KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 48.
Pracownik służby bhp przeprowadził kontrolę stanowiska pracy wyposażonego w monitor ekranowy i stwierdził, że wysokość krzesła uniemożliwia pracownikowi płaskie, spoczynkowe ustawienie stóp na podłodze. Powinien więc zalecić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brak płaskiego, spoczynkowego podparcia stóp przy właściwej pracy siedzącej zwiększa obciążenie kończyn dolnych i wymusza nieprawidłową postawę. W takiej sytuacji typowym zaleceniem BHP jest doposażenie stanowiska w podnóżek dopasowany do pracownika, zamiast przenoszenia pracownika lub przypadkowego obniżania stołu.

Pełne wyjaśnienie:

W ergonomii stanowiska pracy z monitorem jednym z podstawowych wymagań jest zapewnienie stabilnej, możliwie "neutralnej" pozycji ciała w czasie pracy siedzącej. Obejmuje to m.in. możliwość spoczynkowego, płaskiego ustawienia stóp (pełne oparcie na podłożu lub na elemencie zastępczym), co pomaga utrzymać prawidłowe ułożenie miednicy i odcinka lędźwiowego kręgosłupa oraz ogranicza ucisk podudzi o krawędź siedziska.

Jeżeli podczas kontroli stwierdzono, że wysokość krzesła uniemożliwia płaskie ustawienie stóp na podłodze, to w praktyce oznacza, że pracownik (np. o mniejszym wzroście) nie może jednocześnie spełnić dwóch warunków: utrzymać właściwej wysokości siedziska względem blatu/klawiatury i mieć kontakt stóp z podłożem. W takiej sytuacji standardowym rozwiązaniem korygującym jest podnóżek, który "zastępuje" podłogę, zapewniając podparcie stóp przy zachowaniu prawidłowej regulacji krzesła.

