KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 18.
Odczytany z mapy, wykonanej w skali 1:5000, odcinek drogi leśnej o długości 4 cm odpowiada rzeczywistej długości drogi w terenie wynoszącej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:5000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 5000 cm w terenie, czyli 50 m. Dla odcinka 4 cm: 4 × 50 m = 200 m. Dlatego rzeczywista długość drogi wynosi 200 m. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia skali lub jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy zapisana jako 1:5000 oznacza proporcję: 1 jednostka na mapie = 5000 takich samych jednostek w terenie. Najwygodniej zacząć od jednostek z zadania, czyli centymetrów.

Krok 1: przeliczenie 1 cm z mapy na teren
1 cm na mapie = 5000 cm w terenie.
5000 cm = 50 m (ponieważ 100 cm = 1 m, więc 5000 ÷ 100 = 50).

Krok 2: przeliczenie 4 cm
4 cm na mapie = 4 × 5000 cm = 20000 cm w terenie.
20000 cm = 200 m (20000 ÷ 100 = 200).

Stąd poprawny wynik to 200 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 50 m to wynik dla 1 cm na mapie (pominięto mnożenie przez 4 cm), czyli typowy błąd nieuwagi.
  • 40 m może pojawić się po błędnym założeniu, że 1 cm odpowiada 10 m (co odpowiadałoby skali 1:1000), czyli pomyleniu współczynnika skali.
  • 500 m może wynikać z błędnego przeliczenia 5000 cm jako 500 m (zamiast 50 m) albo z pomylenia rzędu wielkości w konwersji cm→m.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki "test sensu": skala 1:5000 jest dość "duża" (dokładna), więc kilka centymetrów na mapie zwykle daje setki metrów w terenie, a nie dziesiątki ani kilometry.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:5000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 5000 takim samym jednostkom w terenie. Przykładowo 1 cm na mapie to 5000 cm w terenie, czyli 50 m. Zawsze zachowujesz te same jednostki po obu stronach proporcji.
Pomnóż odległość z mapy przez mianownik skali, a potem zamień jednostki. Dla 1:5000 i 4 cm: 4 × 5000 = 20000 cm, następnie 20000 cm ÷ 100 = 200 m. Kluczowe są dwa kroki: mnożenie i konwersja cm na m.
Bo 1 cm na mapie odpowiada 5000 cm w terenie. A ponieważ 100 cm = 1 m, to 5000 cm ÷ 100 = 50 m. Ten przelicznik (1 cm → 50 m) możesz zapamiętać i szybko stosować do kolejnych zadań w tej skali.
Najczęściej myli się jednostki (zostaje cm zamiast m), pomija się mnożenie przez długość odcinka (np. liczy się tylko dla 1 cm), albo błędnie zamienia 5000 cm na 500 m. Pomaga zapisanie obliczeń w dwóch linijkach i kontrola rzędu wielkości.
Nie jest to konieczne, ale proporcja pomaga uniknąć pomyłek. Możesz liczyć "na skróty" (np. w 1:5000, 1 cm = 50 m), albo pełnym zapisem: 4 cm × 5000 = 20000 cm. Ważne, by końcowo podać wynik w metrach zgodnie z odpowiedziami.
W skali 1:5000 jeden centymetr to 50 m. Kilka centymetrów na mapie daje zwykle setki metrów. Jeśli wyszło 5 m lub 5 km, to prawdopodobnie jest błąd w zerach albo w zamianie cm na m. Taka kontrola sensu często ratuje punkt.
Przeliczenia ze skali są potrzebne m.in. przy szacowaniu długości dróg i linii oddziałowych, planowaniu dojścia do powierzchni roboczych, orientacyjnym liczeniu odległości między obiektami oraz przygotowaniu logistyki do prac gospodarczych. To praktyczna umiejętność terenowa.
Najpierw zamień milimetry na centymetry (10 mm = 1 cm), a potem licz jak zwykle. Przykład: 25 mm = 2,5 cm. W skali 1:5000: 2,5 cm × 5000 = 12500 cm = 125 m. Konwersja na początku zmniejsza ryzyko pomyłek.
To skala duża (bardziej szczegółowa), bo mianownik 5000 jest stosunkowo mały w porównaniu do map przeglądowych, np. 1:100 000. W praktyce oznacza to większą dokładność pomiaru odległości i więcej szczegółów obiektów terenowych na mapie.
Podobne zadania dotyczą przeliczania długości linii (drogi, rowu, granicy oddziału), a także pola powierzchni (tu trzeba pamiętać o "kwadracie skali"). Na egzaminie często wystarczy jeden wzór i poprawna zamiana jednostek, bez złożonej geodezji.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:5000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 5000 cm w terenie, czyli 50 m.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-01)
  • Matemaks, "Skala" — https://www.matemaks.pl/skala.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Matzoo, "Skala" — https://www.matzoo.pl/klasa6/skala_38_238 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały do matematyki: dział o skali i planach (poziom szkoły branżowej/technikum)
  • Podstawy kartografii i czytania map (rozdziały o skali, pomiarach na mapie)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z przeliczeń skali (arkusze próbne i powtórki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego