KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 3.
Pacjentka z zaburzeniami równowagi podczas wstawania i poruszania się prosi o obecność opiekuna. Takie zachowanie świadczy o niezaspokojonej potrzebie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prośba pacjentki o obecność opiekuna w trakcie wstawania i chodzenia wynika z obawy przed upadkiem oraz poczucia zagrożenia.
W takiej sytuacji ujawnia się przede wszystkim niezaspokojona potrzeba bezpieczeństwa (ochrona przed urazem, asekuracja), a nie potrzeby relacyjne czy rozwojowe.

Pełne wyjaśnienie:

Opis dotyczy pacjentki z zaburzeniami równowagi podczas wstawania i poruszania się. Taki stan realnie zwiększa ryzyko upadku i urazu. Prośba o obecność opiekuna w tej konkretnej czynności jest więc sygnałem: "nie czuję się pewnie, boję się, potrzebuję asekuracji".

Z tego powodu poprawna jest odpowiedź "bezpieczeństwa". Potrzeba bezpieczeństwa obejmuje m.in. ochronę przed zagrożeniem, przewidywalność sytuacji, zmniejszenie lęku oraz zapewnienie wsparcia w czynnościach, które mogą skończyć się wypadkiem. Obecność opiekuna może pełnić funkcję zarówno fizycznej asekuracji (zapobieganie upadkowi), jak i psychicznego uspokojenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym kontekście?

  • "przynależności" dotyczy potrzeby bycia częścią grupy, utrzymywania więzi i relacji. Sama prośba o obecność nie musi jej oznaczać, gdy przyczyną jest lęk o upadek.
  • "akceptacji" wiąże się z potrzebą bycia przyjętym i ocenianym pozytywnie. W opisie nie ma elementów sugerujących odrzucenie czy potrzebę uzyskania aprobaty; jest natomiast zagrożenie fizyczne.
  • "samorealizacji" to potrzeba rozwoju, osiągania celów i realizowania możliwości. W sytuacji, gdy pacjentka obawia się podstawowego zagrożenia (uraz), potrzeby wyższego rzędu nie są tu kluczowe.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o potrzebach zawsze szukaj "wyzwalacza" zachowania. Jeśli pojawia się ryzyko urazu, lęk przed upadkiem, prośba o asekurację lub nadzór – najczęściej chodzi o bezpieczeństwo.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To potrzeba ochrony przed zagrożeniem i urazem oraz poczucia, że sytuacja jest pod kontrolą.

W praktyce obejmuje m.in. asekurację, zapobieganie upadkom, przewidywalne działania opiekuna, wyjaśnianie czynności i zmniejszanie lęku pacjenta.

Najczęściej dlatego, że czuje się niepewnie i boi się upadku.

Obecność opiekuna zwiększa bezpieczeństwo: umożliwia asekurację, szybką reakcję w razie zachwiania oraz daje pacjentowi wsparcie psychiczne, które obniża napięcie i lęk.

Wskazówkami są: lęk przed chodzeniem, prośby o asekurację, unikanie pionizacji, chwytanie się mebli, pytania "czy ktoś będzie przy mnie?".

Często współwystępują też objawy niepokoju i chęć stałej kontroli otoczenia.

Najważniejsze jest zmniejszenie ryzyka upadku.

  • asekuracja i nadzór
  • usunięcie przeszkód, dobre oświetlenie
  • odpowiednie obuwie
  • dostosowanie tempa i przerw

W razie potrzeby należy zgłosić problem personelowi medycznemu.

Nie zawsze.

Trzeba ocenić kontekst: jeśli prośba dotyczy czynności ryzykownej (wstawanie, toaleta, chodzenie), zwykle chodzi o bezpieczeństwo. Potrzeba przynależności częściej ujawnia się jako chęć rozmowy, bycia wśród ludzi lub obawa przed samotnością bez związku z zagrożeniem fizycznym.

Bezpieczeństwo dotyczy ochrony przed zagrożeniem (np. upadek, uraz, niepewność ruchu).

Akceptacja dotyczy oceny społecznej (np. wstyd, lęk przed krytyką, potrzeba aprobaty). W treści zadania szukaj, czy problemem jest ryzyko fizyczne, czy relacje i samoocena.

Częsty błąd to wybór odpowiedzi kojarzącej się z "byciem z kimś" bez analizy przyczyny.

Jeśli w opisie jest zagrożenie zdrowia lub ryzyko wypadku, potrzeby podstawowe (bezpieczeństwo) zwykle są ważniejsze niż przynależność, akceptacja czy samorealizacja.

Może to być niechęć do wstawania, kurczowe trzymanie się podpór, spowolnienie chodu, częste pytania o pomoc oraz wyraźne napięcie podczas pionizacji.

Wtedy opiekun powinien zapewnić asekurację, spokojnie instruować i zadbać o bezpieczne otoczenie.

Zwykle wtedy, gdy potrzeby podstawowe są stabilnie zaspokojone: pacjent czuje się bezpiecznie, ma zapewnioną opiekę i nie doświadcza zagrożenia.

Samorealizacja może dotyczyć np. powrotu do hobby czy celów rehabilitacyjnych, ale nie zastępuje działań w sytuacji ryzyka upadku.

Ucz się przez analizę scenek: co jest problemem (zagrożenie, samotność, wstyd, brak wpływu)?

Na egzaminie podkreśl słowa-klucze: "boi się", "ryzyko", "prosi o asekurację" (bezpieczeństwo) vs "chce porozmawiać", "czuje się odrzucony" (przynależność/akceptacja).

info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: hasło "hierarchia potrzeb" (opis potrzeb bezpieczeństwa w modelach potrzeb) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/hierarchia-potrzeb;3912316.html - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia PWN: hasło "potrzeba bezpieczeństwa" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/potrzeba;3962245.html - dostęp 2026-02-27
  • WHO: Patient safety – podstawowe informacje o bezpieczeństwie pacjenta – https://www.who.int/health-topics/patient-safety - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z psychologii w opiece (potrzeby człowieka i komunikacja)
  • Szkolenia/opracowania placówek medycznych dotyczące profilaktyki upadków pacjentów
  • Podręczniki do kwalifikacji opiekun medyczny: opieka nad osobą niesamodzielną, bezpieczeństwo pacjenta

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego