KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 12.
Pracownik skorzystał z dwutygodniowego urlopu na żądanie. Określ, czy pracodawca ma prawo odmówić udzielenia urlopu wypoczynkowego pracownikowi w tym samym roku kalendarzowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urlop na żądanie jest sposobem wykorzystania urlopu wypoczynkowego, a nie dodatkowym urlopem.
Skorzystanie z niego w danym roku nie powinno samo w sobie pozbawiać pracownika prawa do dalszego urlopu wypoczynkowego, o ile pracownik ma jeszcze niewykorzystany wymiar urlopu do dyspozycji.

Pełne wyjaśnienie:

Urlop na żądanie należy rozumieć jako szczególny tryb korzystania z urlopu wypoczynkowego, a nie jako odrębne, "dodatkowe" uprawnienie urlopowe. Oznacza to, że dni urlopu wykorzystane "na żądanie" pomniejszają pulę urlopu wypoczynkowego przysługującą pracownikowi w danym roku.

Jeżeli pracownik wykorzystał część urlopu w trybie na żądanie, to co do zasady nadal zachowuje prawo do pozostałej części urlopu wypoczynkowego w tym samym roku kalendarzowym (do wysokości niewykorzystanego wymiaru). Sam fakt wcześniejszego skorzystania z urlopu na żądanie nie stanowi automatycznej podstawy, aby "odmówić urlopu wypoczynkowego w tym roku".

Jednocześnie w praktyce kadrowej ważne jest rozróżnienie między:

  • prawem do urlopu (którego pracownik co do zasady nie traci),
  • terminem udzielenia urlopu (który może podlegać planowaniu i uzgodnieniom).

Stwierdzenie "Tak, pracodawca ma takie prawo" jest zbyt daleko idące, bo sugeruje pełną dowolność pracodawcy w nieudzielaniu urlopu w danym roku. Odpowiedź "Tak, ale tylko jeśli pracownik nie wykorzystał jeszcze pełnego wymiaru urlopu wypoczynkowego" jest nielogiczna: jeżeli pracownik nie wykorzystał pełnego wymiaru, to właśnie wtedy co do zasady urlop nadal mu przysługuje. Odpowiedź "Nie, chyba że pracownik zgodzi się na to na piśmie" wprowadza typowy błąd: sama forma pisemna nie przesądza o dopuszczalności ograniczenia prawa do urlopu.

Dodatkowa uwaga egzaminacyjna: sformułowanie o "dwutygodniowym urlopie na żądanie" jest problematyczne, bo urlop na żądanie ma ograniczony wymiar i nie jest planowany jak typowy dwutygodniowy wypoczynek. Na egzaminie warto więc pamiętać o limicie urlopu na żądanie oraz o tym, że jest to część urlopu wypoczynkowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urlop na żądanie to tryb skorzystania z urlopu wypoczynkowego "w krótkim terminie", zgłaszany przez pracownika bez wcześniejszego planowania. Nie jest to dodatkowy urlop ponad pulę urlopu wypoczynkowego, tylko część tego samego uprawnienia, rozliczana w dniach.
Najczęściej myli się go z osobnym rodzajem urlopu "dodatkowego", zakłada się dowolny wymiar (np. tydzień lub dwa) albo uważa się, że pracodawca zawsze musi go udzielić bez wyjątków. Częsty jest też błąd: "zgoda na piśmie" ma rzekomo legalizować każdą odmowę.
Tak. Dni wykorzystane jako urlop na żądanie są odliczane od puli urlopu wypoczynkowego przysługującej pracownikowi. W ewidencji urlopowej i w systemie kadrowo-płacowym powinny być rozliczone jako część urlopu wypoczynkowego, tylko w innym trybie udzielenia.
Co do zasady nie. Sam fakt wcześniejszego wykorzystania urlopu na żądanie nie oznacza utraty prawa do pozostałego urlopu wypoczynkowego. W praktyce sporne bywa raczej to, kiedy urlop ma być udzielony, a nie czy pracownik ma do niego prawo w tym samym roku.
Należy wykazać go w ewidencji urlopów jako wykorzystane dni urlopu wypoczynkowego, z adnotacją, że były udzielone w trybie "na żądanie". Ważna jest spójność: stan urlopu po takim wykorzystaniu musi się zmniejszyć, tak jak po każdym innym dniu urlopu wypoczynkowego.
Bo urlop na żądanie ma ograniczony wymiar w skali roku i jest przewidziany jako rozwiązanie doraźne, a nie typowy dłuższy wypoczynek planowany z wyprzedzeniem. Na egzaminie taka fraza może odciągać uwagę od kluczowej zasady: to nadal część urlopu wypoczynkowego i ma limit.
Najczęściej spór dotyczy terminu (czyli kiedy pracownik może iść na urlop), a nie samego prawa do urlopu. Kadry powinny rozdzielać te kwestie: prawo do urlopu wynika z zatrudnienia i wymiaru urlopu, natomiast terminy wynikają z organizacji pracy i uzgodnień.
Sprawdź: ile dni urlopu wypoczynkowego pracownik ma w puli, ile już wykorzystał, czy część była "na żądanie", czy jest plan urlopów oraz czy występują szczególne potrzeby organizacyjne. Dopiero na tej podstawie oceniaj, czy chodzi o odmowę prawa, czy o ustalenie terminu.
W praktyce kadrowej należy przyjąć, że samo oświadczenie pracownika "na piśmie" nie powinno być traktowane jako prosta podstawa do obejścia zasad urlopowych. Urlop wypoczynkowy ma funkcję ochronną (regeneracja), więc decyzje o jego nieudzielaniu wymagają ostrożności i zgodności z prawem.
Ucz się schematem: (1) rodzaj nieobecności, (2) limit/wymiar, (3) kto decyduje o terminie, (4) jak ewidencjonować, (5) typowe wyjątki. Rozwiązuj testy, w których odróżnia się urlop wypoczynkowy, urlop na żądanie, urlop bezpłatny i zwolnienia od pracy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Komentarze i opracowania do prawa pracy dotyczące urlopów
  • Materiały szkoleniowe kadrowo-płacowe (urlopy i ewidencja czasu pracy)
  • Przykładowe procedury HR: przyjmowanie i rozpatrywanie wniosków urlopowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego