KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 27.
Pani Barbara jest po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego. Przy przemieszczaniu się po schodach przy pomocy dwóch kul podopieczna powinna podczas
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy chodzeniu po schodach z dwiema kulami stosuje się zasadę: "zdrowa noga do góry, chora w dół".
Dlatego przy wchodzeniu najpierw stawia się kończynę zdrową na wyższy stopień, a dopiero potem dostawia kończynę operowaną razem z kulami, aby ograniczyć jej obciążenie i ryzyko utraty równowagi.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas nauki chodzenia po schodach z użyciem dwóch kul kluczowe jest odciążanie kończyny operowanej i utrzymanie stabilności. Stosuje się prostą regułę ułatwiającą zapamiętanie kolejności: "zdrowa noga do góry, chora w dół". Oznacza to, że przy wchodzeniu najpierw pracuje kończyna sprawniejsza (zdrowa), bo to ona ma bezpiecznie unieść ciężar ciała na wyższy stopień.

Dlaczego poprawna jest sekwencja: zdrowa noga w górę, potem noga operowana z kulami?

  • Kończyna zdrowa zapewnia napęd i stabilizację przy podnoszeniu ciała na wyższy stopień.
  • Kule pomagają w utrzymaniu równowagi i częściowym odciążeniu, ale nie powinny wymuszać przeniesienia ciężaru na kończynę po endoprotezie podczas podciągania się.
  • Taka kolejność ogranicza ryzyko przeciążenia biodra, bólu oraz potknięcia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Opcja, w której przy wchodzeniu pierwsza idzie kończyna operowana, odwraca zasadę bezpieczeństwa i może prowadzić do zbyt dużego obciążenia oraz utraty stabilności.
  • Opcja opisująca schodzenie "zdrową nogą pierwszą" miesza reguły dla dwóch kierunków ruchu; przy schodzeniu zwykle zaczyna się od elementów odciążających (kule) i kończyny słabszej/operowanej, aby kontrolować zejście.
  • Opcja, w której schodzenie zaczyna się od samych kul, a potem "obie kończyny", jest zbyt ogólna i pomija kluczową, kontrolowaną kolejność pracy kończyn; w praktyce kolejność musi być jednoznaczna, by nie prowokować ryzykownego "zeskoku".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy schodów i kul, najpierw ustal kierunek (wchodzenie czy schodzenie), a potem zastosuj regułę "zdrowa do góry, chora w dół" i przełóż ją na dokładną sekwencję: która noga wchodzi/zejdzie jako pierwsza oraz gdzie w tej sekwencji są kule.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomaga reguła: "zdrowa noga do góry". Przy wchodzeniu najpierw stawiasz kończynę zdrową na wyższy stopień, a potem przenosisz kule i dostawiasz kończynę operowaną. To zmniejsza obciążenie strony operowanej i ułatwia utrzymanie równowagi.
Bo kończyna zdrowa zwykle ma większą siłę i lepiej stabilizuje ciało podczas podnoszenia na wyższy stopień. Dzięki temu nie musisz "ciągnąć się" na kończynie operowanej, co ogranicza ból, ryzyko przeciążenia biodra i możliwość potknięcia się na stopniu.
To skrót myślowy dotyczący schodów: wchodzenie zaczynasz kończyną sprawniejszą (zdrową), a schodzenie zaczynasz stroną słabszą/operowaną (z odpowiednim wsparciem kul). Zasada pomaga dobrać bezpieczną kolejność ruchów.
Najczęściej: odwracanie kolejności (zaczynanie wchodzenia nogą operowaną), zbyt szybkie tempo, stawianie stóp blisko krawędzi stopnia oraz patrzenie w bok zamiast kontrolowania stopni. Błędem bywa też przenoszenie obu nóg naraz, co zwiększa ryzyko upadku.
Tak, jeśli podopieczna ma ryzyko utraty równowagi. Asekuracja polega na byciu blisko, kontrolowaniu tempa i reagowaniu na chwiejność, a nie na ciągnięciu za kule. Zawsze warto stosować się do zaleceń fizjoterapeuty i zasad bezpieczeństwa w placówce.
To zależy od zaleceń lekarza i fizjoterapeuty oraz od stanu pacjentki (ból, siła mięśni, stabilność). Opiekun nie powinien samodzielnie "wprowadzać" schodów bez wskazań. Jeśli schody są konieczne, ćwiczenia zwykle odbywają się najpierw pod nadzorem specjalisty.
Najczęściej spotyka się kule łokciowe (przedramienne), bo dają dobrą kontrolę i są wygodne w dłuższym użyciu. Rodzaj zaopatrzenia zależy od zaleceń rehabilitacyjnych. Opiekun powinien umieć sprawdzić podstawowe dopasowanie: wysokość i stabilność końcówek.
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo: przerwa, uspokojenie, ocena zmęczenia i bólu. Następnie przypomnij prostą regułę kolejności i zaproponuj wolniejsze tempo. Jeśli lęk jest silny lub pojawia się chwiejność, przerwij próbę i zgłoś potrzebę konsultacji rehabilitacyjnej.
Szybkie schodzenie zmniejsza kontrolę ruchu, zwiększa ryzyko poślizgnięcia i nagłego obciążenia biodra. Po endoprotezie ważna jest płynność i stabilność: najpierw ustawienie punktów podparcia, potem kontrolowane przeniesienie ciężaru. Pośpiech to częsty czynnik upadków.
Niepokojące są: nagły silny ból w biodrze, wyraźne osłabienie lub "uciekanie" nogi, zawroty głowy, duszność, bladość, poty, narastająca chwiejność oraz problemy z utrzymaniem kul. W takiej sytuacji należy przerwać schodzenie/wchodzenie i wezwać pomoc zgodnie z procedurami.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podstawowe podręczniki z zakresu opieki długoterminowej i usprawniania funkcjonalnego
  • Materiały edukacyjne z rehabilitacji po endoprotezoplastyce biodra (instruktaż chodu o kulach)
  • Szkolenia wewnętrzne DPS z transferu i asekuracji chodu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego