KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 30.
Oblicz cenę gastronomiczną netto 100 ml wina, jeśli zakupiona butelka o pojemności 0,75 1 kosztowała 300 zł, a marża gastronomiczna wynosi 150%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Butelka 0,75 l to 750 ml, więc 100 ml stanowi 1/7,5 butelki.
Koszt 100 ml: 300 zł ÷ 7,5 = 40 zł. Marża 150% oznacza doliczenie 1,5 × koszt, czyli cena = 40 zł × (1 + 1,5) = 40 zł × 2,5 = 100 zł netto.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć cenę gastronomiczną netto za 100 ml, trzeba wykonać dwa kroki: (1) koszt jednostkowy i (2) doliczenie marży.

Krok 1: przeliczenie pojemności i kosztu na 100 ml
0,75 l = 750 ml. Interesuje nas 100 ml, więc w jednej butelce jest:
750 ml / 100 ml = 7,5 porcji po 100 ml.
Koszt jednej porcji 100 ml wynosi zatem:
300 zł / 7,5 = 40 zł.

Krok 2: zastosowanie marży 150%
Marża 150% (w ujęciu rachunkowym w tym typie zadań) oznacza, że do kosztu doliczamy 150% kosztu. Czyli cena sprzedaży netto to:
cena = koszt + 150% kosztu = koszt × (1 + 1,5) = koszt × 2,5.
Podstawiając koszt 100 ml: 40 zł × 2,5 = 100 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10,00 zł – typowy skutek błędu skali (zaniżenie kosztu porcji) albo potraktowania 0,75 l jak 7,5 l / błędnego dzielenia.
  • 60,00 zł – często wynika z nieprawidłowego zastosowania procentów (np. dodanie 50% zamiast 150% albo użycie mnożnika 1,5 zamiast 2,5).
  • 6,00 zł – zwykle efekt poważnego błędu w przeliczeniu jednostek (ml/l) lub w proporcji porcji do butelki.

Wskazówka egzaminacyjna: przy procentach zawsze zamień procent na współczynnik. Dla marży 150% liczysz 1 + 1,5 = 2,5, a dopiero potem mnożysz przez koszt jednostkowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

0,75 l to 750 ml, bo 1 litr = 1000 ml.

W zadaniach z porcjowaniem napojów najpierw zamień litry na ml, a dopiero potem licz liczbę porcji (np. po 100 ml) i koszt jednej porcji.

Najpierw policz, ile porcji po 100 ml mieści się w butelce: 750 ml / 100 ml = 7,5.

Następnie podziel cenę zakupu przez 7,5. Otrzymasz koszt zakupu 100 ml (koszt jednostkowy).

W typowych zadaniach rachunkowych oznacza to doliczenie 150% kosztu do kosztu.

Czyli cena = koszt + 1,5×koszt = 2,5×koszt. Kluczowe jest zamienienie procentu na współczynnik: 150% = 1,5.

Najpierw ustal koszt jednostkowy, a potem zastosuj mnożnik.

Jeśli marża = 150%, to cena = koszt × (1 + 1,5) = koszt × 2,5. Dzięki temu unikasz błędu polegającego na mnożeniu tylko przez 1,5.

Dzielimy przez 7,5, bo 7,5 to liczba porcji po 100 ml w butelce 750 ml.

Dzielenie przez 0,75 nie daje kosztu porcji 100 ml, tylko miesza jednostki. Najpierw licz porcje, potem koszt porcji.

Nie, jeśli pytanie dotyczy ceny netto, to VAT pomija się w rachunku.

VAT uwzględnia się dopiero przy przejściu na cenę brutto (dla klienta), gdy zadanie wyraźnie o to pyta.

Najczęstsze błędy to: złe przeliczenie l na ml, błędna liczba porcji (np. 7 zamiast 7,5) oraz mylenie mnożnika marży (1,5 zamiast 2,5).

Pomaga zapisanie kroków i kontrola jednostek przy każdym działaniu.

Porównaj koszt 100 ml do kosztu całej butelki: 100 ml to ok. 1/7,5 butelki, więc koszt musi być wyraźnie mniejszy niż 300 zł.

Po doliczeniu marży cena powinna być większa od kosztu (tu 40 zł → 100 zł).

Gdy masz cenę za 100 ml, przelicz proporcją na 150 ml: cena(150 ml) = cena(100 ml) × 1,5.

To szybka metoda w praktyce gastronomicznej przy tworzeniu cennika porcji (100 ml, 150 ml, 200 ml).

Ćwicz schemat: jednostki → koszt jednostkowy → marża/narzut → cena.

Warto przygotować sobie tabelkę z typowymi przeliczeniami (1 l = 1000 ml, 0,75 l = 750 ml) oraz zapamiętać, że "dolicz 150%" oznacza mnożnik 2,5.

info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Butelka 0,75 l to 750 ml, więc 100 ml stanowi 1/7,5 butelki.Koszt 100 ml: 300 zł ÷ 7,5 = 40 zł. Marża 150% oznacza doliczenie 1,5 × koszt, czyli cena = 40 zł × (1 + 1,5) = 40 zł × 2,5 = 100 zł netto."

Materiały:

  • Zadania z matematyki: procenty i proporcje (poziom szkoły średniej)
  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji gastronomicznej (cena zakupu, marża/narzut, cena sprzedaży)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek w recepturach i rozliczaniu porcji napojów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego