KWALIFIKACJA BPO1 - PRÓBNY

PYTANIE NR 10.
W jaki sposób można zlikwidować niewłaściwy rozkład temperatur w pomieszczeniu przedstawionym poniżej?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek dwóch osób siedzących przy biurkach w pomieszczeniu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umieszczenie grzejnika pod oknem ogranicza strefę chłodu przy przegrodzie zewnętrznej: ogrzane powietrze unosi się, tworząc kurtynę cieplną i wyrównując temperaturę w pobliżu okna. Zmiana uchyłu okna lub obniżenie temperatury grzejnika nie usuwa przyczyny nierównomiernego rozkładu temperatur.

Pełne wyjaśnienie:

W pomieszczeniach z oknami często powstaje lokalna strefa ochłodzenia w pobliżu przeszklenia. Powietrze przy chłodniejszej powierzchni okna ulega schłodzeniu, zwiększa gęstość i opada, co może powodować odczuwalny chłód i nierównomierny rozkład temperatur (szczególnie w strefie przebywania człowieka).

Odpowiedź "Grzejnik umieścić pod oknem." jest poprawna, ponieważ taki układ sprzyja powstaniu strumienia konwekcyjnego: powietrze ogrzane przez grzejnik unosi się ku górze i tworzy wzdłuż okna swego rodzaju kurtynę cieplną, która ogranicza opadanie zimnego powietrza i pomaga wyrównać temperaturę w pomieszczeniu. To klasyczne rozwiązanie stosowane w praktyce projektowania ogrzewania oraz przy eliminowaniu skarg na chłód "ciągnący od okna".

Odpowiedź "Zmienić kierunek uchylania okna." nie jest właściwym sposobem likwidacji niewłaściwego rozkładu temperatur, bo dotyczy głównie sposobu napływu powietrza przy wietrzeniu. Problem rozkładu temperatur może występować nawet przy zamkniętym oknie, gdy główną przyczyną są straty ciepła przez przegrodę.

Odpowiedź "Obniżyć temperaturę grzejnika." zwykle pogorszy sytuację: mniejsza moc grzewcza oznacza słabszą kompensację chłodzenia przy oknie, większą różnicę temperatur strefową i potencjalnie silniejszy dyskomfort cieplny.

Odpowiedź "Stanowiska ustawić równolegle do grzejnika." może czasem zmieniać odczucie przeciągu przez inne ustawienie człowieka względem strumieni powietrza, ale nie eliminuje fizycznej przyczyny nierównomiernego nagrzewania. W BHP ważne jest usunięcie źródła problemu (warunki mikroklimatu), a dopiero wtórnie rozważanie organizacji stanowisk.

W praktyce technik BHP powinien łączyć obserwację (gdzie jest najzimniej), rozmowę z pracownikami (kiedy występuje dyskomfort) oraz ocenę źródeł strat ciepła i pracy ogrzewania, aby dobrać skuteczne działanie korygujące.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej po to, aby ograniczyć strefę chłodu przy oknie. Ciepłe powietrze z grzejnika unosi się i "osłania" powierzchnię okna, zmniejszając opadanie schłodzonego powietrza i wyrównując temperaturę w strefie przebywania pracowników.
Główną przyczyną są straty ciepła przez przegrodę zewnętrzną i chłodniejsza powierzchnia szyby. Powietrze przy oknie schładza się, opada i może tworzyć lokalny ruch powietrza odczuwany jako chłód lub przeciąg, nawet bez otwierania okna.
Jeśli dyskomfort występuje także przy zamkniętych oknach i powtarza się w chłodne dni, często wskazuje to na wpływ przegrody (okna). Problemy stricte wentylacyjne zwykle nasilają się przy pracy nawiewu/wywiewu lub podczas wietrzenia i mają inny rozkład w pomieszczeniu.
Zwykle nie. Obniżenie temperatury grzejnika zmniejsza moc grzewczą, co może nasilić różnice temperatur: przy oknie będzie chłodniej, a w głębi pomieszczenia względnie cieplej. To często pogarsza komfort cieplny i zwiększa liczbę skarg pracowników.
Najczęściej są to skargi na dyskomfort, spadek koncentracji, częstsze przerwy, a przy długotrwałej ekspozycji także dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego (napięcie) lub zwiększona podatność na infekcje. Mikroklimat wpływa na samopoczucie i wydajność.
Może pomóc, gdy źródłem problemu jest bezpośredni strumień zimnego powietrza podczas wietrzenia i uderza on w stanowiska pracy. Wtedy zmiana sposobu wietrzenia jest działaniem organizacyjnym, ale nie zastępuje rozwiązania problemu strat ciepła i stref chłodu.
Najprościej przez pomiary temperatury w kilku punktach (przy oknie, w środku, przy drzwiach) i na różnych wysokościach strefy przebywania. Dodatkowo pomocne jest sprawdzenie ruchu powietrza (czy występuje przeciąg) oraz rozmowa z pracownikami o miejscach odczuwania chłodu.
Częsty błąd to zakładanie, że przeciąg zawsze oznacza nieszczelność lub otwarte okno. W praktyce ruch powietrza może powstawać przez konwekcję przy zimnej powierzchni szyby. Wtedy uszczelnienie okna nie zawsze wystarczy, a ważna jest też lokalizacja i praca ogrzewania.
Zazwyczaj nie rozwiązuje przyczyny, a jedynie zmienia odczucia pracowników. Jeśli istnieje strefa chłodu przy oknie, to sama reorganizacja ustawienia biurek nie usunie strat ciepła ani konwekcji. W BHP preferuje się działania techniczne eliminujące źródło dyskomfortu.
Warto opanować: podstawowe pojęcia (mikroklimat, komfort cieplny, przeciąg), typowe przyczyny problemów (okna, nawiewy, źródła ciepła) oraz praktyczne działania korygujące. Pomaga łączenie teorii konwekcji z obserwacją realnych sytuacji w biurach i halach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Umieszczenie grzejnika pod oknem ogranicza strefę chłodu przy przegrodzie zewnętrznej: ogrzane powietrze unosi się, tworząc kurtynę cieplną i wyrównując temperaturę w pobliżu okna."

Źródła:

  • ISO 7730:2005, Ergonomics of the thermal environment — Analytical determination and interpretation of thermal comfort using calculation of the PMV and PPD indices and local thermal comfort criteria
  • ISO 7243:2017, Ergonomics of the thermal environment — Assessment of heat stress using the WBGT (wet bulb globe temperature) index
  • ASHRAE Standard 55 (Thermal Environmental Conditions for Human Occupancy), latest edition — rozdziały dot. komfortu cieplnego i lokalnego dyskomfortu

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z mikroklimatu środowiska pracy (BHP) – komfort cieplny i czynniki środowiskowe
  • Podstawy ogrzewnictwa i wentylacji (zjawiska konwekcji, straty ciepła przez okna)
  • Normy i opracowania dotyczące komfortu cieplnego (PMV/PPD, przeciąg, asymetria promieniowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego