W pytaniu podano bilans masy obróbki wstępnej: z 100 kg surowca uzyskano 70 kg części jadalnych oraz 30 kg odpadów. Aby ocenić efektywność według wskazanego kryterium, trzeba obliczyć udział odpadów w masie surowca.
Obliczenie jest proste:
- masa odpadów: 30 kg
- masa surowca: 100 kg
- udział odpadów: 30/100 = 0,30 = 30%
Jeżeli przyjmujemy regułę "proces jest efektywny, gdy odpady nie przekraczają 40% masy surowca", to 30% jest wartością mniejszą niż 40%, więc warunek jest spełniony. Stąd poprawne uzasadnienie: "Tak, ponieważ ilość odpadów nie przekracza 40% masy surowca."
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Tak, ponieważ ilość odpadów jest mniejsza niż ilość jadalnych części." – to rozumowanie jest zbyt ogólne. Odpady mogą być mniejsze od części jadalnych, a mimo to przekraczać dopuszczalny próg (np. 45% odpadów i 55% części jadalnych). Kryterium musi odnosić się do ustalonego limitu, a nie do samego porównania 30 kg vs 70 kg.
- "Nie, ponieważ ilość odpadów powinna być równa ilości jadalnych części." – brak podstaw do takiego założenia. Równość odpadów i części jadalnych oznaczałaby uzysk 50% i odpady 50%, co nie wynika ani z danych, ani z typowego sposobu oceny efektywności w zadaniach rachunkowych.
- "Nie można stwierdzić na podstawie tych danych." – przy podanym progu 40% można wprost policzyć udział odpadów i porównać go z limitem, więc dane są wystarczające do odpowiedzi.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, od jakiej masy liczony jest procent (tu: od masy surowca), i dopiero potem porównuj wynik z warunkiem w odpowiedzi.