  • Odpowiedź "wyposażenie stanowiska pracy w podnóżek dostosowany do potrzeb wynikających z cech antropometrycznych pracownika" jest trafna, bo usuwa problem (brak podparcia stóp) bez psucia innych nastaw ergonomicznych. Podnóżek dobiera się tak, aby odpowiadał wymiarom pracownika i pozwalał utrzymać komfortową pozycję.
  • "Obniżenie wysokości krzesła" może pozornie rozwiązać brak kontaktu stóp z podłogą, ale często prowadzi do zbyt niskiego ustawienia względem blatu: wzrasta zgięcie w nadgarstkach i barkach, pogarsza się ułożenie łokci, a obciążenie obręczy barkowej może rosnąć. Dlatego nie jest to uniwersalne zalecenie, gdy przyczyną jest niedopasowanie do antropometrii.
  • "Skierowanie pracownika do pracy na innym stanowisku" nie jest działaniem pierwszego wyboru w ergonomii. Najpierw należy dostosować stanowisko do człowieka (organizacyjnie i technicznie), a dopiero przy braku możliwości rozważać zmianę stanowiska.
  • "Obniżenie wysokości stołu" dotyczy innego parametru dopasowania (relacji blatu do łokci i wyposażenia). Może być niewykonalne (brak regulacji) albo spowodować nieprawidłowe ustawienie monitora i przestrzeni roboczej. Nie jest typowym środkiem zaradczym na sam brak podparcia stóp.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy problem dotyczy kończyn dolnych (brak podparcia stóp) przy pracy siedzącej, najczęściej szuka się rozwiązania w doposażeniu typu podnóżek, a nie w przenoszeniu pracownika czy przypadkowych zmianach innych elementów stanowiska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podnóżek ergonomiczny to element doposażenia stanowiska, który zapewnia stabilne podparcie stóp, gdy nie da się ich oprzeć płasko na podłodze przy prawidłowej regulacji krzesła i wysokości pracy. Pomaga utrzymać lepszą postawę siedzącą i zmniejszać dyskomfort kończyn dolnych.
Brak podparcia stóp powoduje "wiszenie" nóg, większy nacisk krawędzi siedziska na podudzia oraz trudność w utrzymaniu stabilnej pozycji miednicy. To może sprzyjać przeciążeniom i dolegliwościom układu mięśniowo-szkieletowego, szczególnie przy długotrwałej pracy siedzącej.
Jeśli obniżenie krzesła poprawia kontakt stóp z podłogą, ale jednocześnie pogarsza pracę rąk (np. łokcie są za wysoko względem blatu, rośnie napięcie barków lub nadgarstki układają się nienaturalnie), to sygnał, że lepszym rozwiązaniem jest podnóżek przy zachowaniu właściwej wysokości siedziska.
Najważniejsze są: stabilność (brak ślizgania), odpowiednia powierzchnia pod stopy oraz dopasowanie do pracownika. W praktyce liczy się możliwość ustawienia tak, by stopy miały komfortowe oparcie, a pozycja była powtarzalna. Dobór powinien wynikać z antropometrii i organizacji pracy.
Nie. Obniżenie stołu zmienia relację blatu do łokci, monitora i przestrzeni roboczej, ale nie jest ukierunkowane na problem braku podparcia stóp. Może też wprowadzić nowe nieprawidłowości (np. zbyt nisko ustawioną powierzchnię pracy). Rozwiązanie trzeba dobierać do przyczyny niezgodności.
Zmianę stanowiska rozważa się zwykle wtedy, gdy nie da się usunąć niezgodności środkami technicznymi lub organizacyjnymi (np. brak możliwości dopasowania wyposażenia, ograniczenia techniczne, szczególne wymagania zdrowotne). W typowych przypadkach ergonomicznych najpierw dąży się do dostosowania stanowiska do pracownika.
Częsty błąd to ustawienie krzesła wyłącznie "pod stopy" bez kontroli relacji do blatu i ułożenia kończyn górnych. Innym błędem jest brak sprawdzenia głębokości siedziska i podparcia odcinka lędźwiowego. W efekcie jedna poprawka może pogorszyć inny element ergonomii.
Najczęściej korzystają z niego osoby, które przy prawidłowej wysokości siedziska nie dosięgają stopami do podłogi, ale nie jest to jedyne kryterium. Podnóżek bywa przydatny także przy specyficznych warunkach pracy (np. wysokość blatu stała) albo przy potrzebie okresowego odciążenia nóg.
Zalecenie powinno być konkretne i weryfikowalne: wskazać potrzebę doposażenia stanowiska w podnóżek oraz podkreślić dopasowanie do cech antropometrycznych pracownika i organizacji pracy. Dobrą praktyką jest określenie celu: zapewnienie płaskiego, spoczynkowego podparcia stóp podczas pracy.
Ucz się schematu: najpierw identyfikacja problemu (np. stopy bez podparcia), potem dobór środka zaradczego (doposażenie/uregulowanie) i ocena skutków ubocznych (czy nie pogarsza pracy rąk, wzroku i tułowia). Pomaga też praktyczne ćwiczenie regulacji krzesła i ustawienia elementów stanowiska.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że brak płaskiego, spoczynkowego podparcia stóp przy właściwej pracy siedzącej zwiększa obciążenie kończyn dolnych i wymusza nieprawidłową postawę.

Źródła:

  • Council Directive 90/270/EEC of 29 May 1990 on the minimum safety and health requirements for work with display screen equipment (Fifth individual Directive within the meaning of Article 16(1) of Directive 89/391/EEC), EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:31990L0270 - accessed 2026-03-02
  • EU-OSHA (European Agency for Safety and Health at Work), "Workplace ergonomics" (przegląd zagadnień ergonomii stanowiska pracy), https://osha.europa.eu/en/themes/musculoskeletal-disorders/workplace-ergonomics - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki ergonomii pracy biurowej i oceny stanowisk komputerowych
  • Materiały szkoleniowe producentów mebli biurowych (zasady regulacji krzesła i podnóżka)
  • Wytyczne UE dotyczące minimalnych wymagań BHP dla pracy z ekranami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego