KWALIFIKACJA CHM3 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 39.
Oto tabela z danymi dotyczącymi przygotowania roztworu:
Odczynnik Masa molowa (g/mol) Ilość (g)
NaCl 58.44 5.844
H2O 18.02 1000
Jaka jest molowość przygotowanego roztworu NaCl?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć molarność, wyznacz liczbę moli NaCl: n=m/M=5,844 g / 58,44 g/mol=0,10 mol. Następnie przyjmij objętość roztworu ok. 1,0 dm3 (1000 g wody ≈ 1 dm3) i policz c=n/V=0,10/1,0=0,10 mol/dm3, czyli 0,1 M.

Pełne wyjaśnienie:

Molarność (stężenie molowe) definiuje się jako liczbę moli substancji rozpuszczonej przypadającą na 1 dm3 roztworu: c = n/V.

Krok 1: liczba moli NaCl
Masę NaCl podano jako 5,844 g, a masę molową jako 58,44 g/mol. Liczba moli wynosi:

n = m/M = 5,844 / 58,44 = 0,10 mol.

Krok 2: objętość roztworu
W tabeli jest 1000 g H2O. W typowych zadaniach szkolnych/laboratoryjnych często przyjmuje się, że 1000 g wody odpowiada w przybliżeniu 1,0 dm3 (gęstość wody ≈ 1 g/cm3). Wtedy traktuje się to jako objętość roztworu ~ 1 dm3.

Krok 3: obliczenie molarności
c = n/V = 0,10 mol / 1,0 dm3 = 0,10 mol/dm3 = 0,1 M.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1 M oznaczałoby 1 mol NaCl w 1 dm3. To wymagałoby ok. 58,44 g NaCl, a w zadaniu jest 5,844 g (10 razy mniej).
  • 10 M wymagałoby ok. 584,4 g NaCl na 1 dm3 – skrajnie niezgodne z danymi.
  • 100 M jest fizycznie nierealistyczne dla takiego układu i całkowicie sprzeczne z podaną masą NaCl.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj rząd wielkości. Skoro masa NaCl jest dokładnie 1/10 masy molowej (5,844 vs 58,44), to liczba moli wynosi 0,1 mol – a przy objętości 1 dm3 molarność również wyjdzie 0,1 M.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Molarność to liczba moli substancji rozpuszczonej przypadająca na 1 dm3 roztworu. Zapisuje się ją jako c = n/V i podaje w jednostkach mol/dm3, często skrótowo jako M.
Użyj zależności n = m/M, gdzie n to liczba moli, m to masa w gramach, a M to masa molowa w g/mol. Przykład: 5,844 g NaCl i 58,44 g/mol daje n = 5,844/58,44 = 0,10 mol.
To szkolne przybliżenie wynikające z tego, że gęstość wody w pobliżu temperatury pokojowej jest bliska 1 g/cm3. Wtedy 1000 g ≈ 1000 cm3 = 1 dm3. W praktyce laboratoryjnej lepiej bazować na objętości roztworu w kolbie miarowej.
Najczęściej myli się masę rozpuszczalnika z objętością roztworu. Molarność wymaga objętości roztworu (dm3), a nie samej masy wody. Jeśli objętości nie podano, zadanie zwykle zakłada uproszczenie.
Porównaj masę substancji z jej masą molową. Jeśli masa jest około 1/10 masy molowej (jak 5,844 g vs 58,44 g/mol), to masz około 0,1 mola. Dla objętości ~1 dm3 molarność wyjdzie też ~0,1 M.
Nie. Molarność odnosi się do objętości roztworu (mol/dm3), a molalność do masy rozpuszczalnika (mol/kg). W zadaniach z tabelą mas łatwo je pomylić, dlatego warto sprawdzać, czy w definicji jest objętość czy masa.
Najważniejsze są: masa w g, masa molowa w g/mol, objętość w dm3. Jeśli masz ml, przelicz na dm3 (1000 ml = 1 dm3). Błędy jednostek są jedną z głównych przyczyn złych wyników.
Standardowo odważa się obliczoną masę substancji, przenosi ilościowo do kolby miarowej, rozpuszcza i dopełnia do kreski. To zapewnia, że w definicji molarności używasz objętości roztworu, a nie tylko masy dodanej wody.
1 M oznacza 1 mol NaCl w 1 dm3, czyli około 58,44 g NaCl na litr. W przykładzie jest tylko 5,844 g, czyli dziesięć razy mniej. Zatem przy podobnej objętości roztworu wynik powinien być około 0,1 M.
Typowe błędy to: dzielenie w złą stronę (M/m), pominięcie przecinka dziesiętnego (0,1 vs 1) oraz wstawienie masy molowej w złych jednostkach. Pomaga zapisanie jednostek: (g)/(g/mol) = mol, wtedy widać, czy działanie ma sens.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Aby obliczyć molarność, wyznacz liczbę moli NaCl: n=m/M=5,844 g / 58,44 g/mol=0,10 mol."

Źródła:

  • IUPAC Gold Book: "amount concentration" (definition of concentration in mol per volume) – https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00295 – accessed 2026-02-26
  • PubChem Compound Summary: Sodium chloride (molecular weight) – https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Sodium-chloride – accessed 2026-02-26
  • Khan Academy: "Molarity" (definition and calculation examples) – https://www.khanacademy.org/science/chemistry/chemical-reactions-stoichiome/molarity-tutorial/a/molarity – accessed 2026-02-26

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej: rozdział o stężeniach i sporządzaniu roztworów
  • Materiały dydaktyczne z obliczeń chemicznych (mole, stężenia, jednostki)
  • Karty charakterystyki i karty odczynników (masa molowa, czystość) jako kontekst praktyczny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego