KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 9.
Oblicz objętość 10 belek żelbetowych o przekroju poprzecznym jak na rysunku i długości 1,5 m każda.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny belki żelbetowej o kwadratowym kształcie, z wymiarami 24 cm na 24 cm.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość belek o stałym przekroju liczy się ze wzoru V = A · l.
Najpierw wyznacz pole przekroju A z rysunku (po przeliczeniu wymiarów na metry), potem pomnóż przez długość 1,5 m, a na końcu przez 10 belek. Odrzuć odpowiedzi różniące się o rząd wielkości (błąd przecinka lub liczby belek).

Pełne wyjaśnienie:

Belka żelbetowa o stałym przekroju na całej długości jest w obliczeniach geometrycznych graniastosłupem: przekrój poprzeczny ma pole A, a długość belki to l. Dlatego objętość jednej belki oblicza się zawsze ze wzoru:

V1 = A · l

W tym zadaniu długość jednej belki wynosi 1,5 m, a liczba belek to 10, więc łączna objętość wynosi:

V = 10 · A · 1,5

Kluczowym etapem jest poprawne policzenie pola przekroju A na podstawie rysunku. Zwykle jest to figura złożona (np. suma/różnica prostokątów), więc należy:

  • odczytać wszystkie wymiary z rysunku,
  • przeliczyć je na metry (jeśli podano w mm lub cm),
  • policzyć pole w m2,
  • pomnożyć przez 1,5 m, a następnie przez 10.

Kontrola sensowności wyniku: jeśli końcowa objętość wynosi 0,864 m3, to objętość jednej belki to 0,0864 m3 (dzielimy przez 10). To pozwala też sprawdzić, czy nie zapomniano o liczbie belek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,0864 m3 – typowy błąd polegający na podaniu objętości jednej belki zamiast sumy dla 10 sztuk.
  • 8,64 m3 – wynik 10 razy większy; zwykle efekt przesunięcia przecinka lub błędnego przeliczenia jednostek (np. pomylenie cm z mm albo brak uwzględnienia skali).
  • 86,4 m3 – wynik 100 razy większy; często wynika z kumulacji dwóch błędów: rzędu wielkości i jednostek (np. potraktowanie cm jako m albo błędne przeliczenie pola na m2).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu A w m2 sprawdź, czy jest to wartość realistyczna dla przekroju belki (rzędu setnych m2). To pomaga szybko wychwycić błędy jednostek zanim wybierzesz odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktuj belkę jak graniastosłup: V = A · l, gdzie A to pole przekroju poprzecznego, a l to długość belki. Najpierw policz A z rysunku (w m2), potem pomnóż przez długość w metrach.
Pole przekroju poprzecznego A to pole figury, którą widzisz "po przecięciu" belki prostopadle do jej długości. Liczysz je z wymiarów na rysunku jako sumę lub różnicę pól prostych figur (np. prostokątów), a wynik zapisujesz w m2.
Aby dostać wynik w m3, pole przekroju musi być w m2, a długość w metrach. Jeśli wymiary masz w cm lub mm, przelicz je na metry przed liczeniem pola, bo błędy jednostek najczęściej dają wyniki 10× lub 100× za duże/małe.
W takich zadaniach łatwo pominąć mnożenie przez liczbę elementów (tu: 10 belek) albo przypadkowo wykonać je dwa razy. To daje odpowiedzi 10× mniejsze lub 10× większe. Pomaga kontrola: najpierw policz objętość jednej belki, potem dopiero przemnoż przez ilość.
Zrób szybki test rzędu wielkości: przekroje belek mają zwykle pole rzędu setnych m2, a długość w metrach. Jeśli dostajesz dziesiątki m3 dla kilku krótkich belek, to prawie na pewno błąd jednostek lub przecinka. Porównaj też wynik dla 1 belki i dla 10.
Podziel przekrój na proste figury (najczęściej prostokąty) i policz ich pola, a potem je zsumuj. Jeśli w przekroju jest "wycięcie", odejmij jego pole. Cały czas pilnuj tych samych jednostek. Na końcu przelicz wynik na m2, jeśli liczyłeś w cm2 lub mm2.
Błąd pojawia się, gdy ktoś przelicza pole tak jak długość. Ponieważ 1 m = 100 cm, to 1 m2 = 10 000 cm2. Pominięcie tej potęgi powoduje wynik objętości zły o 100×. Dlatego najlepiej najpierw zamienić wymiary na metry, a dopiero potem liczyć pole.
Tak, to najprostsza i najbezpieczniejsza metoda: policz V1 = A · 1,5, a potem V = 10 · V1. Dzięki temu łatwiej wykryć pomyłkę: objętość jednej belki powinna być wyraźnie mniejsza od objętości całej dziesiątki.
Niezbędne są wszystkie wymiary potrzebne do wyznaczenia pola przekroju A (np. szerokości i wysokości elementów składowych przekroju). Sama długość belki nie wystarczy. Jeśli na rysunku są wymiary w mm lub cm, musisz je spójnie zastosować i przeliczyć na metry.
Ćwicz schemat: 1) odczyt rysunku, 2) zamiana jednostek, 3) pole przekroju, 4) objętość jednej sztuki, 5) mnożenie przez liczbę elementów. Rozwiązuj zadania z różnymi przekrojami (prostokątny, teowy, złożony) i zawsze wykonuj kontrolę rzędu wielkości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Odrzuć odpowiedzi różniące się o rząd wielkości (błąd przecinka lub liczby belek)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Graniastosłup" – zależność objętości od pola podstawy i wysokości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Objętość" – pojęcie objętości i jednostki, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy geometrii: pola figur płaskich i figury złożone
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót betoniarskich: obmiar i przedmiar robót
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych: obliczanie objętości elementów żelbetowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego