KWALIFIKACJA MOT2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 30.
Podanie napięcia w sposób ciągły na uzwojenie pierwotne klasycznej cewki zapłonowej spowoduje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasyczna cewka zapłonowa wytwarza wysokie napięcie tylko wtedy, gdy prąd w uzwojeniu pierwotnym jest gwałtownie przerywany.
Przy zasilaniu ciągłym pole magnetyczne nie "zapada się", więc nie ma impulsu wysokiego napięcia (brak iskry). Długotrwały prąd powoduje nagrzewanie i ryzyko uszkodzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyczna cewka zapłonowa działa jak transformator impulsowy. Podczas normalnej pracy prąd płynie przez uzwojenie pierwotne, wytwarzając pole magnetyczne w rdzeniu. Kluczowy moment to przerwanie prądu (przerywacz stykowy lub moduł elektroniczny sterowany przez ECU): wtedy pole magnetyczne gwałtownie zanika, a szybka zmiana strumienia powoduje indukcję bardzo wysokiego napięcia w uzwojeniu wtórnym. To napięcie wywołuje iskrę na świecy.

Gdy napięcie jest podane na uzwojenie pierwotne w sposób ciągły (bez przerywania obwodu), prąd i pole magnetyczne ustalają się i nie następuje gwałtowny zanik pola. Skutek natychmiastowy jest więc praktyczny i łatwy do obserwacji: brak impulsu wysokiego napięcia w uzwojeniu wtórnym, czyli brak iskry i problemy z pracą silnika (brak zapłonu mieszanki).

Jest też skutek opóźniony: stały przepływ prądu w uzwojeniu pierwotnym powoduje nagrzewanie. Wzrost temperatury pogarsza stan izolacji i może doprowadzić do przegrzania oraz uszkodzenia cewki przy dłuższym zasilaniu.

  • Odpowiedź "prawidłową pracę cewki i ciągłe wytwarzanie iskry na świecy" jest błędna, bo bez przerwania prądu nie ma impulsu indukcji potrzebnego do iskry.
  • Odpowiedź o "cyklicznym powstawaniu wysokiego napięcia na uzwojeniu wtórnym bez przerywania prądu" jest błędna: cykliczność wynika właśnie z cyklicznego przerywania obwodu.
  • Odpowiedź o "cyklicznym powstawaniu wysokiego napięcia na uzwojeniu pierwotnym" jest błędna, bo uzwojenie pierwotne jest obwodem niskonapięciowym; kluczowe wysokie napięcie dotyczy uzwojenia wtórnego.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że iskra powstaje przy przerwaniu (zmiana pola), a nie przy samym "podaniu napięcia".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Musi nastąpić gwałtowne przerwanie prądu w uzwojeniu pierwotnym. Wtedy pole magnetyczne szybko zanika, a zmiana strumienia indukuje impuls wysokiego napięcia w uzwojeniu wtórnym, który może przeskoczyć na świecy jako iskra.
Bo indukcja zależy od zmiany pola magnetycznego, a nie od samego faktu zasilania. Przy napięciu stałym pole po chwili się ustala i nie "zapada się", więc nie powstaje impuls wysokiego napięcia potrzebny do przeskoku iskry.
Najczęściej pojawi się brak iskry, więc silnik nie uruchomi się albo będzie gasł. Układ zapłonowy potrzebuje impulsów HV generowanych przy przerywaniu prądu; bez tego zapłon mieszanki w cylindrze nie zachodzi prawidłowo.
Tak. Stały przepływ prądu przez uzwojenie pierwotne powoduje nagrzewanie. Długotrwałe przegrzewanie pogarsza izolację, zwiększa ryzyko zwarć międzyzwojowych i może doprowadzić do trwałego uszkodzenia cewki.
Najczęściej jest to awaria elementu, który ma przerywać prąd: przerywacza w starszym układzie albo modułu/sterowania w układzie elektronicznym. Może to być też błąd w instalacji lub zwarcie powodujące stałe zasilanie uzwojenia.
Uzwojenie pierwotne pracuje w obwodzie niskonapięciowym (zasilanie z instalacji pojazdu) i buduje pole magnetyczne. Uzwojenie wtórne ma znacznie więcej zwojów i podczas zaniku pola generuje wysokie napięcie potrzebne do iskry na świecy.
Bo w normalnej pracy prąd w uzwojeniu pierwotnym jest celowo przerywany wielokrotnie (dla kolejnych zapłonów), więc impulsy wysokiego napięcia powstają cyklicznie. Bez przerywania zasilania ta cykliczność nie zachodzi.
Objawem jest brak iskry mimo obecności zasilania oraz możliwość nagrzewania cewki przy włączonym zapłonie. W praktyce sprawdza się sygnał sterujący/przerywanie obwodu (moduł/ECU lub przerywacz) oraz to, czy pojawiają się impulsy, a nie stałe zasilanie.
Nie wprost. Cewka zapłonowa jest transformatorą impulsowym – kluczowe jest szybkie wyłączenie prądu w uzwojeniu pierwotnym. Zasilanie stałe nie daje ciągłej transformacji napięcia, bo nie ma zmiennego strumienia jak w transformatorze AC.
Szukaj w treści słów kluczowych: "ciągłe zasilanie" oznacza brak przerwania, a więc brak zaniku pola. Wybieraj odpowiedź, która łączy skutek funkcjonalny (brak iskry) z możliwym skutkiem ubocznym (przegrzewanie), zamiast ogólników.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Długotrwały prąd powoduje nagrzewanie i ryzyko uszkodzenia."

Źródła:

  • Wikipedia: Induction coil (Ignition coil) – opis działania cewki indukcyjnej/cewki zapłonowej, https://en.wikipedia.org/wiki/Induction_coil (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Faraday's law of induction – zależność SEM od zmiany strumienia, https://en.wikipedia.org/wiki/Faraday%27s_law_of_induction (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z elektrotechniki samochodowej (układy zapłonowe, zasada działania cewki)
  • Materiały dydaktyczne o prawie indukcji Faradaya i samoindukcji (fizyka/elektrotechnika)
  • Instrukcje serwisowe dotyczące diagnostyki układów zapłonowych (opis roli modułu sterującego)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego