W drzewostanie poszczególne drzewa rosną w różnych warunkach, mimo że stoją "obok siebie". Jeśli przyrost bieżący jednego drzewa jest wyraźnie większy niż przyrost przeciętny drzewostanu, najczęściej oznacza to, że to drzewo ma przewagę wynikającą z warunków wzrostu.
Dlaczego poprawne jest: "Drzewo ma lepsze warunki do wzrostu niż inne drzewa w drzewostanie." Wyższy przyrost może wynikać m.in. z:
- lepszego dostępu do światła (np. drzewo jest dominujące lub stoi przy luce),
- mniejszej konkurencji korzeniowej o wodę i składniki pokarmowe,
- korzystniejszego mikrosiedliska (wilgotność, żyzność, głębokość gleby),
- większej przestrzeni życiowej po zabiegach (np. po trzebieży) lub naturalnym ubytku sąsiadów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- "Drzewo jest chore i rośnie szybciej, aby skompensować chorobę." – choroby i uszkodzenia zazwyczaj ograniczają aparat asymilacyjny, transport i gospodarkę wodną, co częściej obniża przyrost niż go zwiększa. "Kompensacja" nie jest typowym mechanizmem prowadzącym do trwałego, znacznie wyższego przyrostu w porównaniu do reszty drzewostanu.
- "Drzewo jest starsze niż inne drzewa w drzewostanie." – sam wiek nie przesądza o tym, że przyrost bieżący będzie większy od przeciętnego; w wielu przypadkach wraz ze starzeniem się drzew przyrost bieżący nie rośnie, a może spadać. Kluczowe są warunki i konkurencja.
- "Drzewo jest młodsze niż inne drzewa w drzewostanie." – młodszy wiek może sprzyjać dynamice wzrostu, ale w drzewostanie to pozycja socjalna i dostęp do zasobów zwykle silniej różnicują przyrost niż sama różnica wieku. Bez informacji o pochodzeniu i strukturze drzewostanu nie można tego uznać za najlepsze wyjaśnienie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "znacznie większy przyrost" u pojedynczego drzewa, najpierw myśl o konkurencji i dostępie do zasobów (światło, woda, przestrzeń). Wyjaśnienia o chorobie lub samym wieku traktuj jako mniej prawdopodobne, jeśli nie ma dodatkowych danych potwierdzających.
