KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 4.
Podopieczny twierdzi, że widzi mężczyznę, który stoi obok okna i nie koryguje tego twierdzenia po sugestii opiekunki zaprzeczającej takiemu stanowi rzeczy. U pacjenta występują omamy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Omamy klasyfikuje się m.in. według zmysłu, którego dotyczą. Skoro podopieczny twierdzi, że widzi mężczyznę stojącego obok okna, opis dotyczy fałszywego spostrzeżenia wzrokowego. Dlatego właściwą odpowiedzią są omamy wzrokowe, a nie węchowe ani słuchowe.

Pełne wyjaśnienie:

Omamy (halucynacje) to spostrzeżenia powstające bez realnego bodźca zewnętrznego, przeżywane przez osobę jako prawdziwe. W praktyce opiekuńczej ważne jest rozpoznanie ich rodzaju, bo wpływa to na ocenę bezpieczeństwa i sposób komunikacji z podopiecznym.

W opisywanej sytuacji kluczowe jest sformułowanie: "widzi mężczyznę, który stoi obok okna". To jednoznacznie wskazuje na modalność wzrokową, czyli doznania dotyczące obrazu/widzenia. Z tego powodu poprawna jest odpowiedź: "wzrokowe".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "węchowe" dotyczyłyby odczuwania zapachów, których w rzeczywistości nie ma (np. dymu, gazu, "spalenizny") – w treści zadania nie ma elementów odnoszących się do węchu.
  • "słuchowe" dotyczyłyby słyszenia głosów, dźwięków lub rozmów bez źródła – tu nie ma opisu słyszenia, tylko widzenia postaci.
  • "dźwiękowe" w praktyce oznacza to samo pole znaczeniowe co "słuchowe", ale nadal nie pasuje do opisu o widzeniu człowieka. To częsty "haczyk": podobne brzmienie odpowiedzi nie zastępuje dopasowania do objawu.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o omamy zawsze szukaj w treści czasowników i opisów odnoszących się do zmysłów: "widzi" (wzrok), "słyszy" (słuch), "czuje zapach" (węch), "czuje dotyk" (czucie), "czuje smak" (smak). To najszybszy sposób na poprawną klasyfikację.

W praktyce opiekunki środowiskowej rozpoznanie omamów to sygnał do spokojnej obserwacji, oceny lęku i ryzyka zachowań niebezpiecznych (np. podejście do okna), a także do przekazania informacji osobom odpowiedzialnym za leczenie lub rodzinie – zgodnie z ustalonymi procedurami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Omamy (halucynacje) to fałszywe spostrzeżenia – osoba coś widzi/słyszy/czuje mimo braku bodźca. Urojenia to fałszywe przekonania (np. że ktoś ją śledzi) utrzymywane mimo dowodów przeciwnych. W pytaniach egzaminacyjnych szukaj słów: "widzi/słyszy/czuje" (omamy) vs "jest przekonany, że…" (urojenia).
Omamy wzrokowe dotyczą widzenia: postaci, zwierząt, przedmiotów, świateł, ruchu. W treści zadania zwykle pada czasownik "widzi" lub opis obrazu. To wskazuje na modalność wzrokową, niezależnie od tego, czy opiekun zaprzecza, czy próbuje korygować wypowiedź podopiecznego.
Omamy słuchowe odnoszą się do dźwięków i głosów (np. "słyszy, że ktoś woła", "słyszy rozmowy"). W opisie z oknem podopieczny nie wspomina o słyszeniu, tylko o widzeniu mężczyzny. W testach liczy się dopasowanie do zmysłu, którego dotyczy objaw.
W praktyce klinicznej przyjęte jest określenie "omamy słuchowe". Sformułowanie "dźwiękowe" bywa traktowane jako potoczne, znaczeniowo zbliżone. W zadaniu i tak nie pasuje, bo opis dotyczy widzenia. Na egzaminie trzymaj się terminów standardowych: wzrokowe, słuchowe, węchowe, smakowe, czuciowe.
Najbezpieczniej jest zachować spokój, nie wyśmiewać i nie eskalować sporu o "prawdę". Warto dopytać o emocje ("Czy to pana/panią przeraża?"), ocenić ryzyko (np. podejście do okna), a następnie przekazać informację rodzinie lub personelowi medycznemu zgodnie z procedurą. Celem jest bezpieczeństwo, a nie "wygranie dyskusji".
Są ryzykowne, gdy wywołują lęk, pobudzenie lub skłaniają do działań: ucieczki, agresji, wychodzenia z domu, podchodzenia do okna/balkonu, sięgania po narzędzia "do obrony". Wtedy opiekun powinien priorytetowo zadbać o zabezpieczenie otoczenia i szybkie zawiadomienie osób odpowiedzialnych za leczenie.
Omamy węchowe to odczuwanie zapachów bez bodźca, np. dymu, gazu, spalenizny, "trucizny", nieprzyjemnej woni z jedzenia. W odróżnieniu od omamów wzrokowych nie pojawia się opis widzenia postaci, tylko opis wrażeń zapachowych. W zadaniach egzaminacyjnych szukaj słów "czuje zapach" albo opisu woni.
Tak, mogą pojawiać się u części osób z otępieniem (zwłaszcza w niektórych typach), ale też w innych stanach: zaburzeniach psychicznych, majaczeniu, po substancjach. Dla opiekuna kluczowe jest rozpoznanie objawu, obserwacja nasilenia oraz przekazanie informacji odpowiednim osobom, bo przyczyna wymaga oceny medycznej.
Najczęstsze pomyłki to: (1) ignorowanie wskazówki zmysłowej w treści ("widzi" vs "słyszy"), (2) mylenie omamów z urojeniami, (3) wybór odpowiedzi "bo brzmi fachowo" zamiast dopasowania do objawu, (4) automatyczne wskazanie słuchowych, bo są często omawiane. Pomaga metoda: podkreśl w treści zmysł.
Stosuj prosty schemat: znajdź w treści słowo-klucz: widzi (wzrokowe), słyszy (słuchowe), czuje zapach (węchowe), czuje smak (smakowe), czuje dotyk/pełzanie (czuciowe). Potem sprawdź, czy odpowiedzi są różnymi modalnościami i wybierz zgodną z treścią.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 84% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że omamy klasyfikuje się m.in. według zmysłu, którego dotyczą.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "Omamy (halucynacje)" (definicja i klasyfikacja wg zmysłów), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/omamy;3949710.html - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (pl) – "Omamy" (opis rodzajów: wzrokowe, słuchowe, węchowe), https://pl.wikipedia.org/wiki/Omamy - dostęp 2026-03-01
  • Medycyna Praktyczna – wyszukiwarka haseł/artykułów: "omamy" (informacje edukacyjne dla praktyki klinicznej), https://www.mp.pl/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw psychiatrii/psychopatologii (dział: zaburzenia spostrzegania)
  • Materiały szkoleniowe dla opiekunów dotyczące komunikacji z osobą z otępieniem lub psychozą
  • Słowniki/encyklopedie medyczne z definicjami: omam, halucynacja, urojenie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego