KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2010

Pojęcie "prawo do używania cudzej rzeczy i pobierania jej pożytków" odpowiada instytucji użytkowania. Istotą użytkowania jest to, że uprawniony może korzystać z rzeczy (używać jej zgodnie z przeznaczeniem) oraz czerpać z niej pożytki, czyli korzyści, jakie rzecz przynosi w sposób naturalny lub na podstawie stosunków prawnych (np. plony z gruntu, czynsz z najmu).

Pozostałe pojęcia z odpowiedzi nie pasują do tej definicji, bo dotyczą innego celu albo innego zakresu uprawnień:

• "Hipoteka." dotyczy nieruchomości i jest przede wszystkim prawem służącym zabezpieczeniu wierzytelności. Z samej hipoteki nie wynika prawo do używania nieruchomości ani pobierania pożytków; jej sens polega na możliwości zaspokojenia się z obciążonej nieruchomości w określonych sytuacjach.
• "Zastaw." to również mechanizm zabezpieczenia wierzytelności, typowo na rzeczach ruchomych (lub prawach). Podobnie jak przy hipotece, nie jest to prawo ustanawiane po to, by zastawnik używał rzeczy i pobierał pożytki, tylko by w razie braku spłaty móc dochodzić zaspokojenia zgodnie z zasadami prawa.
• "Służebność." daje uprawnienia do korzystania z cudzej nieruchomości (albo polega na ograniczeniu właściciela), ale zwykle jest to korzystanie w oznaczonym, wąskim zakresie (np. przejazd, przechód, przeprowadzenie mediów). Sama służebność nie jest typowo definiowana jako prawo pełnego używania rzeczy i pobierania jej pożytków.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w definicji pojawiają się jednocześnie dwa elementy: używanie oraz pobieranie pożytków, najczęściej chodzi o użytkowanie. Gdy mowa o zabezpieczeniu długu – rozważ hipotekę lub zastaw. Gdy mowa o przejściu/przejeździe albo "znoszeniu" czegoś na nieruchomości – rozważ służebność.