Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 18.
Przedsiębiorstwo podpisało z osobą fizyczną (lat 50), niebędącą jego pracownikiem, umowę o dzieło z przeniesieniem praw autorskich, ustalając wynagrodzenie w wysokości 6 000,00 zł brutto. Wykonawca dzieła nie wniósł o objęcie go dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnym. Ile wyniesie kwota do wypłaty dla twórcy z tytułu wykonania dzieła?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy umowie o dzieło z przeniesieniem praw autorskich przyjmuje się 50% kosztów uzyskania przychodu, więc podstawa opodatkowania wynosi 6 000 − 3 000 = 3 000 zł. Brak składek społecznych i zdrowotnej oznacza, że potrąca się tylko zaliczkę na PIT: 17% z 3 000 zł = 510 zł. Do wypłaty: 6 000 − 510 = 5 490 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu mamy umowę o dzieło zawartą z osobą niebędącą pracownikiem przedsiębiorstwa oraz informację, że wykonawca nie wnosi o dobrowolne ubezpieczenia. To prowadzi do kluczowego wniosku egzaminacyjnego: nie potrąca się składek ZUS ani składki zdrowotnej, a rozliczenie sprowadza się do podatku.

Skoro umowa obejmuje przeniesienie praw autorskich, stosuje się 50% koszty uzyskania przychodu (w typowych zadaniach rachunkowych oznacza to, że koszty liczymy jako połowę przychodu). Zatem:

  • Przychód (brutto) = 6 000,00 zł
  • Koszty uzyskania przychodu 50% = 3 000,00 zł
  • Podstawa do naliczenia zaliczki PIT = 6 000,00 − 3 000,00 = 3 000,00 zł

Następnie liczy się zaliczkę na PIT według stawki przyjętej w tego typu arkuszach egzaminacyjnych dla danego okresu: 17% podstawy:

  • Zaliczka PIT = 3 000,00 × 17% = 510,00 zł

Kwota do wypłaty (netto) jest więc równa kwocie brutto pomniejszonej o zaliczkę na PIT:

  • Netto = 6 000,00 − 510,00 = 5 490,00 zł

Dlaczego pozostałe kwoty nie pasują? Wariant 6 000,00 zł pomija podatek. Warianty 4 980,00 zł i 3 984,00 zł sugerują potrącenia składkowe lub błędne koszty/stawki podatku, które nie wynikają z podanych założeń (brak dobrowolnych ubezpieczeń i zastosowanie 50% kosztów autorskich).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze rozstrzygnij, czy występują składki ZUS, dopiero potem licz podstawę PIT (przychód minus koszty) i zaliczkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza 50% kosztów uzyskania przychodu przy prawach autorskich?
To zasada, w której koszty podatkowe przyjmuje się jako 50% uzyskanego przychodu z praw autorskich. W zadaniach rachunkowych oznacza to, że podstawa opodatkowania do PIT jest mniejsza: podstawa = przychód − 50% przychodu. Dzięki temu zaliczka PIT jest niższa.
Dlaczego przy umowie o dzieło często nie ma składek ZUS?
Umowa o dzieło co do zasady nie tworzy obowiązku ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego tak jak umowa zlecenia. Na egzaminie trzeba jednak sprawdzić, czy wykonawca jest pracownikiem zamawiającego lub czy podano wyjątki. Gdy brak takich informacji, zwykle liczy się tylko PIT.
Jak obliczyć kwotę netto z umowy o dzieło z prawami autorskimi?
Najpierw ustal, czy są składki (w tym zadaniu: nie). Potem policz podstawę PIT: brutto − 50% KUP. Następnie wylicz zaliczkę PIT jako procent podstawy i odejmij ją od brutto. Otrzymasz kwotę do wypłaty wykonawcy.
Czy wiek wykonawcy (50 lat) wpływa na podatek z umowy o dzieło?
W typowych zadaniach z umowy o dzieło sam wiek (np. 50 lat) nie zmienia mechanizmu obliczenia zaliczki PIT ani kosztów autorskich. Może mieć znaczenie w innych ulgach lub przypadkach szczególnych, ale jeśli zadanie nie podaje dodatkowych warunków, nie należy dopisywać własnych założeń.
Dlaczego w tym zadaniu odejmuje się tylko zaliczkę PIT, a nie składkę zdrowotną?
Ponieważ w treści podano, że wykonawca nie wnosi o dobrowolne ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz nie jest pracownikiem. W takim układzie, w standardowym modelu egzaminacyjnym, nie potrąca się składek z wypłaty. Zostaje więc rozliczenie podatku dochodowego.
Jakie są najczęstsze pomyłki w obliczaniu umowy o dzieło na egzaminie EKA.5?
Najczęściej: (1) doliczenie składek jak przy zleceniu, (2) brak zastosowania 50% KUP mimo praw autorskich, (3) policzenie podatku od całego brutto, a nie od podstawy po kosztach, (4) wybór brutto "bo nic nie potrącają". Pomaga zapisanie wzoru krok po kroku.
Co to jest "kwota do wypłaty" w zadaniach kadrowo-płacowych?
To kwota, którą wykonawca faktycznie otrzyma "na rękę" po potrąceniach wymaganych przepisami i założeniami zadania. W zależności od rodzaju umowy mogą to być składki ZUS, zdrowotna oraz zaliczka PIT. W umowie o dzieło często pozostaje tylko zaliczka PIT.
Czy umowa o dzieło zawsze pozwala stosować 50% koszty autorskie?
Nie zawsze. 50% koszty są związane z przychodami z praw autorskich (twórczość i rozporządzenie prawami). W zadaniu podano wprost "przeniesienie praw autorskich", więc na poziomie egzaminu jest to sygnał do zastosowania 50% kosztów. Bez tej informacji zwykle stosuje się inne koszty.
Jak sprawdzić, czy w zadaniu egzaminacyjnym należy naliczać ZUS od umowy cywilnoprawnej?
Przeczytaj uważnie, czy wykonawca jest pracownikiem zamawiającego, czy to umowa zlecenia, czy dzieło, oraz czy podano dobrowolne ubezpieczenia. Jeśli pojawia się zlecenie lub zbiegi tytułów, składki zwykle są. Jeśli jest dzieło bez dodatkowych warunków, często składek nie ma.
Jak przygotować się do zadań z prawami autorskimi na EKA.5?
Warto przećwiczyć schemat: rozpoznanie rodzaju umowy → decyzja o składkach → koszty uzyskania (np. 50%) → podstawa PIT → zaliczka PIT → netto. Rób zadania na liczbach i zapisuj kroki w jednym miejscu. To zmniejsza ryzyko pomylenia podstawy opodatkowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 39% zdających egzamin. bardzo trudne

Źródła:

  • Ministerstwo Finansów – Portal Podatkowy: informacje o kosztach uzyskania przychodów (50%) dla twórców i praw autorskich, https://www.podatki.gov.pl/ (należy przejść do sekcji o kosztach uzyskania przychodów) – dostęp 2026-03-01
  • ZUS – informacje o umowie o dzieło i obowiązkach wobec ZUS (zgłoszenia/charakter umowy), https://www.zus.pl/ (sekcja: umowy cywilnoprawne/umowa o dzieło) – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.5 z działu: umowy cywilnoprawne i podatki
  • Kalkulatory i przykłady zadań: umowa o dzieło, koszty 50%, zaliczka PIT
  • Strony informacyjne MF i ZUS dotyczące opodatkowania i oskładkowania umów cywilnoprawnych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego