KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 34.
Oblicz objętość mas ziemnych przy wykopie wgłębnika, o zaprojektowanych wymiarach 10x20x0,5 m.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu (przyjmując kształt prostopadłościanu) liczy się ze wzoru: długość × szerokość × głębokość. Dla wymiarów 10 m × 20 m × 0,5 m otrzymujemy 10 × 20 = 200, a następnie 200 × 0,5 = 100. Wynik podaje się w m3, więc jest to 100 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o objętości mas ziemnych (kubaturze robót ziemnych) najczęściej zakłada się, że wykop ma kształt bryły o prostych ścianach. Przy podanych trzech wymiarach (10 × 20 × 0,5 m) naturalnym modelem jest prostopadłościan, którego objętość oblicza się jako:

V = a × b × h

gdzie a to długość, b to szerokość, a h to głębokość (wysokość bryły).

Podstawiamy dane:

  • a = 10 m
  • b = 20 m
  • h = 0,5 m

Liczymy krokami:

  • 10 × 20 = 200 (to pole podstawy w m2)
  • 200 × 0,5 = 100 (to objętość w m3)

Dlatego poprawny wynik to 100 m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? 50 m3 to typowy skutek pomyłki w mnożeniu przez 0,5 (np. błędne "podzielenie 200 przez 4"). 150 m3 nie wynika z żadnego poprawnego przekształcenia danych i zwykle oznacza zgadywanie lub błąd rachunkowy. 200 m3 odpowiada sytuacji, gdy ktoś policzył tylko 10 × 20, czyli pole (m2), a nie objętość (m3) — to częsty błąd polegający na pominięciu głębokości.

W praktyce wynik w m3 jest podstawą do zamówienia transportu urobku, doboru czasu pracy koparki oraz przygotowania przedmiaru robót.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej przyjmuje się kształt prostopadłościanu: V = długość × szerokość × głębokość. Wszystkie wymiary muszą być w tych samych jednostkach (np. w metrach), a wynik otrzymasz w m3.
Pole powierzchni opisuje "dwuwymiarową" wielkość (m2), a wykop ma trzy wymiary: długość, szerokość i głębokość. Gdy uwzględniasz trzeci wymiar, otrzymujesz objętość, czyli jednostkę metr sześcienny (m3).
To trzeci wymiar bryły (wysokość prostopadłościanu). W praktyce oznacza, że warstwa gruntu o grubości 0,5 m jest zdejmowana z powierzchni 10 × 20 m. Bez tego wymiaru policzysz tylko powierzchnię, a nie kubaturę.
Mnożenie przez 0,5 to to samo co podzielenie przez 2. Jeśli pole podstawy wynosi 200 m2, to 200 × 0,5 = 200/2 = 100 m3. Ta sztuczka ogranicza błędy rachunkowe.
Najczęstsze błędy to: pominięcie głębokości (zostaje m2 zamiast m3), złe mnożenie liczb dziesiętnych, mieszanie jednostek (cm z m) oraz zaokrąglanie "na oko". Warto liczyć krokami i kontrolować sens wyniku.
Nie zawsze. Prostopadłościan to typowe uproszczenie, gdy podane są trzy wymiary i ściany są pionowe. Przy skarpach, wykopach trapezowych lub nieregularnym kształcie stosuje się inne metody obmiaru (np. średnie przekroje).
Jest potrzebny m.in. do wyceny i kosztorysu (rozliczenia w m3), do planowania wywozu urobku, zamówienia podsypki/nasypu, doboru sprzętu oraz oceny czasu realizacji. To podstawowa informacja przy organizacji robót ziemnych.
Oszacuj rząd wielkości: 10 × 20 to 200 m2, a głębokość 0,5 m to "połowa metra", więc objętość powinna być mniej więcej połową z 200, czyli około 100 m3. Jeśli wychodzi 200 m3, prawdopodobnie pominąłeś 0,5.
Obmiar to określenie ilości wykonanych robót w jednostkach miary. Dla wykopów i nasypów standardowo stosuje się m3, bo rozlicza się objętość przemieszczonego gruntu. Poprawny obmiar jest kluczowy w kosztorysowaniu i odbiorach.
Ćwicz schemat: rozpoznaj bryłę, zapisz wzór, podstaw dane z jednostkami, policz krokami i sprawdź sens wyniku. Rozwiązuj zadania na wykopy i nasypy (m3), a także na powierzchnie (m2), żeby nie mylić tych pojęć.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objętość wykopu (przyjmując kształt prostopadłościanu) liczy się ze wzoru: długość × szerokość × głębokość.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prostopadłościan" – zależności dotyczące objętości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopad%C5%82o%C5%9Bcian (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Objętość" – ogólne informacje o jednostkach i sensie fizycznym objętości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL): materiały o objętości graniastosłupów/prostopadłościanów, https://pl.khanacademy.org/math/geometry-home/geometry-volume-surface-area (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geometrii: objętość prostopadłościanu i jednostki
  • Zadania ćwiczeniowe z obmiaru robót ziemnych (kubatura wykopów i nasypów)
  • Notatki/poradniki branżowe z podstaw kosztorysowania robót ziemnych (pojęcie obmiaru w m3)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego