KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 23.
Poszukiwanie informacji na dany temat w zasobie aktowym to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwerenda to poszukiwanie informacji lub dokumentów na określony temat w zasobie archiwalnym (aktach) na podstawie zapytania. Pozostałe pojęcia dotyczą innych obszarów: dekretacja to dyspozycje w obiegu pism, proweniencja to zasada pochodzenia zespołu, a uwierzytelnianie to poświadczanie zgodności/wiarygodności.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania podstawowego terminu z praktyki archiwum. Kwerenda oznacza celowe poszukiwanie informacji (lub konkretnych dokumentów) na zadany temat w zasobie archiwalnym. W praktyce kwerendę wykonuje się np. po otrzymaniu zapytania od użytkownika, instytucji albo w ramach własnych prac archiwum, gdy trzeba ustalić fakty na podstawie akt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Dekretacja nie oznacza wyszukiwania w zasobie. To czynność kancelaryjna związana z obiegiem dokumentów, polegająca na wpisaniu dyspozycji (np. komu przekazać pismo, jak załatwić sprawę). Jest typowa dla pracy kancelarii, a nie dla udostępniania zasobu archiwalnego.
  • Proweniencja to pojęcie i zasada archiwalna odnosząca się do pochodzenia dokumentacji (kto wytworzył akta, do jakiego zespołu należą). Pomaga porządkować i opisywać zasób, ale sama w sobie nie jest "poszukiwaniem informacji na temat".
  • Uwierzytelnianie dotyczy poświadczania autentyczności lub zgodności odpisu/kopii z oryginałem. Może występować przy udostępnianiu lub obsłudze interesanta, ale nie jest nazwą czynności polegającej na wyszukiwaniu danych w aktach.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "poszukiwanie informacji w zasobie/aktach" lub "zapytanie tematyczne", najczęściej chodzi o kwerendę. Gdy mowa o dyspozycjach na piśmie – to zwykle dekretacja; gdy o pochodzeniu i przynależności akt – proweniencja; a gdy o potwierdzaniu zgodności kopii – uwierzytelnianie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kwerenda to poszukiwanie informacji lub dokumentów na określony temat w zasobie archiwalnym. Wykonuje się ją na podstawie zapytania, a jej wynikiem jest wskazanie właściwych jednostek archiwalnych albo udzielenie odpowiedzi opartej na aktach.
Najczęściej obejmuje: analizę zapytania, dobór pomocy ewidencyjnych (np. inwentarzy), wyszukanie jednostek, weryfikację treści akt oraz przygotowanie informacji zwrotnej. Ważne jest dokumentowanie, co sprawdzono, aby wynik był odtwarzalny.
Dekretacja dotyczy obiegu dokumentów w kancelarii (dyspozycje, przydział do załatwienia), a kwerenda dotyczy wyszukiwania informacji w już zgromadzonym zasobie archiwalnym. To różne etapy "życia" dokumentu i różne cele tych czynności.
Proweniencja odnosi się do pochodzenia akt, czyli do tego, kto wytworzył dokumentację i do jakiego zespołu należy. Zasada proweniencji wspiera porządkowanie i opis zasobu, ale nie opisuje czynności wyszukiwania informacji na temat.
Tak, może występować przy obsłudze użytkownika, gdy trzeba poświadczyć zgodność kopii/odpisu z oryginałem albo potwierdzić autentyczność dokumentu. Nie jest to jednak synonim kwerendy, bo nie polega na przeszukiwaniu akt.
Pomocne są m.in. inwentarze, spisy zdawczo-odbiorcze, bazy ewidencyjne, wykazy akt oraz opisy zespołów. Ich rola polega na zawężeniu poszukiwań i wskazaniu, w których jednostkach mogą znajdować się informacje potrzebne do odpowiedzi.
Kwerendę tematyczną wykonuje się, gdy pytanie dotyczy zagadnienia (tematu), a nie jednego znanego dokumentu. Przykład: prośba o informacje o przebiegu zatrudnienia, historii nieruchomości lub wydarzeniu opisywanym w aktach z danego okresu.
Najczęstsze jest mylenie pojęć: wybór "dekretacja", bo brzmi urzędowo, lub "uwierzytelnianie", bo kojarzy się z obsługą interesanta. Warto zapamiętać: kwerenda = wyszukiwanie informacji w zasobie, a nie czynności obiegu pism.
Kwerenda polega na aktywnym wyszukiwaniu informacji przez archiwum (lub archiwistę) według tematu zapytania. Udostępnienie akt to umożliwienie wglądu w wskazane jednostki. Kwerenda zwykle poprzedza udostępnienie, bo pomaga ustalić, co udostępnić.
Najlepiej uczyć się parami pojęć łatwo mylonych (kwerenda–dekretacja, proweniencja–przynależność zespołowa, uwierzytelnianie–kopiowanie). Pomaga też tworzenie krótkich definicji i kojarzenie terminu z typową sytuacją w archiwum.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kwerenda to poszukiwanie informacji lub dokumentów na określony temat w zasobie archiwalnym (aktach) na podstawie zapytania."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki omawiające podstawowe pojęcia i czynności (kwerenda, opracowanie, ewidencja)
  • Słowniki terminologii archiwalnej i kancelaryjnej używane w kształceniu zawodowym
  • Materiały dydaktyczne do EKA.2 dotyczące udostępniania zasobu i obsługi użytkownika archiwum

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego