KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 7.
Objętość wykopu liniowego o długości 63 m wynosi
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny wykopu liniowego, który jest istotny w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu liniowego liczy się ze wzoru: V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego, a L to długość wykopu. Dla L = 63 m wynik 47,25 m3 oznacza A = 47,25/63 = 0,75 m2. Pozostałe odpowiedzi wynikają z przyjęcia innego (błędnego) pola przekroju lub jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

Wykop liniowy (np. pod ławy fundamentowe) w obmiarach najczęściej traktuje się jak bryłę o stałym przekroju poprzecznym na całej długości. Dlatego podstawowy wzór jest prosty:

V = A · L

gdzie:

  • V – objętość wykopu w m3,
  • A – pole przekroju poprzecznego wykopu w m2,
  • L – długość wykopu w m.

W tym zadaniu podano L = 63 m. Aby otrzymać wartość wskazaną jako poprawna, należy przyjąć pole przekroju:

A = 47,25 / 63 = 0,75 m2.

W praktyce A wyznacza się z wymiarów przekroju (często podanych na rysunku):

  • dla przekroju prostokątnego: A = b · h,
  • dla przekroju trapezowego: A = (a + b)/2 · h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 52,50 m3 odpowiada polu ok. 0,833 m2 (52,50/63), czyli innemu przekrojowi niż właściwy.
  • 94,50 m3 odpowiada polu 1,50 m2 (94,50/63) – to typowy skutek podwojenia pola przekroju albo pomylenia wymiarów (np. szerokości z sumą szerokości).
  • 28,35 m3 odpowiada polu 0,45 m2 (28,35/63) – częsty błąd przy niepoprawnym wyznaczeniu pola (np. pominięcie części trapezu) lub przy złej zamianie jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki (wszystko w metrach) i sprawdź sensowność wyniku: objętość rzędu kilkudziesięciu m3 dla wykopu 63 m jest typowa tylko przy polu przekroju rzędu ułamka m2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się wzór V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego wykopu (m2), a L to jego długość (m). Najpierw liczysz/odczytujesz pole przekroju z wymiarów, potem mnożysz przez długość i otrzymujesz wynik w m3.
Pole przekroju poprzecznego (A) to powierzchnia "plastra" wykopu widziana w przekroju. Wyznacza się je z geometrii przekroju (prostokąt, trapez) na podstawie wymiarów z projektu/rysunku. Bez tego parametru sama długość wykopu nie wystarcza do obliczenia objętości.
Szerokość to tylko jeden wymiar. Objętość zależy od całego pola przekroju, czyli szerokości i głębokości (a czasem też skarp). Dopiero pole przekroju (m2) pomnożone przez długość (m) daje poprawną jednostkę i sens fizyczny objętości (m3).
Typowe błędy to: złe jednostki (cm zamiast m), pominięcie przeliczeń, zastosowanie złego wzoru na pole (np. prostokąt zamiast trapezu), oraz pomylenie wymiarów z rysunku. Często też ktoś mnoży długość przez "jeden wymiar", co daje wynik bez podstaw.
Możesz wyliczyć wstecz pole przekroju: A = V/L. Jeśli wychodzi np. kilka m2 dla wąskiego wykopu pod ławy, to zwykle błąd. Dla robót fundamentowych pola przekroju często są ułamkiem m2 do ok. 1–2 m2, zależnie od projektu i skarp.
Przekrój prostokątny przyjmuje się, gdy ściany wykopu są pionowe (np. w szalunkach lub w stabilnym gruncie przy małych głębokościach). Trapezowy jest typowy dla wykopu ze skarpami. Decyduje dokumentacja i warunki gruntowe.
Dla trapezu stosuje się wzór A = (a + b)/2 · h, gdzie a i b to długości podstaw (np. szerokość dna i szerokość u góry), a h to wysokość (zwykle głębokość wykopu). Potem objętość: V = A · L.
Tak, bo jednostki muszą być spójne. Jeśli długość jest w metrach, a wymiary przekroju w centymetrach, to przed liczeniem pola trzeba zamienić cm na m. Inaczej objętość będzie zawyżona lub zaniżona nawet 100 lub 10 000 razy.
Najczęściej: obliczenie kubatury wykopu pod ławy/ściany, czasem porównanie z obmiarem, dobór ilości betonu do ław lub określenie ilości urobku do wywozu. Zwykle bazuje to na geometrii przekroju i długości odcinka z rysunku.
Na egzaminie dane przekroju są zwykle w rysunku/załączniku. Najpierw odczytaj wymiary przekroju, zapisz wzór na pole figury i dopiero licz objętość. Jeśli musisz weryfikować odpowiedzi, przelicz wstecz A = V/L i sprawdź, które pole pasuje do przekroju.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Objętość wykopu liniowego liczy się ze wzoru: V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego, a L to długość wykopu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Graniastosłup" (zależność V = Pp · H) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy, "Volume of prisms" – https://www.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-solids/hs-geo-volume/v/volume-of-a-rectangular-prism (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Trapez" (wzór na pole trapezu) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z robót ziemnych i obmiarów budowlanych (dział: wykopy)
  • Tablice i karty wzorów z geometrii pól figur (prostokąt, trapez)
  • Materiały szkolne z czytania rysunku technicznego budowlanego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego