KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 28.
Protokół oceny dokumentacji niearchiwalnej aktowej przeznaczonej na makulaturę lub zniszczenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Protokół oceny dokumentacji niearchiwalnej przeznaczonej na makulaturę/zniszczenie powinien opisywać zakres i wielkość przeznaczonej do likwidacji dokumentacji.
Dlatego poprawne jest wskazanie, że zawiera informację o liczbie metrów bieżących akt przeznaczonych do zniszczenia, co pozwala na ilościowe udokumentowanie brakowania.

Pełne wyjaśnienie:

Protokół oceny dokumentacji niearchiwalnej aktowej przeznaczonej na makulaturę lub zniszczenie jest dokumentem, który porządkuje i potwierdza zakres planowanego brakowania. W praktyce archiwum zakładowego nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że "coś niszczymy" – konieczny jest opis, ile dokumentacji obejmuje decyzja oraz czego dotyczy.

Odpowiedź "zawiera informacje o liczbie metrów bieżących dokumentów przeznaczonych do zniszczenia" jest poprawna, ponieważ metry bieżące są typowym sposobem wyrażania ilości akt w ujęciu archiwalnym. Taki zapis umożliwia porównanie stanu przed i po brakowaniu, kontrolę procesu oraz rozliczenie fizycznego usunięcia akt.

Pozostałe stwierdzenia są błędne, bo odnoszą się do częstych nieporozumień:

  • "jest przygotowywany po fizycznym wybrakowaniu dokumentów" – myli dokumentację procesu z jego finałem. Protokół jest elementem formalnego udokumentowania oceny i kwalifikacji oraz zakresu brakowania, a nie wyłącznie podsumowaniem po zniszczeniu.
  • "obowiązkowo podpisuje pracownik miejscowego archiwum państwowego" – brzmi wiarygodnie przez odwołanie do autorytetu, ale nie stanowi uniwersalnej zasady dla każdego przypadku i każdej jednostki; w praktyce obieg i podpisy wynikają z przyjętych procedur i trybu postępowania.
  • "dotyczy tylko akt kategorii A" – jest logicznie sprzeczne z samą nazwą: dokumentacja niearchiwalna nie jest kategorią A (materiały archiwalne). Brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej, a kategoria A jest przeznaczona do wieczystego przechowywania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "makulatura/zniszczenie", szukaj odpowiedzi związanych z ilościowym i ewidencyjnym opisem dokumentacji oraz elementami formalnej dokumentacji brakowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokumentacja niearchiwalna to akta, które po upływie ustalonego czasu przechowywania nie mają wartości historycznej do wieczystego zachowania i mogą zostać przeznaczone do brakowania. W praktyce oznacza to dokumenty o czasowym znaczeniu dowodowym lub organizacyjnym.
Brakowanie to formalny proces oceny i wycofania z zasobu archiwum zakładowego dokumentacji, której okres przechowywania minął i która może zostać zniszczona. Robi się to, aby uporządkować zasób, ograniczyć koszty przechowywania i zachować tylko dokumenty wymagane.
Protokół pełni rolę dowodową i ewidencyjną: opisuje, jaka dokumentacja została oceniona jako przeznaczona do zniszczenia oraz w jakiej ilości. Dzięki temu proces brakowania jest udokumentowany, możliwy do kontroli i powiązany z konkretnymi partiami akt.
Metry bieżące są praktyczną miarą ilości akt (objętości na półkach). Podanie metrów bieżących pozwala jednoznacznie wykazać skalę brakowania, porównać stan zasobu przed i po oraz rozliczyć przekazanie na makulaturę lub do zniszczenia bez liczenia każdej kartki.
Nie powinno się tego zakładać. Protokół ma dokumentować ocenę i zakres dokumentacji przeznaczonej do zniszczenia, czyli jest elementem formalizacji decyzji w procesie brakowania. Sporządzanie go dopiero po zniszczeniu utrudnia kontrolę i odtworzenie, co dokładnie usunięto.
Zasada jest taka, że kategoria A dotyczy materiałów archiwalnych przeznaczonych do wieczystego przechowywania. Jeśli w zadaniach pojawia się "makulatura" lub "zniszczenie", zwykle chodzi o dokumentację niearchiwalną. Na egzaminie to częsta pułapka terminologiczna.
Pomaga analiza przeznaczenia: dokumentacja archiwalna ma wartość historyczną i jest zachowywana trwale, a niearchiwalna ma znaczenie czasowe i może być brakowana po okresie przechowywania. W pytaniach zwracaj uwagę na słowa: "wieczyste przechowywanie" vs "zniszczenie/makulatura".
Najczęściej spotyka się miary pozwalające opisać wielkość partii akt, np. objętość w metrach bieżących, liczbę jednostek aktowych czy liczbę teczek. Na egzaminie warto kojarzyć, że metry bieżące są typowe dla opisu zasobu aktowego w magazynie.
Typowe są: mylenie nazw dokumentów (protokół vs spis), mylenie kategorii archiwalnych, zakładanie obowiązkowego podpisu "z zewnątrz" bez podstawy oraz błędna kolejność czynności (najpierw zniszczenie, potem dokumentacja). Pomaga trzymanie się logiki: najpierw opis i decyzja, potem wykonanie.
Najlepiej uczyć się na przykładach: przeanalizuj wzory protokołów i spisów oraz przećwicz rozpoznawanie, jakie dane są opisowe, a jakie ilościowe (np. metry bieżące). W notatkach rozdziel pojęcia: dokumentacja niearchiwalna, kategorie, brakowanie, makulatura, aby nie mieszać definicji.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu archiwistyki zakładowej (temat: brakowanie i kwalifikacja archiwalna)
  • Materiały dydaktyczne szkół/centrów kształcenia dotyczące EKA.2 (moduł: organizacja i prowadzenie archiwum)
  • Wewnętrzne instrukcje kancelaryjne i archiwalne jednostek organizacyjnych (procedury brakowania) – do ćwiczeń praktycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego