KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 34.
Podczas analizy próbki wody zaobserwowano, że po dodaniu roztworu azotanu srebra (AgNO3) do próbki, powstał biały osad. Który z poniższych jonów jest najprawdopodobniej obecny w badanej próbce?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Biały osad po dodaniu roztworu AgNO3 jest typowy dla powstawania trudno rozpuszczalnego chlorku srebra AgCl.
Dlatego najbardziej prawdopodobna jest obecność jonów chlorkowych Cl-. Aniony azotanowe pozostają w roztworze, a fosforany i siarczany nie dają w tym układzie charakterystycznego białego osadu jak AgCl.

Pełne wyjaśnienie:

Dodanie roztworu azotanu srebra AgNO3 dostarcza do próbki jonów Ag+, które w analizie jakościowej są klasycznym odczynnikiem do wykrywania niektórych anionów metodą strącania. Jeżeli w próbce znajdują się jony chlorkowe Cl-, zachodzi reakcja tworzenia trudno rozpuszczalnego chlorku srebra:

Ag+ + Cl- → AgCl↓

Powstający AgCl ma charakterystyczny biały osad, co jest bezpośrednią przesłanką do wskazania jonów chlorkowych jako najbardziej prawdopodobnych w próbce.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do obserwacji?

  • Jony azotanowe NO3-: azotany są na ogół dobrze rozpuszczalne, a sam odczynnik to właśnie azotan srebra. Obecność NO3- nie wyjaśnia powstania osadu po dodaniu AgNO3.
  • Jony siarczanowe SO42-: w typowych warunkach laboratoryjnych reakcja z Ag+ nie jest klasyczną, jednoznaczną próbą dającą tak charakterystyczny biały osad jak dla chlorków; w praktyce analitycznej do siarczanów częściej wykorzystuje się inne odczynniki przesiewowe.
  • Jony fosforanowe PO43-: fosforany mogą tworzyć trudno rozpuszczalne sole z niektórymi kationami, ale sama obserwacja "biały osad po AgNO3" w podstawowym schemacie identyfikacji anionów najtrafniej wskazuje na halogenki, zwłaszcza chlorki.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o AgNO3 kluczowe jest skojarzenie z reakcją na halogenki i zapamiętanie barwy osadu. Jeśli w treści pojawia się biały osad, najczęściej chodzi o AgCl. W praktyce laboratoryjnej wykonuje się też próby potwierdzające, ale tutaj pytanie dotyczy "najprawdopodobniej", więc wystarcza rozpoznanie reakcji przesiewowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Biały osad po dodaniu azotanu srebra zwykle wskazuje na powstanie trudno rozpuszczalnej soli srebra. W typowych zadaniach z analizy jakościowej najczęściej chodzi o chlorek srebra AgCl, co sugeruje obecność jonów chlorkowych Cl- w próbce.
Jony Ag+ z AgNO3 łączą się z Cl-, tworząc AgCl. Ta sól ma małą rozpuszczalność, więc wytrąca się z roztworu jako osad. W analizie jakościowej jest to klasyczna reakcja strąceniowa używana do wstępnego wykrywania chlorków.
Nie jest to typowe. Azotany są na ogół dobrze rozpuszczalne w wodzie, a sam odczynnik to azotan srebra, więc obecność NO3- nie powoduje wytrącania osadu po dodaniu AgNO3. W takich zadaniach osad wskazuje raczej na inny anion, np. Cl-.
W schematach analizy jakościowej jony Ag+ wykorzystuje się zwłaszcza do wykrywania anionów tworzących trudno rozpuszczalne sole srebra. Najczęściej omawia się halogenki (np. chlorki), a w dalszych etapach analizy stosuje się próby potwierdzające i kontrolę warunków reakcji.
Osad to widoczna, stała faza, która po wymieszaniu może opadać na dno lub tworzyć zawiesinę. Zmętnienie bywa delikatne i może wynikać z mikrokryształów. W praktyce pomaga odczekanie, odwirowanie lub filtracja oraz porównanie z próbką ślepą przygotowaną bez badanej próbki.
To jeden z najbardziej rozpoznawalnych testów przesiewowych w analizie nieorganicznej: reakcja Ag+ z Cl- daje biały, trudno rozpuszczalny AgCl. Jest prosta do zaobserwowania i często występuje w zadaniach, bo sprawdza podstawy rozpuszczalności i reakcji jonowych.
W typowych ćwiczeniach i zadaniach szkolnych nie jest to reakcja pierwszego wyboru do identyfikacji siarczanów. Do SO42- częściej stosuje się inne odczynniki analityczne. Dlatego sama obserwacja "biały osad po AgNO3" zwykle wskazuje na chlorki.
Typowe pomyłki to: utożsamienie anionu odczynnika (NO3-) z jonem wykrywanym, zakładanie że każdy anion wytrąci osad z Ag+, oraz nieuwzględnianie, że w analizie jakościowej czasem potrzebne są warunki selektywności (np. odpowiednie środowisko reakcji).
Ułóż tabelę: odczynnik → możliwy jon → obserwacja (kolor osadu). Następnie ćwicz rozpoznawanie po krótkich opisach ("biały osad po AgNO3"). Pomaga też powtarzanie reguł rozpuszczalności i zapisywanie równań jonowych netto dla najczęstszych reakcji.
Stosuje się ją jako szybki test przesiewowy przy badaniu próbek wodnych, roztworów soli i ekstraktów, gdy trzeba wstępnie potwierdzić obecność chlorków. Wynik bywa podstawą do doboru dalszych etapów analizy (np. prób potwierdzających lub metod ilościowych).
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Biały osad po dodaniu roztworu AgNO3 jest typowy dla powstawania trudno rozpuszczalnego chlorku srebra AgCl.Dlatego najbardziej prawdopodobna jest obecność jonów chlorkowych Cl-."

Źródła:

  • Vogel's Textbook of Qualitative Inorganic Analysis, 7th edition, rozdziały dotyczące wykrywania anionów i reakcji z AgNO3
  • D.C. Harris, Quantitative Chemical Analysis, 9th edition, rozdział o równowagach rozpuszczalności i strącaniu (solubility equilibria/precipitation)
  • ChemLibreTexts: "Qualitative Analysis of Anions" oraz sekcje o reakcjach Ag+ z halogenkami (agcl), https://chem.libretexts.org/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik analizy jakościowej nieorganicznej (działy: reakcje strąceniowe, aniony halogenkowe)
  • Tablice rozpuszczalności soli w wodzie (zestawienia dla AgCl, AgNO<sub>3</sub> i innych soli srebra)
  • Skrypty/ćwiczenia laboratoryjne z identyfikacji anionów w roztworach wodnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego