KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 40.
Opiekunka środowiskowa planując zajęcia z zakresu hafciarstwa, powinna przygotować igłę oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do podstawowego haftu ręcznego oprócz igły przygotowuje się materiał (płótno), nić do haftowania (kordonek) oraz element do naciągnięcia i stabilizacji tkaniny (tamborek). Pozostałe zestawy zawierają narzędzia z innych czynności, np. kątownik (technika), sztalugi (malarstwo) lub szydełko i włóczkę (szydełkowanie).

Pełne wyjaśnienie:

W hafciarstwie ręcznym najczęściej pracuje się na tkaninie (np. płótnie), przeszywając ją igłą i prowadząc nić tak, aby uzyskać zaplanowany wzór. Dlatego poza samą igłą trzeba przygotować przede wszystkim:

  • płótno – czyli podłoże, w które wykonuje się wkłucia i na którym powstaje haft,
  • kordonek – nić przeznaczoną do haftu (o odpowiedniej grubości i skręcie),
  • tamborek – obręcz/ramkę do naciągnięcia tkaniny, która ułatwia utrzymanie równego naprężenia i poprawia precyzję ściegów.

Z punktu widzenia planowania zajęć dla podopiecznych jest to także wybór praktyczny: tamborek stabilizuje materiał, co zmniejsza trudność zadania, ułatwia kontrolę ruchu i ogranicza frustrację wynikającą z marszczenia się tkaniny. Kordonek jest typową nicią do haftowania, więc wspiera uzyskanie czytelnego efektu pracy.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo zawierają elementy niespójne z hafciarstwem. Zestaw z kątownikiem miesza narzędzia z obszaru prac technicznych/rysunku technicznego. Zestaw z sztalugami odnosi się do malarstwa lub rysunku, a nie do wykonywania ściegów na tkaninie. Zestaw z szydełkiem i włóczką dotyczy szydełkowania, gdzie materiałem jest przędza, a narzędziem szydełko, bez typowego przeszywania tkaniny igłą.

Na egzaminie warto pamiętać prostą zasadę: haft = igła + tkanina + nić do haftu + stabilizacja tkaniny. Jeśli w odpowiedzi pojawiają się przyrządy kojarzone z inną techniką rękodzieła lub z plastyką, to najpewniej jest to dystraktor.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tamborek to obręcz (zwykle dwuczęściowa), która naciąga i stabilizuje tkaninę podczas haftowania. Dzięki temu materiał się nie marszczy, a ściegi są równe i łatwiej kontrolować wkłucia igły, co jest ważne w pracy z osobami o słabszej sprawności manualnej.
Kordonek to nić o określonej grubości i skręcie, często używana do haftu i robótek ręcznych. Włóczka jest zwykle grubsza i przeznaczona głównie do dziania lub szydełkowania. W hafcie na płótnie standardowo wybiera się nić do haftowania, a nie włóczkę.
Najprostszy zestaw to: igła, tkanina (np. płótno), nić do haftu (np. kordonek) oraz tamborek. Dodatkowo przydają się nożyczki i dobre oświetlenie, ale w pytaniu egzaminacyjnym kluczowe są elementy bezpośrednio potrzebne do wykonania ściegów.
Haft polega na wykonywaniu ściegów poprzez przeszywanie podłoża. Tkanina (np. płótno) jest więc miejscem, w które wkłuwa się igłę i na którym powstaje wzór. Bez odpowiedniego podłoża nie da się wykonać klasycznego haftu na materiale.
Tak, w praktyce mulina bywa używana do haftu, ale na egzaminie trzeba kierować się tym, co pytanie uznaje za typowy zestaw. Jeśli w odpowiedziach pojawia się "kordonek", zwykle jest on traktowany jako poprawny przykład nici do haftowania, a pozostałe opcje mogą zawierać elementy z innych dziedzin.
Sztalugi służą do malarstwa i rysunku (ustawiania podobrazi, papieru lub płótna malarskiego). Haft natomiast wykonuje się igłą i nicią, zwykle na tkaninie naciągniętej na tamborku. Obecność sztalug w odpowiedzi to sygnał, że opcja dotyczy innej aktywności.
Haft sprawdza się, gdy celem jest ćwiczenie motoryki małej, koncentracji i koordynacji wzrokowo-ruchowej. W domu pomocy społecznej może być elementem aktywizacji, ale trzeba uwzględnić bezpieczeństwo (igły), możliwości manualne podopiecznych i zapewnić spokojne tempo pracy.
Najczęściej myli się haft z innymi technikami: wybiera się szydełko i włóczkę (to szydełkowanie) albo narzędzia plastyczne, np. sztalugi. Pomaga zasada: w hafcie kluczowe są tkanina, nić do haftu i stabilizacja materiału (tamborek).
W typowym hafcie ręcznym kątownik nie jest narzędziem podstawowym. Kojarzy się raczej z pracami technicznymi i pomiarami. Jeśli w odpowiedzi pojawia się kątownik jako element zestawu do haftu, jest to zwykle dystraktor, który ma sprawdzić rozróżnianie narzędzi.
Podstawą jest kontrola igieł (wydanie i zebranie), odpowiednie oświetlenie, porządek na stanowisku oraz dobór zadań do możliwości podopiecznego. Tamborek ułatwia pracę, bo stabilizuje tkaninę. W razie obniżonej sprawności warto skrócić czas pracy i stosować grubsze nici.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Do podstawowego haftu ręcznego oprócz igły przygotowuje się materiał (płótno), nić do haftowania (kordonek) oraz element do naciągnięcia i stabilizacji tkaniny (tamborek)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Haft" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Haft (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Tamborek" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tamborek (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Kordonek" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kordonek (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawowe poradniki/atlas haftu ręcznego (przybory i materiały)
  • Materiały dydaktyczne z aktywizacji i terapii zajęciowej w opiece
  • Instrukcje BHP dotyczące pracy z igłami i drobnymi narzędziami w grupie podopiecznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego