KWALIFIKACJA EKA5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 2.
Pracownik zatrudniony w systemie czasowo-prowizyjnym otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3 000,00 zł oraz prowizję od sprzedaży, która zależy od wysokości osiągniętego przychodu ze sprzedaży. Jaka będzie kwota wynagrodzenia brutto pracownika, jeżeli hurtownia w bieżącym miesiącu osiągnęła przychód ze sprzedaży w wysokości 30 000,00 zł, a pracownik przepracował obowiązujący go czas pracy w porze dziennej?
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma płacy zasadniczej i prowizji.
Płaca zasadnicza wynosi 3 000,00 zł. Dla przychodu 30 000,00 zł prowizja wynosi 300,00 zł, więc łącznie: 3 000,00 zł + 300,00 zł = 3 300,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym wynagrodzenie pracownika składa się co najmniej z dwóch elementów:

  • wynagrodzenia zasadniczego (część stała),
  • prowizji zależnej od efektów sprzedażowych (część zmienna).

W zadaniu płaca zasadnicza wynosi 3 000,00 zł. Hurtownia osiągnęła przychód ze sprzedaży 30 000,00 zł, a pracownik przepracował pełny obowiązujący czas pracy w porze dziennej, czyli nie ma podstaw do doliczania dodatków za porę nocną lub inne szczególne warunki — liczymy wyłącznie część stałą oraz prowizję.

Dla wskazanego poziomu przychodu prowizja wynosi 300,00 zł, dlatego wynagrodzenie brutto obliczamy jako:

3 000,00 zł + 300,00 zł = 3 300,00 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są nieprawidłowe?

  • 3 000,00 zł pomija prowizję, czyli część zmienną wynagrodzenia, która w tym systemie stanowi element należny po spełnieniu warunku sprzedaży.
  • 4 200,00 zł i 5 200,00 zł sugerują zawyżoną prowizję (np. błędnie przyjęty procent lub niewłaściwą podstawę naliczenia). Takie wyniki często powstają przy pomyłce w obliczeniach procentowych lub przy założeniu dodatkowych składników, których zadanie nie przewiduje.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw wypisz składniki wynagrodzenia (stałe i zmienne), następnie policz każdy składnik osobno i dopiero na końcu je zsumuj, pilnując zapisu groszy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To sposób wynagradzania, w którym pracownik otrzymuje część stałą (za czas pracy) oraz część zmienną zależną od wyników, np. od wartości sprzedaży.

W praktyce: wynagrodzenie brutto = płaca zasadnicza + prowizja.

Najpierw liczysz prowizję zgodnie z zasadami (np. procent od przychodu), a potem dodajesz ją do wynagrodzenia zasadniczego.

Klucz: nie mylić podstawy prowizji (przychód) i prawidłowo wykonać obliczenia procentowe.

W treści jest informacja, że pracownik przepracował czas pracy w porze dziennej.

To oznacza, że zadanie testuje wyłącznie mechanizm prowizji i sumowania składników, a nie naliczanie dodatków za szczególne warunki pracy.

Prowizja to zmienny składnik wynagrodzenia zależny od efektu (np. wartości sprzedaży lub przychodu).

W listach płac prowizja zwiększa kwotę brutto, dlatego musi być doliczona do płacy zasadniczej, jeśli warunki jej przyznania są spełnione.

Najczęściej: pomylenie procentu (np. 10% zamiast 1%), pomylenie przychodu z zyskiem lub liczenie od złej kwoty.

Drugi typ błędu to nieuwzględnienie prowizji w sumie i pozostawienie samej płacy zasadniczej.

Nie zawsze. W praktyce podstawa zależy od regulaminu wynagradzania lub umowy: może to być przychód, marża, liczba transakcji albo inne wskaźniki.

Na egzaminie przyjmujesz dokładnie tę podstawę, którą wskazuje treść zadania.

Oceń rząd wielkości: prowizja od 30 000 zł przy niskiej stawce to zwykle kilkaset złotych, a nie kilka tysięcy.

Jeśli wynik znacząco przewyższa płacę zasadniczą, często oznacza to błąd w procentach lub w podstawie naliczania.

Sygnalizuje, że płaca zasadnicza przysługuje w pełnej wysokości (bez potrąceń za nieobecności).

Dzięki temu skupiasz się na doliczeniu prowizji, zamiast przeliczać wynagrodzenie proporcjonalnie do godzin lub dni.

Gdyby pracownik nie miał prawa do prowizji, wynagrodzenie brutto równałoby się płacy zasadniczej.

W zadaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę, czy prowizja jest należna i od czego zależy, bo to zmienia wynik końcowy.

Ćwicz schemat: (1) wypisz składniki płacy, (2) policz każdy składnik osobno, (3) zsumuj i sprawdź sens wyniku.

Przerób zadania z prowizjami, premiami i potrąceniami, bo często pojawiają się w arkuszach.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wynagrodzenie - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu kadr i płac (systemy wynagradzania, składniki płac)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla technika ekonomisty z działu wynagrodzeń
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKU dotyczące listy płac i prowizji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego