KWALIFIKACJA ELM3 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 12.
Parametr Symbol Jednostka
Natężenie pola magnetycznego H A/m
Indukcja magnetyczna B T
Siła magnetomotoryczna MMF A
Przenikalność magnetyczna ? ?
Podaj odpowiedni symbol i jednostkę dla przenikalności magnetycznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przenikalność magnetyczna opisuje, jak łatwo ośrodek "przewodzi" pole magnetyczne i występuje w zależności B = μH. Skoro B ma jednostkę T, a H A/m, to μ musi mieć jednostkę (T)/(A/m) = H/m. Symbol tej wielkości to μ.

Pełne wyjaśnienie:

Przenikalność magnetyczna to wielkość fizyczna, która łączy natężenie pola magnetycznego H z indukcją magnetyczną B. W najprostszym ujęciu (dla ośrodka liniowego i izotropowego) obowiązuje zależność:

B = μH

Z tego bezpośrednio wynika zarówno symbol, jak i jednostka przenikalności:

  • Symbol: μ (grecka litera "mi").
  • Jednostka w SI: H/m (henr na metr).

Można to sprawdzić analizą jednostek: B ma jednostkę tesla (T), a H amper na metr (A/m). Zatem μ ma jednostkę T podzielone przez A/m, czyli T·m/A. W układzie SI jest to równoważne H/m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź z "Φ, Wb" dotyczy strumienia magnetycznego Φ, którego jednostką jest weber (Wb). To inna wielkość niż przenikalność.
  • Odpowiedź z "λ, T/m" nie odpowiada standardowemu oznaczeniu przenikalności w elektromagnetyzmie, a jednostka T/m nie pasuje do relacji B = μH.
  • Odpowiedź z "ρ, Ω·m" to oporność właściwa (rezystywność) z elektrotechniki, związana z przewodnictwem elektrycznym, a nie z własnościami magnetycznymi materiału.

W praktyce mechatronika warto pamiętać także o rozróżnieniu: μ to przenikalność bezwzględna (H/m), a często w kartach materiałowych spotyka się μr – przenikalność względną, która jest bezwymiarowa. W tym zadaniu chodzi o μ z jednostką H/m.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przenikalność magnetyczna μ opisuje, jak silnie materiał "reaguje" na pole magnetyczne i jak łatwo powstaje w nim indukcja B. W prostym modelu łączy H i B zależnością B = μH, więc wpływa na działanie rdzeni, elektromagnesów i cewek.
Jednostką przenikalności magnetycznej (bezwzględnej) w SI jest H/m (henr na metr). Wynika to z relacji B = μH: skoro B jest w T, a H w A/m, to μ ma wymiar T·m/A, równoważny H/m.
Symbol μ jest przypisany przenikalności, czyli własności materiału/środowiska. Z kolei Φ oznacza strumień magnetyczny, który jest "ilością pola" przechodzącą przez powierzchnię i ma jednostkę Wb. To różne pojęcia, choć oba dotyczą magnetyzmu.
Najprościej zapamiętać: B (T) to "efekt" w ośrodku, a H (A/m) to "wymuszenie" związane z prądem/uzwojeniem. Łączy je przenikalność μ w równaniu B = μH. Jednostki są kluczową wskazówką.
Nie. μr (przenikalność względna) jest bezwymiarowa, bo jest stosunkiem μ do przenikalności w próżni. Jednostkę H/m ma przenikalność μ (bezwzględna). Na testach łatwo je pomylić, gdy pytanie nie precyzuje symbolu.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie Wb (strumień Φ) z T (indukcja B), zapominanie, że H ma jednostkę A/m, oraz przenoszenie skojarzeń z elektryczności (np. ρ i Ω·m) na magnetyzm. Pomaga sprawdzanie zależności B = μH.
Przenikalność jest ważna przy doborze rdzeni do cewek, budowie elektromagnesów, analizie przekaźników, silników i czujników (np. indukcyjnych). Materiał o większej μ pozwala uzyskać większą indukcję B przy tym samym H, co wpływa na siłę i sprawność układu.
Użyj analizy wymiarów z równania B = μH. Wstaw jednostki: T = μ · (A/m), więc μ = T·m/A. Jeśli w odpowiedzi widzisz Wb, T/m albo Ω·m, to nie pasuje do tego przekształcenia i prawdopodobnie dotyczy innej wielkości.
W praktyce dydaktycznej spotyka się różne zapisy jednostek siły magnetomotorycznej (MMF), co bywa źródłem nieporozumień. Niezależnie od tego, w tym zadaniu kluczowe jest wskazanie przenikalności μ z jednostką H/m, wynikającą bezpośrednio z relacji między B i H.
Stwórz krótką tabelę: B–T, H–A/m, Φ–Wb, μ–H/m i powtarzaj ją z zależnością B = μH. Na egzaminie zawsze porównuj jednostki z równaniem definicyjnym, bo to najszybszy sposób wykrycia pułapek w odpowiedziach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przenikalność magnetyczna opisuje, jak łatwo ośrodek "przewodzi" pole magnetyczne i występuje w zależności B = μH."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), część dotycząca jednostek pochodnych i elektromagnetyzmu (permeability; unit H/m). https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-02)
  • NIST Special Publication 811, Guide for the Use of the International System of Units (SI), sekcje o jednostkach pochodnych i elektromagnetyzmie (henry, permeability). https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/SpecialPublications/NIST.SP.811.pdf (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl), "Przenikalność magnetyczna" – symbol μ i jednostka H/m (SI). https://pl.wikipedia.org/wiki/Przenikalno%C5%9B%C4%87_magnetyczna (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw elektrotechniki/magnetyzmu dla szkół technicznych (dział: pole magnetyczne)
  • Tablice jednostek SI i wielkości fizycznych (magnetyzm)
  • Notatki/ściąga: zależności B, H, μ oraz jednostki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego