KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 21.
Pomiar emisji gazów spalinowych wytwarzanych przez kocioł opalany węglem kamiennym należy wykonać za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Emisję gazów spalinowych (skład gazowy: m.in. O2, CO, CO2, NOx) mierzy się analizatorem spalin z odpowiednimi czujnikami. Sonometr służy do pomiaru hałasu, a dymomierz do oceny zadymienia/przezroczystości spalin (cząstek stałych), nie składu gazów.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest sformułowanie "emisji gazów spalinowych". Chodzi więc o pomiar składu gazowego spalin, a nie o ocenę dymu, sadzy czy pyłu.

Analizator spalin jest przyrządem przeznaczonym do pomiaru stężeń składników gazowych w spalinach. W praktyce (w zależności od typu i konfiguracji) wykorzystuje czujniki elektrochemiczne lub metody optyczne, aby mierzyć m.in. O2, CO, a także inne składniki takie jak CO2 czy NOx. Wyniki takich pomiarów są podstawą do oceny poprawności spalania oraz do regulacji pracy kotła (np. dobór nadmiaru powietrza), a także do kontroli emisji podczas eksploatacji.

Odpowiedź "sonometru" jest nieprawidłowa, ponieważ sonometr mierzy poziom dźwięku (hałas) w decybelach. Jest to zupełnie inna wielkość fizyczna niż skład spalin.

Odpowiedź "detektora" również nie pasuje: to pojęcie ogólne. Detektor może wykrywać różne zjawiska (np. obecność gazu, płomienia, dymu), ale samo słowo nie oznacza typowego przyrządu do ilościowego pomiaru emisji gazów spalinowych z kotła w rozumieniu pomiarów eksploatacyjnych i kontrolnych.

Odpowiedź "dymomierza" jest błędna, bo dymomierz służy do oceny zadymienia lub przezroczystości spalin, czyli pośrednio zawartości cząstek stałych (sadzy/pyłu) w strumieniu spalin. To inny rodzaj pomiaru niż pomiar składu gazowego (CO, CO2, O2, NOx). Dlatego do gazów spalinowych właściwy jest analizator.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "gazy" lub wymienione składniki typu O2/CO/CO2/NOx — wybieraj analizator spalin; gdy jest "zadymienie", "sadza", "pył" — rozważ metody pyłowe/dymomierz; gdy jest "hałas" — sonometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analizator spalin służy do pomiaru składu gazowego spalin, np. stężenia tlenu (O2) i tlenku węgla (CO), a zależnie od modelu także innych składników (np. CO2, NOx). Na tej podstawie można ocenić jakość spalania i wykonać regulację pracy kotła.
Dymomierz ocenia zadymienie lub przezroczystość spalin, czyli zjawiska związane głównie z cząstkami stałymi (sadza/pył). Nie jest to pomiar ilościowy stężeń gazów takich jak CO, O2 czy NOx, dlatego do "gazów spalinowych" właściwy jest analizator.
Emisja gazów spalinowych to ilość lub stężenie zanieczyszczeń w fazie gazowej spalin powstających w procesie spalania. W praktyce obejmuje m.in. CO, CO2, NOx, SO2 oraz tlen (O2) jako parametr kontrolny procesu spalania.
Pomiar gazów dotyczy składu chemicznego spalin (np. O2, CO) i wykonuje się go analizatorem spalin. Pomiar pyłu/zadymienia dotyczy cząstek stałych (sadza, popiół) i realizuje się innymi metodami, np. grawimetrycznymi lub przyrządami do oceny zadymienia.
Tak, ale do innego celu. Sonometr mierzy hałas (poziom dźwięku) w dB, np. w pomieszczeniach z wentylatorami, pompami lub palnikami. Nie mierzy emisji spalin ani ich składu, więc nie jest właściwą odpowiedzią przy pytaniu o "gazy spalinowe".
Najczęstszy błąd to mylenie analizatora spalin z dymomierzem. Uczniowie kojarzą "dym" ze spalinami i wybierają dymomierz, mimo że pytanie dotyczy gazów. Drugi błąd to wybór ogólnego "detektora", który nie oznacza typowego przyrządu do pomiarów emisji.
Pomiary analizatorem wykonuje się m.in. podczas rozruchu i regulacji spalania, po pracach serwisowych oraz w ramach okresowej kontroli pracy urządzenia. Wyniki (np. O2 i CO) pomagają ocenić, czy spalanie jest bezpieczne i efektywne.
Sonda pobiera próbkę spalin z przewodu spalinowego/komina i kieruje ją do analizatora. Wewnątrz urządzenia czujniki mierzą stężenia wybranych składników gazowych. Ważne jest stabilne pobranie próbki i unikanie nieszczelności, bo fałszują wyniki pomiaru.
Na podstawie wyników (np. O2/CO/CO2) analizatory często wyliczają wskaźniki pomocne w eksploatacji, takie jak orientacyjna sprawność spalania, strata kominowa czy współczynnik nadmiaru powietrza. Ułatwia to regulację kotła i ograniczanie emisji.
W praktyce istnieją detektory gazów, ale w kontekście pytania egzaminacyjnego o pomiar emisji gazów spalinowych z kotła właściwym, jednoznacznym przyrządem jest analizator spalin. "Detektor" bez doprecyzowania, co mierzy i jak, jest zbyt nieprecyzyjny.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Emisję gazów spalinowych (skład gazowy: m.in. O2, CO, CO2, NOx) mierzy się analizatorem spalin z odpowiednimi czujnikami."

Źródła:

  • PN-EN 303-5:2012, Kotły grzewcze — Część 5: Kotły grzewcze na paliwa stałe, ręcznie i automatycznie zasilane, o mocy nominalnej do 500 kW — Terminologia, wymagania, badania i oznakowanie
  • PN-EN 50379 (seria), Specyfikacja przyrządów do pomiaru spalin (wymagania i metody badań) — odniesienie do serii norm wskazanej w kontekście zadania
  • Testo SE & Co. KGaA, dokumentacje/instrukcje analizatorów spalin (np. seria testo 330) — opis zastosowań i mierzonych składników spalin

Materiały:

  • Norma PN-EN 303-5:2012 (wymagania i badania kotłów na paliwa stałe)
  • Normy z serii PN-EN 50379 (wymagania dla przyrządów do pomiaru spalin)
  • Instrukcje i poradniki producentów analizatorów spalin (np. procedura poboru próbki sondą, interpretacja O2/CO/CO2)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego