KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 11.
Przedstawiony dziennik służy do zapisywania wyników pomiaru kątów
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami geodezyjnymi, używaną w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dziennik do pomiaru kątów poziomych metodą pojedynczego kąta służy do zapisu jednej bezpośredniej obserwacji kąta między dwoma kierunkami (na dwa celowania). Metoda kierunkowa zakłada zapisy wielu kierunków względem wybranego kierunku odniesienia, a repetycyjna – powtarzanie kąta i sumowanie odczytów.
Wariant "pionowych zenitalnych" dotyczy innego rodzaju kątów.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji dziennik pomiarowy (dziennik polowy) jest dostosowany do sposobu wykonywania obserwacji i do tego, jakie wielkości są zapisywane. W pytaniu chodzi o pomiary kątów poziomych, a więc obserwacje na kole poziomym instrumentu, wykonywane przez celowanie na dwa kierunki wyznaczające kąt.

Odpowiedź "poziomych metodą pojedynczego kąta" jest właściwa, gdy przedstawiony dziennik ma układ zapisu charakterystyczny dla jednego kąta: zapis dwóch celowań (na pierwszy i drugi kierunek) oraz wynikowego kąta z tej pary obserwacji. Taki dziennik nie musi obejmować serii wielu kierunków w jednej stacji ani kolumn typowych dla repetycji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego dziennika:

  • "poziomych metodą kierunkową" – metoda kierunkowa opiera się na pomiarze wielu kierunków w serii (często w obu położeniach lunety) względem kierunku odniesienia. Dziennik dla tej metody zwykle porządkuje obserwacje jako listę kierunków i różnice między nimi, a nie wyłącznie pojedynczą parę celowań tworzącą jeden kąt.
  • "poziomych metodą repetycyjną" – repetycja polega na wielokrotnym odkładaniu tego samego kąta i sumowaniu odczytów, aby zmniejszyć wpływ błędów odczytu. Dziennik musi umożliwiać zapis kolejnych powtórzeń, sum i wartości średnich; to inna logika zapisu niż jednorazowy pomiar kąta.
  • "pionowych zenitalnych" – kąty pionowe (zenitalne) dotyczą obserwacji w płaszczyźnie pionowej i są powiązane z odczytami na kole pionowym oraz zależą od definicji kąta zenitalnego. Dziennik dla kątów pionowych zwykle uwzględnia m.in. odczyty dla góry/dół lub parametry związane z nachyleniem, a nie typowy zapis kąta poziomego między dwoma kierunkami.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy dziennik dotyczy kątów poziomych czy pionowych, a dopiero potem porównaj, czy zapis jest "seryjny" (kierunki), "powtórzeniowy" (repetycje), czy "jednorazowy" (pojedynczy kąt). To zwykle pozwala szybko odróżnić metody bez wykonywania obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dziennik pomiaru kątów to formularz (papierowy lub elektroniczny) do zapisu obserwacji wykonanych instrumentem, np. teodolitem lub tachimetrem. Zawiera pola na odczyty, informacje o stanowisku i celach oraz miejsce na wynikowe wartości. Układ dziennika zwykle zależy od zastosowanej metody pomiaru.
W metodzie pojedynczego kąta zapis dotyczy głównie dwóch celowań tworzących jeden kąt (kierunek pierwszy i drugi oraz różnica). W metodzie kierunkowej częściej spotkasz tabelę wielu kierunków mierzonych względem kierunku odniesienia, często w seriach i z miejscem na redukcję/średnie.
Metoda repetycyjna polega na wielokrotnym odkładaniu tego samego kąta, dlatego dziennik musi mieć miejsce na kolejne powtórzenia, sumy odczytów i wyznaczenie wartości średniej. Przy pojedynczym kącie zapis jest jednorazowy, więc taki "blok powtórzeń" nie jest potrzebny.
Kąt poziomy to kąt zawarty między dwoma kierunkami w płaszczyźnie poziomej, mierzony na kole poziomym instrumentu. W praktyce wynika z celowania na dwa punkty (dwa kierunki). Nie należy go mylić z kątem pionowym/zenitalnym, który dotyczy płaszczyzny pionowej.
Najczęściej myli się "kierunki" z "kątami": jeśli w tabeli są liczne wpisy dla wielu celów, to zwykle metoda kierunkowa, a nie pojedynczy kąt. Drugi błąd to ignorowanie powtórzeń – jeśli są kolumny na kolejne repetycje, to nie jest zapis jednorazowy. Trzeci błąd to pomylenie kątów poziomych z pionowymi.
Metoda pojedynczego kąta bywa używana wtedy, gdy potrzebujesz wyznaczyć konkretny kąt między dwoma kierunkami bez rozbudowanej serii wielu celów, np. w prostszych zadaniach tyczenia lub kontroli. Dobór metody zależy od wymaganej dokładności i organizacji pomiaru na stanowisku.
Nie zawsze "z definicji", ale metoda kierunkowa często daje lepszą kontrolę obserwacji, bo pozwala mierzyć wiele kierunków w seriach i uśredniać wyniki. Dokładność końcowa zależy też od liczby serii, jakości instrumentu, warunków terenowych i poprawności prowadzenia obserwacji (np. obu położeń lunety).
Dziennik do kątów zenitalnych (pionowych) zwykle zawiera pola związane z obserwacją na kole pionowym, często z zapisami odpowiadającymi pomiarom w płaszczyźnie pionowej. W praktyce będzie mniej "dwukierunkowego" zapisu kąta poziomego, a więcej wpisów typowych dla pomiaru nachylenia/zenitu, zależnie od przyjętej procedury.
Najlepiej przećwiczyć rozpoznawanie układów tabel na przykładach: osobno dla pojedynczego kąta, osobno dla metody kierunkowej i repetycyjnej, a także dla kątów pionowych. Ucz się, jakie obserwacje są zapisywane (ile celów, ile powtórzeń, czy są serie), a nie tylko nazw metod.
Poza odczytami zwykle zapisuje się dane identyfikujące stanowisko i cele (punkty), datę, warunki pomiaru, nazwę zespołu, instrument oraz uwagi potrzebne do opracowania wyników. Dzięki temu można później sprawdzić kompletność obserwacji i odtworzyć przebieg pomiaru podczas kontroli lub obliczeń.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Dziennik do pomiaru kątów poziomych metodą pojedynczego kąta służy do zapisu jednej bezpośredniej obserwacji kąta między dwoma kierunkami (na dwa celowania)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do "Podstaw geodezji" (dział: pomiary kątów teodolitem)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/techników z przykładami dzienników pomiarowych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z kwalifikacji związanych z pomiarami sytuacyjno-wysokościowymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego