KWALIFIKACJA EKA7 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 21.
Przedsiębiorstwo XYZ jest znane z tego, że pracownicy często pracują w różnych zespołach i nad różnymi projektami w zależności od potrzeb firmy. Często mają więcej niż jednego szefa. Jaka jest najprawdopodobniej struktura organizacyjna tego przedsiębiorstwa?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Struktura macierzowa łączy podległość funkcjonalną i projektową. Pracownik może równocześnie raportować do kierownika działu oraz do kierownika projektu, a zespoły są zestawiane elastycznie pod konkretne zadania. To dokładnie odpowiada opisowi firmy XYZ.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na strukturę macierzową, ponieważ występują tu jednocześnie dwie logiki organizowania pracy: stałe działy (np. marketing, finanse, IT) oraz czasowe zespoły projektowe tworzone do realizacji konkretnych zadań.

Najbardziej charakterystyczną cechą macierzy jest podwójne podporządkowanie: pracownik ma więcej niż jednego przełożonego, zwykle kierownika funkcjonalnego (odpowiedzialnego za rozwój kompetencji i standardy w dziale) oraz kierownika projektu (odpowiedzialnego za cele, terminy i rezultaty projektu). Informacja "często mają więcej niż jednego szefa" jest właśnie tym wyróżnikiem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Hierarchiczna (liniowa) opiera się na zasadzie jedności rozkazodawstwa: pracownik ma zazwyczaj jednego bezpośredniego przełożonego, a zależności są jednoznaczne i "pionowe". To stoi w sprzeczności z opisem wielu szefów.
  • Funkcjonalna grupuje pracę według funkcji (działów), ale typowo nie zakłada równoległego, stałego raportowania do kierownika projektu. Projekty mogą występować, lecz bez formalnej, dwuwładzy charakterystycznej dla macierzy.
  • Projektowa organizuje firmę głównie wokół projektów, często ograniczając stałe działy funkcjonalne. W czystej strukturze projektowej pracownik zwykle podlega przede wszystkim kierownikowi projektu, a nie równocześnie kierownikowi działu i projektu.

W praktyce struktura macierzowa ułatwia elastyczne przenoszenie ludzi między projektami i lepsze wykorzystanie specjalistów, ale może powodować konflikty priorytetów (kto ustala zadania "na dziś": dział czy projekt). Na egzaminie warto zapamiętać prostą wskazówkę: jeśli w opisie pojawia się równoległe działanie projektów i działów oraz więcej niż jeden przełożony, najczęściej chodzi o macierz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Struktura macierzowa to sposób organizacji, w którym pracownik ma zwykle dwóch przełożonych: kierownika funkcjonalnego (np. działu) i kierownika projektu. Pozwala to łączyć kompetencje działów z elastycznością pracy projektowej, ale wymaga dobrej koordynacji zadań.
Bo kluczową cechą macierzy jest podwójne podporządkowanie. Pracownik jednocześnie realizuje standardy i cele działu (funkcja) oraz cele projektu (rezultat i termin). W strukturach liniowych i wielu funkcjonalnych dominuje zasada jednego przełożonego.
W projektowej centrum organizacji stanowią projekty, a pracownik zwykle podlega głównie kierownikowi projektu. W macierzowej równolegle istnieją działy funkcjonalne, a pracownik raportuje zarówno do działu, jak i do projektu. Szukaj w opisie sygnału "dwóch przełożonych".
To sytuacja, gdy pracownik ma formalnie więcej niż jedną linię raportowania, np. do kierownika działu (rozwój kompetencji, standardy) oraz do kierownika projektu (zadania, harmonogram, wynik). Wymaga jasnego ustalenia priorytetów i zasad rozstrzygania sporów.
Najczęstsze zalety to: elastyczne tworzenie zespołów projektowych, lepsze wykorzystanie specjalistów z różnych działów, szybsza realizacja złożonych projektów oraz możliwość równoległej pracy nad wieloma zadaniami. Dla ekonomisty ważne jest też lepsze przypisywanie kosztów do projektów.
Wady wynikają głównie z dwuwładzy: konflikty priorytetów, niejasność odpowiedzialności, wydłużenie uzgodnień i ryzyko "przerzucania" zadań między przełożonymi. Częstym błędem jest brak jasnych zasad: kto zatwierdza urlopy, oceny pracy, budżety i terminy.
Tak, zespoły mogą powstawać także w strukturze funkcjonalnej, ale zwykle mają charakter pomocniczy. Sama praca zespołowa nie przesądza o macierzy. O macierzy decyduje to, że projekty są stałym sposobem działania firmy, a pracownik ma formalnie dwóch przełożonych (dział i projekt).
Pomagają m.in.: regulamin organizacyjny, schemat organizacyjny, opisy stanowisk, matryca odpowiedzialności (np. kto zatwierdza i kto wykonuje), procedury eskalacji sporów oraz zasady raportowania czasu pracy do projektów. To ogranicza chaos wynikający z dwuwładzy.
Najczęściej: "projekty", "zespoły międzydziałowe", "czasowe zespoły", "raportowanie do kierownika projektu", "więcej niż jeden przełożony", "zasoby współdzielone między projektami". Na egzaminie zwracaj uwagę zwłaszcza na bezpośrednią informację o wielu szefach.
W hierarchicznej zależności są pionowe i jednoznaczne: jeden przełożony i jasna droga służbowa. Jeśli pojawia się konflikt poleceń od różnych osób lub równoległe raportowanie do działu i projektu, to sygnał macierzy. Zawsze szukaj w tekście cechy rozstrzygającej.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Struktura macierzowa łączy podległość funkcjonalną i projektową."

Źródła:

  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl), hasło: "Struktura macierzowa" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Struktura_macierzowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl), artykuł: "Struktura macierzowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Struktura_macierzowa (dostęp: 2026-03-01)
  • R.W. Griffin, "Podstawy zarządzania", rozdział/sekcja dotycząca struktur organizacyjnych i struktur projektowych/macierzowych (wydanie niezweryfikowane – ogólna wiedza podręcznikowa)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw zarządzania – rozdziały o projektowaniu struktury organizacyjnej
  • Materiały edukacyjne z zakresu organizacji pracy i zarządzania projektami (schematy: liniowa, funkcjonalna, macierzowa, projektowa)
  • Ćwiczenia: dopasowanie opisu firmy do typu struktury oraz wskazanie zalet i wad każdej struktury

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego