Skurcz odlewniczy to zmniejszenie wymiarów odlewu w trakcie krzepnięcia i stygnięcia metalu. W praktyce technologicznej często posługujemy się skurczem liniowym podawanym w procentach, ponieważ bezpośrednio przekłada się on na naddatek skurczowy modelu (czyli o ile większy powinien być model, aby gotowy odlew po ostygnięciu miał wymagany wymiar).
W tym zadaniu nie wykonuje się obliczeń – kluczowa jest poprawna interpretacja danych w tabeli: należy znaleźć pozycję dotyczącą żeliwa szarego i odczytać przypisaną do niego wartość skurczu liniowego. Prawidłowy odczyt daje wartość 1,0%.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne? Najczęściej wynikają z typowych pomyłek przy pracy z tabelą:
- 1,4% i 1,5% mogą pochodzić z sąsiednich wierszy/kolumn (np. dla innych gatunków stopów lub innego parametru) – wybór takich liczb bywa skutkiem nieuwagi w nagłówkach tabeli.
- 2,0% jest wartością znacznie większą i w praktyce częściej kojarzy się uczniom z materiałami o większym skurczu; tu jednak pytanie dotyczy konkretnie żeliwa szarego, więc należy pozostać przy wartości odczytanej dla tego materiału.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź dokładnie dwa elementy: (1) czy odczytujesz właściwy materiał (żeliwo szare, a nie inne żeliwo/staliwo), oraz (2) czy w tabeli odczytujesz skurcz liniowy, a nie inną wielkość (np. skurcz objętościowy lub naddatek technologiczny podany w innej jednostce). To zwykle eliminuje większość błędów.
