Funkcja Ex-OR (XOR, alternatywa rozłączna) jest spełniona wtedy, gdy spośród dwóch wejść dokładnie jedno ma stan 1. Innymi słowy: wyjście jest równe 1 dla kombinacji 1/0 oraz 0/1, natomiast jest równe 0 dla 0/0 i 1/1. W praktyce automatyki często interpretuje się to jako "sygnały są różne".
Jeżeli program sterowniczy przedstawiony na rysunku powoduje załączenie wyjścia tylko przy niezgodności stanów dwóch sygnałów (np. dwóch czujników, dwóch warunków sterowania), to jest to typowa realizacja XOR. To odróżnia Ex-OR od zwykłej sumy logicznej OR, która daje 1 również dla przypadku 1/1.
- Dlaczego nie "OR"? OR jest prawdziwe, gdy przynajmniej jedno wejście ma 1, więc obejmuje też stan 1/1. Jeśli na rysunku widać, że przy jednoczesnej aktywności obu wejść wyjście nie jest aktywne (albo jest blokowane dodatkowym warunkiem), to nie jest to OR.
- Dlaczego nie "NOR"? NOR to negacja OR: daje 1 tylko dla 0/0. Jeżeli program załącza wyjście w sytuacjach 1/0 lub 0/1, to NOR odpada.
- Dlaczego nie "Ex-NOR" (XNOR)? Ex-NOR jest negacją XOR: daje 1, gdy wejścia są takie same (0/0 lub 1/1). Jeśli rysunek wskazuje reakcję na różnicę stanów, to poprawne jest XOR, a nie XNOR.
Wskazówka egzaminacyjna: najszybciej rozstrzygniesz takie zadanie, sprawdzając w myślach dwa przypadki kontrolne: (1,1) oraz (0,0). Jeśli oba dają 0, a wyjście pojawia się tylko przy "mieszanych" stanach, to jest to Ex-OR.
