KWALIFIKACJA LES2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 32.
Podczas pomiarów w drzewostanie zauważyłeś, że przyrost bieżący wszystkich drzew jest równy ich przyrostowi przeciętnemu. Co to może oznaczać?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli przyrost bieżący jest równy przyrostowi przeciętnemu, oznacza to punkt charakterystyczny dynamiki wzrostu: średnie tempo narastania zasobów "dogania" tempo aktualne. W praktycznej interpretacji wskazuje to na stan równowagi rozwojowej/produkcyjnej drzewostanu, a nie na dominację młodych lub starych drzew ani na zły stan zdrowotny.

Pełne wyjaśnienie:

Przyrost bieżący (najczęściej rozumiany jako przyrost w ostatnim okresie, np. roczny) opisuje aktualne tempo wzrostu. Przyrost przeciętny to przyrost "średni" liczony jako zasób (np. miąższość) podzielony przez wiek – mówi o średnim tempie narastania od początku rozwoju drzewostanu do chwili pomiaru.

Relacja między tymi wielkościami jest klasycznie używana do interpretacji faz rozwojowych. Gdy przyrost bieżący = przyrost przeciętny, oznacza to moment, w którym aktualne tempo wzrostu zrównuje się ze średnim tempem. W ujęciu dydaktycznym i praktycznym traktuje się to jako wskaźnik stanu równowagi (punkt charakterystyczny przebiegu przyrostu), a nie jako informację o tym, że drzewostan jest "młody" lub "stary". Dominacja młodych drzew zwykle kojarzy się z wysokim przyrostem bieżącym, natomiast dominacja starych – z obniżaniem się przyrostu bieżącego, ale sama równość bieżącego i przeciętnego jest interpretacją bardziej "fazową" niż wiekową.

Odpowiedź "Drzewostan jest zdominowany przez młode drzewa" jest błędna, bo opisuje strukturę wieku, a nie warunek matematyczny/relacyjny między przyrostami. Podobnie "Drzewostan jest zdominowany przez stare drzewa" upraszcza zagadnienie – starzenie częściej wiąże się ze spadkiem przyrostu bieżącego poniżej przeciętnego, lecz to nie jest to samo co równość tych przyrostów.

Odpowiedź "Drzewostan jest w złym stanie zdrowotnym" także nie wynika z podanej obserwacji: osłabienie zdrowotne może obniżać przyrost bieżący, ale równość z przyrostem przeciętnym nie jest jednoznacznym wskaźnikiem zdrowotności. Do oceny zdrowotności potrzebne są inne przesłanki (np. uszkodzenia, defoliacja, posusz, objawy chorobowe).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się opisy wieku lub zdrowotności, a w pytaniu jest relacja "bieżący = przeciętny", szukaj interpretacji dotyczącej dynamiki wzrostu i punktu równowagi/charakterystycznego etapu rozwoju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przyrost bieżący to przyrost uzyskany w ostatnim, konkretnym okresie (np. rok, pięciolecie). Opisuje aktualne tempo wzrostu zasobów drzewostanu (często miąższości). W praktyce jego wartość zależy od wieku, siedliska, zwarcia, składu gatunkowego i warunków pogodowych.
Przyrost przeciętny to średnie tempo narastania zasobu od początku życia drzewostanu do momentu oceny. Najczęściej interpretuje się go jako zasób (np. miąższość) podzielony przez wiek. Nie opisuje "tego roku", tylko uśredniony przebieg rozwoju w dłuższym czasie.
Równość tych przyrostów wskazuje punkt charakterystyczny przebiegu wzrostu: aktualne tempo zrównuje się ze średnim tempem z całego okresu życia. To sygnał do interpretacji fazy rozwojowej i analiz produkcyjności, a nie bezpośrednia diagnoza zdrowotności czy proste "młody/stary".
Porównanie przyrostu bieżącego i przeciętnego pomaga ocenić, czy tempo wzrostu rośnie, stabilizuje się czy spada. To bywa wykorzystywane w planowaniu zabiegów hodowlanych i w analizach urządzeniowych, np. przy rozważaniu terminów użytkowania, intensywności trzebieży czy oceny produktywności.
Nie musi. Młody drzewostan często ma wysoki przyrost bieżący, ale równość bieżącego i przeciętnego dotyczy relacji dwóch miar wzrostu, a nie samego wieku. W praktyce ta równość jest traktowana jako punkt równowagi/charakterystyczny etap rozwoju, a nie "dowód młodości".
Nie jest to jednoznaczne. W starszych fazach rozwoju przyrost bieżący często spada i bywa niższy od przeciętnego, ale sama równość nie definiuje starości. Do oceny wieku i struktury potrzebujesz danych o wieku, klasach wieku, składzie i historii zabiegów.
Problemy zdrowotne rozpoznaje się po objawach (np. posusz, uszkodzenia, defoliacja, patogeny) i po nagłych, nietypowych spadkach wzrostu. Sama relacja "przyrost bieżący = przeciętny" jest zbyt ogólna, aby wnioskować o zdrowotności bez dodatkowych obserwacji terenowych.
Typowe błędy to mylenie pojęć (bieżący vs przeciętny), przenoszenie wniosków z pojedynczych drzew na cały drzewostan oraz interpretowanie relacji przyrostów jako bezpośredniej informacji o wieku lub zdrowiu. Pomaga trzymanie się definicji i pytanie: "co ta miara opisuje w czasie?".
Zwykle potrzebujesz danych o zasobie (np. miąższości lub powierzchni przekroju), wieku oraz informacji z pomiarów okresowych (dwa momenty w czasie). Dodatkowo znaczenie mają opis siedliska, zwarcie, skład gatunkowy i historia zabiegów, bo wpływają na tempo wzrostu.
Najpierw nazwij, co opisuje każda miara: bieżący = "teraz", przeciętny = "średnio od początku". Potem zinterpretuj relację między nimi jako informację o dynamice wzrostu. Odpowiedzi o wieku lub zdrowotności wybieraj tylko wtedy, gdy w pytaniu są przesłanki bezpośrednio o strukturze wieku lub objawach uszkodzeń.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Jeżeli przyrost bieżący jest równy przyrostowi przeciętnemu, oznacza to punkt charakterystyczny dynamiki wzrostu: średnie tempo narastania zasobów "dogania" tempo aktualne."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z taksacji leśnej (dendrometrii) omawiające przyrost bieżący i przeciętny
  • Materiały dydaktyczne z urządzania lasu dotyczące kulminacji przyrostów i wieku rębności
  • Zadania rachunkowe i interpretacyjne z analizy przyrostu (na danych przykładowych z pomiarów okresowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego