i porównanie z wartością nominalną.
Mniejsza średnica zwykle zmienia głębokość i agresywność pracy, a także może pogorszyć mieszanie gleby i cięcie resztek pożniwnych. Zbyt zużyte talerze mogą też zwiększać poślizg i obciążenia, co wpływa na jakość uprawy i ekonomię pracy.
Trenuj krótkie zadania z procentów, ubytków i wymiarów granicznych: zapisuj dane, licz ubytek, wyznacz minimum/maksimum i dopiero wybieraj odpowiedź. Warto też znać typowe pojęcia eksploatacyjne: nominalny, dopuszczalny, graniczny, zużycie.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dopuszczalne zużycie 15% oznacza, że średnica może się zmniejszyć o 15% wartości nominalnej."

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z matematyki: procenty i obliczenia praktyczne
  • Instrukcje obsługi i katalogi serwisowe brony talerzowej (wytyczne zużycia części roboczych)
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji maszyn rolniczych: przeglądy, pomiary, kryteria wymiany elementów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego