KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 12.
Podstawowym zadaniem ergonomii koncepcyjnej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ergonomia koncepcyjna dotyczy etapu projektowania: jej istotą jest takie ukształtowanie pracy i techniki, aby poprawnie opisać i ustalić relacje w układzie człowiek–maszyna–środowisko. Pozostałe odpowiedzi opisują działania naprawcze na już istniejących stanowiskach (modernizacja, poprawa warunków, usuwanie nieprawidłowości).

Pełne wyjaśnienie:

Ergonomia dzieli działania m.in. według momentu ich prowadzenia. Ergonomia koncepcyjna (często rozumiana jako projektowa) odnosi się do fazy koncepcji i projektowania pracy: stanowiska, narzędzi, maszyn, sposobu sterowania oraz warunków środowiska pracy. Jej podstawowym celem jest poprawne zdefiniowanie i ukształtowanie zależności w układzie człowiek–maszyna–środowisko, tak aby praca była bezpieczna, efektywna i dostosowana do możliwości psychofizycznych człowieka.

Odpowiedź "ustalenie wzajemnych relacji człowiek - maszyna - środowisko" trafia w sedno: na etapie koncepcji trzeba określić, jakie zadania wykonuje człowiek, jakie przejmuje maszyna, jak wygląda interakcja (np. obsługa, sygnalizacja, ergonomia sterowania) oraz jakie warunki środowiskowe będą dopuszczalne i potrzebne.

Pozostałe propozycje są typowe dla ergonomii korekcyjnej (usprawniającej), czyli działań podejmowanych, gdy stanowisko już istnieje i działa:

  • "modernizacja istniejących i pracujących już maszyn i urządzeń" – to ingerencja w funkcjonujące rozwiązania, a więc etap naprawczy/modernizacyjny, nie koncepcyjny.
  • "poprawa warunków pracy na istniejących stanowiskach" – również dotyczy korekty stanu zastanego (np. doświetlenie, zmiana organizacji pracy, ograniczenie hałasu).
  • "usunięcie nieprawidłowości w środowisku pracy" – jest działaniem naprawczym po rozpoznaniu uchybień, często w ramach nadzoru BHP lub działań korygujących.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści lub odpowiedziach pojawiają się sformułowania "istniejące", "pracujące już", "poprawa na istniejących stanowiskach", zwykle chodzi o ergonomię korekcyjną. Słowo "koncepcyjna" sugeruje projekt i określenie założeń relacji człowiek–technika–otoczenie, zanim rozwiązanie zostanie wdrożone.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ergonomia koncepcyjna odnosi się do etapu projektowania pracy i stanowisk. Skupia się na ustaleniu, jak mają współdziałać człowiek, maszyna i środowisko, aby praca była bezpieczna, wydajna i dostosowana do możliwości pracownika.
Najprościej po etapie działań: koncepcyjna dotyczy projektowania (zanim stanowisko powstanie), a korekcyjna dotyczy usprawnień stanu istniejącego (modernizacja maszyn, poprawa warunków na działającym stanowisku, usuwanie uchybień).
Bo bezpieczeństwo i obciążenie pracą wynikają z interakcji tych trzech elementów. Nawet dobra maszyna może powodować przeciążenia, jeśli ma źle zaprojektowane sterowanie, a odpowiednie warunki środowiska (np. oświetlenie) są konieczne do poprawnego wykonania zadań.
To m.in. modernizacja osłon i elementów sterowania, zmiana wysokości blatu, reorganizacja rozmieszczenia narzędzi, dołożenie oświetlenia miejscowego, ograniczenie hałasu lub wibracji. Są to działania podejmowane, gdy stanowisko już funkcjonuje.
W praktyce stosuje się ją przy projektowaniu nowej linii produkcyjnej, stanowiska pracy, zakupu nowej maszyny lub wdrażaniu nowej technologii. To moment, w którym można najtaniej i najskuteczniej zapobiec problemom BHP przez właściwe założenia projektu.
To określenie ról i wymagań: jakie czynności wykonuje pracownik, jak ma wyglądać obsługa i sterowanie maszyną, jakie informacje mają być sygnalizowane oraz jakie parametry środowiska są potrzebne (np. widoczność, mikroklimat, ograniczenie hałasu), by praca była bezpieczna.
Zwykle nie. Usuwanie nieprawidłowości dotyczy najczęściej działań korygujących na istniejącym stanowisku, po stwierdzeniu uchybień. Ergonomia koncepcyjna koncentruje się na zaprojektowaniu takich warunków i rozwiązań, aby nieprawidłowości nie powstawały.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi brzmiącej "praktycznie" (np. poprawa warunków pracy), bo takie działania są znane z kontroli BHP. W pytaniach o "koncepcyjną" trzeba myśleć o projektowaniu i ustalaniu założeń relacji człowiek–technika–otoczenie.
Łączy się m.in. z oceną ryzyka zawodowego, doborem maszyn i środków ochronnych, organizacją stanowisk, profilaktyką dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego oraz projektowaniem procesów pracy. Wspólnym celem jest ograniczenie zagrożeń i przeciążeń.
Uporządkuj definicje i podziały (koncepcyjna/projektowa vs korekcyjna), naucz się rozpoznawać słowa-klucze ("istniejące stanowisko", "modernizacja" = korekcyjna) i przećwicz kilka przykładów sytuacji z zakładu pracy, wskazując etap: projekt czy usprawnienie.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ergonomia koncepcyjna dotyczy etapu projektowania: jej istotą jest takie ukształtowanie pracy i techniki, aby poprawnie opisać i ustalić relacje w układzie człowiek–maszyna–środowisko.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ergonomii pracy dla kierunków BHP (działy: podziały ergonomii, projektowanie stanowisk)
  • Materiały szkoleniowe z oceny obciążenia pracą i ergonomicznej oceny stanowiska
  • Notatki/kompendia pojęć: relacja człowiek–technika–środowisko, wymagania ergonomiczne w projektowaniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego