KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 31.
Pomiar prędkości powietrza kopalnianego wykonuje się za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Anemometr służy do pomiaru prędkości przepływu powietrza, dlatego jest właściwym przyrządem do określania prędkości powietrza kopalnianego. Katatermometr wiąże się z oceną oddawania ciepła (mikroklimat), psychrometr Assmanna z wilgotnością, a metanomierz z kontrolą stężenia metanu.

Pełne wyjaśnienie:

Prędkość powietrza w wyrobiskach górniczych jest wielkością opisującą ruch (przepływ) strumienia powietrza. Do jej bezpośredniego pomiaru stosuje się anemometr (np. skrzydełkowy lub termoanemometr). W praktyce pomiar prędkości jest elementem kontroli przewietrzania: pozwala ocenić, czy dopływa wystarczający strumień powietrza oraz czy rozdział powietrza w rejonie jest zgodny z założeniami wentylacyjnymi.

Odpowiedź "katatermometru" jest niepoprawna, ponieważ katatermometr nie służy do pomiaru prędkości przepływu jako takiej. Jest wykorzystywany w zagadnieniach mikroklimatu do oceny intensywności chłodzenia (oddawania ciepła) i może pośrednio zależeć od ruchu powietrza, ale nie jest podstawowym przyrządem do wyznaczania prędkości w m/s.

Odpowiedź "psychrometru Assmana" jest niepoprawna, bo psychrometr służy do wyznaczania wilgotności (na podstawie temperatury suchej i wilgotnej), czyli parametru mikroklimatu, a nie do pomiaru prędkości strugi powietrza.

Odpowiedź "metanomierza indywidualnego" jest niepoprawna, ponieważ metanomierz jest przeznaczony do kontroli stężenia metanu (bezpieczeństwo metanowe), a nie do oceny prędkości przepływu powietrza.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj parę "prędkość–anemometr". Gdy w pytaniu pojawia się "wilgotność", rozważ psychrometr; gdy "metan" – metanomierz; gdy "mikroklimat/oddawanie ciepła" – katatermometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Anemometr to przyrząd do pomiaru prędkości przepływu powietrza. W kopalni wykorzystuje się go do kontroli przewietrzania wyrobisk, np. czy do przodka dopływa wymagany strumień powietrza i czy nie ma niebezpiecznych spadków prędkości przepływu.
Najprościej po mierzonej wielkości: anemometr dotyczy prędkości powietrza (m/s), a metanomierz dotyczy stężenia metanu (zwykle w %). Jeśli w pytaniu występuje "prędkość" lub "przepływ", wybór kieruje się na anemometr.
Psychrometr Assmanna jest przyrządem mikroklimatycznym. Służy do wyznaczania wilgotności powietrza na podstawie temperatury suchej i wilgotnej. Nie podaje prędkości przepływu w m/s, więc nie jest właściwy do pomiaru prędkości powietrza kopalnianego.
Katatermometr wiąże się z oceną oddawania ciepła i warunków mikroklimatu (odczuwalnego chłodzenia). Bywa mylony z anemometrem, bo ruch powietrza wpływa na chłodzenie, ale katatermometr nie jest podstawowym narzędziem do bezpośredniego pomiaru prędkości.
W zadaniach i pomiarach praktycznych prędkość powietrza najczęściej podaje się w m/s. Czasem spotyka się też przeliczenia na strumień objętości (np. m³/s), ale to już inna wielkość niż prędkość i wymaga dodatkowo znajomości przekroju wyrobiska.
Pomiary wykonuje się m.in. podczas kontroli wentylacji rejonu, po zmianach w układzie przewietrzania (np. zabudowie tam, lutniociągów, urządzeń), przy podejrzeniu pogorszenia przewietrzania oraz w ramach okresowych pomiarów i dokumentowania warunków pracy.
Częsty błąd to wybór przyrządu "od powietrza" zamiast "od prędkości": psychrometr (wilgotność) lub katatermometr (mikroklimat) zamiast anemometru. Drugi błąd to skojarzenie wentylacji wyłącznie z metanem i wskazanie metanomierza mimo innej mierzonej wielkości.
Nie. Metanomierz indywidualny jest przeznaczony do kontroli stężenia metanu w powietrzu. Może informować o zagrożeniu metanowym, ale nie zastępuje anemometru. Do pomiaru prędkości przepływu potrzebny jest przyrząd dedykowany tej wielkości.
Prędkość przepływu wpływa na skuteczność usuwania zanieczyszczeń i rozcieńczania gazów, a także na warunki mikroklimatu. Zbyt mała prędkość może pogarszać przewietrzanie, a zbyt duża bywa uciążliwa. Dlatego kontrola prędkości jest ważna dla organizacji bezpiecznej pracy.
Ucz się "mapy przyrządów" według wielkości: prędkość–anemometr, wilgotność–psychrometr, stężenie metanu–metanomierz, mikroklimat/oddawanie ciepła–katatermometr. Pomaga też rozwiązywanie testów z aerologii oraz czytanie opisów przyrządów w instrukcjach i DTR.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Anemometr służy do pomiaru prędkości przepływu powietrza, dlatego jest właściwym przyrządem do określania prędkości powietrza kopalnianego."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Anemometr - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Psychrometr - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Katatermometr - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z aerologii górniczej (wentylacja kopalń)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące pomiarów wentylacyjnych i prowadzenia kontroli w wyrobiskach
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) anemometrów stosowanych w kopalniach

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego