Aby obliczyć procentową ilość odpadów po obróbce wstępnej ryb, wykonujesz dwa kroki: najpierw wyznaczasz masę odpadów, a potem przeliczasz ją na procent w odniesieniu do masy surowca.
Krok 1. Masa odpadów
Skoro surowca było 100 kg, a części jadalnych po obróbce jest 60 kg, to wszystko, czego nie zalicza się do części jadalnych, stanowi odpady:
odpady = 100 kg − 60 kg = 40 kg.
Krok 2. Procent odpadów
Procent liczysz zawsze względem przyjętej podstawy. W tym zadaniu podstawą jest masa surowca (100 kg). Zatem:
udział odpadów = 40 kg / 100 kg = 0,40 = 40%.
Dlatego poprawny wynik to 40%.
- Odpowiedź "30%" wynika zwykle z błędnego odejmowania albo przypadkowego zaokrąglenia bez rachunku.
- Odpowiedź "50%" to częsta pomyłka polegająca na przyjęciu, że "połowa" surowca jest odpadem mimo danych liczbowych, albo na liczeniu procentu od niewłaściwej podstawy.
- Odpowiedź "60%" powstaje, gdy ktoś myli masę części jadalnych (60 kg) z procentem odpadów (zakotwiczenie na liczbie 60).
W praktyce takie obliczenia służą do oceny wydajności obróbki (uzysku) oraz planowania produkcji: im większy odsetek odpadów, tym większe straty surowca i wyższy koszt wytworzenia jednostki produktu.
