KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 14.
Odczytaj z charakterystyki wzorcowej regulatora odśrodkowego wartość kąta wyprzedzenia zapłonu dla prędkości obrotowej 2700 obr/min.
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który obrazuje zależność kąta wyprzedzenia zapłonu od prędkości obrotowej silnika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla prędkości 2700 obr/min należy na charakterystyce wzorcowej regulatora odśrodkowego odnaleźć 2700 na osi prędkości, poprowadzić odczyt do krzywej i następnie z osi kąta odczytać wartość. Z przedstawionej charakterystyki odpowiada temu kąt wyprzedzenia zapłonu 9°.

Pełne wyjaśnienie:

Regulator odśrodkowy zmienia kąt wyprzedzenia zapłonu w funkcji prędkości obrotowej. W praktyce oznacza to, że wraz ze wzrostem obrotów mechanizm (na podstawie siły odśrodkowej) koryguje moment zapłonu, aby spalanie przebiegało możliwie efektywnie dla danych warunków pracy.

W zadaniu nie wykonuje się obliczeń – sprawdzana jest umiejętność pracy z charakterystyką (wykresem). Poprawny tok postępowania to:

  • odnalezienie wartości 2700 obr/min na osi poziomej (prędkość obrotowa),
  • odczytanie punktu na krzywej charakterystyki odpowiadającego tej prędkości,
  • przeniesienie odczytu na oś pionową (kąt wyprzedzenia zapłonu w stopniach) i odczyt wartości.

Z wykresu dla 2700 obr/min otrzymuje się wartość 9°, dlatego odpowiedź "9°" jest właściwa.

Pozostałe propozycje odpowiedzi są typowymi wynikami błędów odczytu:

  • "6°" – często wynika z odczytu dla niższej prędkości lub z pomylenia działek skali.
  • "3°" – bywa skutkiem odczytu z początku charakterystyki (małe obroty) albo przeoczenia, że krzywa rośnie wraz z obrotami.
  • "12°" – może być efektem odczytu dla wyższej prędkości (np. bliżej zakresu, gdzie kąt jest większy) lub zbyt agresywnego "zaokrąglenia w górę".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odczytujesz właściwą oś (obr/min vs stopnie) i czy punkt 2700 leży dokładnie tam, gdzie go zaznaczasz – przy gęstej siatce błędy o jedną działkę są najczęstsze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kąt wyprzedzenia zapłonu to informacja, o ile wcześniej (w stopniach obrotu wału) inicjuje się zapłon mieszanki przed osiągnięciem przez tłok górnego martwego położenia. Dzięki temu spalanie i wzrost ciśnienia mogą wypaść w optymalnym momencie pracy cylindra.
Wraz ze wzrostem prędkości obrotowej skraca się czas dostępny na spalenie mieszanki. Aby maksimum ciśnienia wystąpiło w korzystnym położeniu tłoka, zapłon musi nastąpić wcześniej. Dlatego charakterystyki często pokazują wzrost wyprzedzenia wraz z obrotami w pewnym zakresie.
Regulator odśrodkowy to mechanizm, który wykorzystuje siłę odśrodkową ciężarków do zmiany położenia elementów aparatu zapłonowego, a w efekcie do zwiększania wyprzedzenia zapłonu przy wzroście obrotów. Jest typowy dla klasycznych rozwiązań z rozdzielaczem.
Najpierw znajdź na osi prędkości (obr/min) wartość z zadania, potem poprowadź odczyt do krzywej charakterystyki, a następnie odczytaj na osi kąta (stopnie) odpowiadającą jej wartość. Uważaj na skalę osi i ewentualne zaokrąglenia między działkami.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej osi (stopnie vs obr/min), przesunięcie o jedną działkę skali, odczyt z sąsiedniej krzywej, a także przyjęcie zbyt dużego zaokrąglenia. Pomaga zaznaczenie punktu i spokojne przeniesienie wartości na drugą oś.
Zwykle nie. To zadanie sprawdza interpretację charakterystyki wzorcowej: znalezienie wskazanej prędkości obrotowej i odczyt odpowiadającego kąta. Wzory mogą pojawić się w innych zadaniach, ale tutaj kluczowe jest poprawne czytanie wykresu.
W praktyce robi się to narzędziami diagnostycznymi odpowiednimi do danego układu (np. kontrolą parametrów w sterowniku lub pomiarem w klasycznych układach). Zawsze porównuje się wyniki z danymi producenta. Nieprawidłowy przebieg może wskazywać zużycie mechanizmu lub usterkę sterowania.
W nowoczesnych układach z elektronicznym sterowaniem zapłonem korekty kąta realizuje sterownik silnika na podstawie czujników, a nie mechaniczny regulator. Wtedy charakterystyka może być "mapą" w sterowniku, a nie wykresem mechanizmu ciężarkowego.
Typowe skutki to spadek mocy, nierówna praca, gorsza reakcja na gaz, przegrzewanie, a w skrajnych przypadkach stuki spalania. Objawy zależą od tego, czy zapłon jest zbyt wczesny czy zbyt późny oraz od obciążenia i prędkości obrotowej.
Ćwicz odczyt z różnych wykresów: zaznaczanie punktu, przenoszenie na oś i ocenę "pomiędzy działkami". Powtarzaj też pojęcia: obr/min, stopnie, wyprzedzenie. Na egzaminie pracuj metodycznie: najpierw oś X, potem krzywa, na końcu oś Y.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dla prędkości 2700 obr/min należy na charakterystyce wzorcowej regulatora odśrodkowego odnaleźć 2700 na osi prędkości, poprowadzić odczyt do krzywej i następnie z osi kąta odczytać wartość.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wyprzedzenie zapłonu" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyprzedzenie_zap%C5%82onu (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Ignition timing" — https://en.wikipedia.org/wiki/Ignition_timing (accessed: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Distributor" (opis mechanizmu wyprzedzenia zapłonu w rozdzielaczu) — https://en.wikipedia.org/wiki/Distributor (accessed: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o układach zapłonowych i wyprzedzeniu zapłonu (podręczniki szkolne dla branży motoryzacyjnej)
  • Instrukcje serwisowe/opracowania dotyczące aparatów zapłonowych i mechanizmów wyprzedzenia
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów i charakterystyk elementów układów pojazdu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego