KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 1.
Pirometrem przedstawionym na rysunku możemy dokonać pomiaru
Ilustracja przedstawia pirometr, urządzenie służące do bezkontaktowego pomiaru temperatury.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr (termometr na podczerwień) służy do bezdotykowego pomiaru temperatury powierzchni. W diagnostyce pojazdów można nim oceniać pracę klimatyzacji pośrednio, np. przez kontrolę temperatury nawiewu lub elementów układu. Nie służy do pomiaru prądu, gęstości elektrolitu ani rezystancji.

Pełne wyjaśnienie:

Pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury, najczęściej wykorzystujący promieniowanie podczerwone emitowane przez badany obiekt. W praktyce warsztatowej pozwala szybko sprawdzić, czy dany element ma temperaturę oczekiwaną, bez przykładania czujnika i bez ryzyka oparzenia lub błędów wynikających z przewodzenia ciepła.

W kontekście układu klimatyzacji w pojeździe pirometr może być użyty do pośredniej oceny wydajności – np. przez kontrolę temperatury nawiewu z kratek wentylacyjnych lub temperatur wybranych elementów (przewodów, skraplacza). Sama "wydajność" nie jest jedną wielkością mierzoną wyłącznie pirometrem, ale temperatura jest jednym z podstawowych sygnałów diagnostycznych pozwalających wnioskować o poprawnej pracy układu.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych przyrządów i metod pomiarowych:

  • Natężenie przepływu prądu mierzy się amperomierzem (często cęgowym) albo multimetrem w odpowiedniej konfiguracji; pirometr nie mierzy prądu.
  • Gęstość elektrolitu w akumulatorze sprawdza się areometrem (hydrometrem); pirometr nie podaje gęstości cieczy.
  • Rezystancję żarnika halogenowego mierzy się omomierzem/multimetrem (z uwzględnieniem, że rezystancja zależy od temperatury). Pirometr może co najwyżej wskazać temperaturę żarnika lub obudowy, ale nie wyznaczy rezystancji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się wielkości elektryczne (prąd, rezystancja) oraz wielkości fizyczne (temperatura, gęstość), kluczowe jest rozpoznanie, jaką wielkość mierzy dany przyrząd i czy pomiar jest kontaktowy czy bezdotykowy. To zwykle jednoznacznie prowadzi do właściwej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr (często jako termometr IR) mierzy temperaturę powierzchni bez dotykania obiektu, wykorzystując promieniowanie podczerwone. W samochodzie przydaje się m.in. do szybkiej kontroli temperatury elementów układu klimatyzacji, hamulców czy nagrzewających się złączy elektrycznych.
Urządzenie rejestruje promieniowanie IR emitowane przez obiekt i przelicza je na temperaturę. W diagnostyce ważne jest, że pomiar jest szybki i bezkontaktowy, ale dotyczy głównie powierzchni, a wynik zależy m.in. od ustawienia emisyjności i warunków otoczenia.
Pirometr nie jest elementem obwodu elektrycznego i nie wykrywa przepływu ładunku. Mierzy wyłącznie promieniowanie cieplne (IR), czyli temperaturę. Do natężenia prądu stosuje się amperomierz lub miernik cęgowy, które mierzą prąd bezpośrednio albo przez pole magnetyczne.
Emisyjność opisuje, jak skutecznie dana powierzchnia emituje promieniowanie podczerwone. Błędna emisyjność może zaniżyć lub zawyżyć wynik. Dlatego powierzchnie błyszczące (np. polerowany metal) bywają trudne w pomiarze i czasem wymagają przygotowania miejsca pomiaru.
Najczęściej kontroluje się temperaturę nawiewu z kratek lub temperatury wybranych elementów układu. Jeżeli warunki pomiaru są porównywalne (ustawienia nawiewu, obroty silnika, temperatura otoczenia), wynik pomaga pośrednio ocenić, czy chłodzenie działa prawidłowo.
Gdy trzeba mierzyć temperaturę medium wewnątrz (np. cieczy) albo gdy powierzchnia jest bardzo błyszcząca i wynik z pirometru jest niestabilny. Termometr kontaktowy z sondą może dać bardziej powtarzalny wynik, ale wymaga dostępu i czasu na ustabilizowanie odczytu.
W praktyce pirometr mierzy temperaturę powierzchni, a nie "powietrza jako takiego". Można jednak mierzyć temperaturę elementu, na który pada strumień powietrza (np. kratki), lub stosować metody warsztatowe zapewniające powtarzalność. Do powietrza lepsza jest sonda.
Najczęstsze to: zbyt duża odległość (zbyt duże pole pomiaru), błędna emisyjność, pomiar powierzchni odbijającej promieniowanie (błyszczący metal), pomiar przez szybę lub folię oraz nieuwzględnienie wpływu nagrzania od sąsiednich elementów.
Pirometr zwykle ma formę "pistoletu" z optyką i bywa opisywany jako IR/laser. Amperomierz cęgowy ma charakterystyczne szczęki (cęgi), areometr to pływak do cieczy, a multimetr ma przewody pomiarowe. Rozpoznanie kształtu i zasady działania ułatwia wybór odpowiedzi.
Gęstość elektrolitu to własność cieczy zależna od składu i temperatury, a mierzy się ją areometrem (hydrometrem) przez wyporność pływaka. Pirometr nie analizuje składu cieczy ani jej gęstości — mierzy jedynie temperaturę powierzchni na podstawie promieniowania IR.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Pirometr (termometr na podczerwień) służy do bezdotykowego pomiaru temperatury powierzchni."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pirometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Fluke: "What is an infrared thermometer?" – https://www.fluke.com/en-us/learn/blog/temperature/what-is-an-infrared-thermometer (dostęp: 2026-03-01)
  • Testo: "Zasada działania termometru na podczerwień / pirometru" – https://www.testo.com/pl-PL/serwis/poradniki/termometr-na-podczerwien (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje producentów mierników IR (pirometrów) – zasady pomiaru i emisyjność
  • Materiały dydaktyczne z metrologii w motoryzacji (dobór przyrządów pomiarowych)
  • Podręczniki/opracowania z diagnostyki i obsługi układów klimatyzacji w pojazdach

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego