KWALIFIKACJA ROL11 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 25.
Podczas prowadzenia programu hodowlanego dla psów, zauważyłeś, że niektóre szczenięta rodzą się z poważnymi wadami genetycznymi. Jakie działanie powinieneś podjąć w tej sytuacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W programie hodowlanym celem jest ograniczanie cech niepożądanych, zwłaszcza ciężkich wad dziedzicznych. Jeśli określone psy przekazują takie wady potomstwu, należy je wyłączyć z rozrodu, aby nie utrwalać problemu w populacji. Zmiana diety czy zwiększanie liczby zwierząt nie usuwa przyczyny genetycznej.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku pojawiania się u szczeniąt poważnych wad genetycznych kluczowe jest działanie, które ograniczy przekazywanie tych niepożądanych cech w kolejnych pokoleniach. Najbardziej właściwe postępowanie to wyeliminowanie z programu hodowlanego psów, które przekazują te wady, czyli niedopuszczenie ich do dalszego rozrodu.

Dlaczego to jest poprawne?
Wada o podłożu genetycznym może być przekazywana potomstwu nawet wtedy, gdy rodzic wygląda na zdrowego (np. jest nosicielem). Jeżeli obserwuje się powtarzalność problemu w miotach, odpowiedzialna selekcja wymaga przerwania "łańcucha dziedziczenia" w hodowli. Takie działanie chroni dobrostan kolejnych szczeniąt oraz jakość i zdrowotność populacji.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "Zwiększyć liczbę psów w hodowli" – sama liczebność nie rozwiązuje problemu dziedziczenia. Jeśli osobniki przekazujące wadę nadal są rozmnażane, wada może dalej utrwalać się w populacji. Zwiększanie liczby zwierząt może wręcz utrudnić kontrolę kojarzeń.
  • "Zmienić dietę psów" – żywienie jest bardzo ważne dla zdrowia, ale nie eliminuje wady zapisanej w materiale genetycznym. Dieta może wpływać na kondycję, tempo wzrostu czy odporność, lecz nie "naprawi" dziedziczenia wady i nie zapobiegnie jej przekazywaniu.
  • "Sprzedać wszystkie chore szczenięta" – to nie jest działanie hodowlane ukierunkowane na usunięcie przyczyny. Dodatkowo może prowadzić do nieetycznych konsekwencji, jeśli nabywcy nie zostaną rzetelnie poinformowani, a co najważniejsze: nie zapobiega to pojawianiu się kolejnych chorych miotów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "wada genetyczna/dziedziczna", szukaj odpowiedzi dotyczącej selekcji i ograniczenia rozrodu osobników obciążonych (lub przekazujących wadę), a nie działań środowiskowych (dieta, warunki utrzymania) czy organizacyjnych (zwiększanie liczby zwierząt).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że przyczyna leży w materiale dziedzicznym i może być przekazywana potomstwu. Objawy mogą pojawiać się mimo dobrych warunków utrzymania. W praktyce hodowlanej wymaga to analizy rodowodów, powtarzalności w miotach oraz często konsultacji weterynaryjnej i badań.
Najskuteczniejsze jest niewłączanie do rozrodu osobników, które przekazują wadę (selekcja negatywna). W zależności od sytuacji może to oznaczać rezygnację z danego reproduktora/suki, zmianę kojarzeń i ścisłe dokumentowanie przypadków, aby nie powielać ryzyka w populacji.
Dieta wpływa na stan zdrowia, ale nie zmienia genów. Jeśli wada jest dziedziczna, żywienie nie usunie przyczyny ani nie zapobiegnie przekazaniu jej potomstwu. Można poprawić komfort życia chorego zwierzęcia, lecz działania hodowlane muszą dotyczyć kwalifikacji do rozrodu.
Nie jest to pewna ani właściwa metoda. Jeśli psy przekazujące wadę pozostają w rozrodzie, ryzyko nadal istnieje, a większa liczba zwierząt utrudnia kontrolę kojarzeń. W hodowli liczy się świadomy dobór par i eliminacja źródeł wady, a nie samo zwiększanie stada.
Wady genetyczne częściej powtarzają się w kolejnych miotach i mogą dotyczyć określonych linii. Problemy środowiskowe zwykle wiążą się z żywieniem, infekcjami, toksynami lub błędami w odchowie. W praktyce potrzebna jest ocena weterynaryjna, dokumentacja i analiza powtarzalności przypadków.
Gdy istnieją przesłanki, że przekazuje on potomstwu poważne wady dziedziczne lub gdy ryzyko jest wysokie i powtarzalne. Decyzja powinna opierać się na danych z miotów, ocenie stanu zdrowia, a w miarę możliwości na wynikach badań. Celem jest ochrona dobrostanu i jakości populacji.
Bo nie usuwa przyczyny problemu w stadzie i nie zapobiega kolejnym chorym miotom. To działanie dotyczy jedynie "skutku", a nie źródła wady. W programie hodowlanym kluczowe jest ograniczenie rozrodu osobników przekazujących wadę oraz rzetelna dokumentacja i informowanie opiekunów.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "poprawiającej warunki" (np. dieta), mimo że pytanie dotyczy genetyki. Inny błąd to kierowanie się emocjami lub działaniami organizacyjnymi zamiast zasadami selekcji. Warto zapamiętać: przy wadzie dziedzicznej priorytetem jest decyzja o rozrodzie.
To selekcja negatywna lub brakowanie (w sensie hodowlanym: wyłączenie z rozrodu). Stosuje się ją, gdy cecha jest niepożądana, np. ciężka wada dziedziczna. Celem jest zmniejszenie częstości tej cechy w populacji w kolejnych pokoleniach.
Ucz się zależności: przyczyna środowiskowa → korekta warunków, przyczyna genetyczna → decyzje hodowlane (dobór/wyłączenie z rozrodu). Pomaga też znajomość podstaw dziedziczenia i umiejętność rozpoznania słów kluczowych w pytaniu: "dziedziczne", "genetyczne", "przekazuje potomstwu".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w programie hodowlanym celem jest ograniczanie cech niepożądanych, zwłaszcza ciężkich wad dziedzicznych.

Źródła:

  • Nicholas F.W., "Introduction to Veterinary Genetics", Wiley-Blackwell, wydanie książkowe – rozdziały o chorobach dziedzicznych i selekcji w hodowli
  • Ruvinsky A., Sampson J. (red.), "The Genetics of the Dog", CABI Publishing, wydanie książkowe – rozdziały o wadach dziedzicznych i strategiach hodowlanych

Materiały:

  • Podręczniki z genetyki zwierząt i podstaw selekcji hodowlanej
  • Materiały szkoleniowe organizacji kynologicznych dotyczące zdrowia w hodowli (programy kontroli chorób dziedzicznych)
  • Artykuły przeglądowe o chorobach dziedzicznych i zasadach odpowiedzialnej hodowli psów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego