Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPC1 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 9.
Przedstawiony na ilustracji przyrząd służy do
Ilustracja przedstawia bezdotykowy termometr na podczerwień, który jest używany do pomiaru temperatury.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bezdotykowy pomiar temperatury wykonuje się przyrządami wykorzystującymi promieniowanie cieplne (zwykle podczerwień). Takie urządzenia służą do szybkiej kontroli temperatury powierzchni bez kontaktu z produktem. Pomiary wilgotności, gęstości i poziomu cieczy realizuje się innymi typami mierników.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "bezdotykowego pomiaru temperatury" pasuje do przyrządów, które mierzą temperaturę bez kontaktu z obiektem, najczęściej na podstawie promieniowania cieplnego (podczerwieni) emitowanego przez powierzchnię. W praktyce produkcji żywności taki pomiar jest użyteczny, gdy trzeba szybko sprawdzić temperaturę powierzchni surowca, opakowania lub elementu urządzenia, a jednocześnie ograniczyć ryzyko zabrudzenia lub zanieczyszczenia produktu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "pomiaru wilgotności pomieszczeń" dotyczy higrometrów lub czujników wilgotności. Zwykle są to urządzenia stacjonarne albo ręczne mierniki z sondą, a nie przyrządy typowo kojarzone z "celowaniem" w obiekt.
  • "określania gęstości płynów" wykonuje się np. areometrami (hydrometrami) albo metodami laboratoryjnymi. To pomiary wymagające kontaktu z cieczą i odpowiednich warunków (naczynie pomiarowe, próbka), więc nie odpowiadają zastosowaniu "bezdotykowemu".
  • "określenia poziomu cieczy" realizują wskaźniki poziomu, sondy pływakowe, czujniki ciśnienia lub układy pomiarowe w zbiornikach. Są to rozwiązania montowane na instalacji lub zanurzeniowe, a nie typowe ręczne przyrządy do szybkiego pomiaru na odległość.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach obrazkowych warto zwracać uwagę na cechy charakterystyczne urządzenia. Jeśli przyrząd ma formę "pistoletu" i jest używany przez nakierowanie na obiekt, najczęściej chodzi o pomiar temperatury w podczerwieni. W realnej pracy pamiętaj też o ograniczeniach takich pomiarów (np. wpływ emisyjności i błyszczących powierzchni), bo mogą zaniżać lub zawyżać wynik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pirometr i do czego służy w zakładzie spożywczym?
Pirometr (często termometr na podczerwień) to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury powierzchni. W produkcji żywności służy do szybkiej kontroli temperatury surowców, opakowań lub elementów maszyn bez dotykania ich i bez ryzyka przeniesienia zanieczyszczeń.
Jak działa bezdotykowy pomiar temperatury na podczerwień?
Urządzenie odbiera promieniowanie cieplne emitowane przez powierzchnię obiektu i na tej podstawie wyznacza temperaturę. Wynik zależy od właściwości powierzchni (np. emisyjności), odległości i pola pomiaru, dlatego trzeba celować w odpowiedni obszar i stosować zalecenia producenta.
Dlaczego pirometr nie mierzy temperatury wewnątrz produktu?
Typowy pirometr mierzy temperaturę powierzchni, bo rejestruje promieniowanie z zewnętrznej warstwy. Nie "widzi" środka produktu, więc do kontroli temperatury wewnętrznej (np. w mięsie czy potrawie) używa się termometrów kontaktowych z sondą.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pomiarze pirometrem?
Najczęstsze błędy to pomiar zbyt daleko (za mały obiekt w polu pomiaru), pomiar błyszczących powierzchni bez korekty emisyjności, celowanie w niewłaściwy punkt oraz brak stabilizacji warunków. To może dać wynik zaniżony lub zawyżony względem rzeczywistej temperatury.
Czy higrometr może wyglądać podobnie do termometru na podczerwień?
Zwykle nie. Higrometr do wilgotności często ma sondę lub wlot powietrza i mierzy parametry powietrza (wilgotność, czasem temperaturę). Termometr na podczerwień bywa "pistoletowy" i działa przez skierowanie na obiekt. Na egzaminie patrz na sposób użycia na ilustracji.
Co to jest areometr i kiedy mierzy się nim gęstość płynów?
Areometr to pływakowy przyrząd do określania gęstości cieczy na podstawie zanurzenia w próbce. Stosuje się go np. w ocenie stężeń roztworów. Wymaga kontaktu z cieczą i odpowiedniego naczynia pomiarowego, więc nie jest narzędziem do bezdotykowych pomiarów.
Jak rozpoznać w zadaniu przyrząd do pomiaru poziomu cieczy?
Wskaźniki poziomu są zwykle elementem zbiornika lub instalacji: pływak, sonda, rurka wzierna lub czujnik zamontowany na ścianie. Jeśli na ilustracji widać część montowaną na zbiorniku, a nie ręczny miernik do "celowania", to najczęściej chodzi o pomiar poziomu, nie temperatury.
Dlaczego w HACCP tak często kontroluje się temperaturę?
Temperatura wpływa na rozwój drobnoustrojów i bezpieczeństwo zdrowotne żywności. Monitorowanie temperatur w kluczowych etapach (np. chłodzenie, obróbka cieplna, magazynowanie) pomaga utrzymać proces w bezpiecznych granicach. Bezdotykowy pomiar bywa przydatny do szybkiej kontroli powierzchni.
Jak kalibruje się termometr na podczerwień w praktyce zakładu?
Kalibrację wykonuje się według procedury i zaleceń producenta, zwykle z użyciem wzorca/źródła o znanej temperaturze (np. kalibratora). Ważne jest dokumentowanie wyników i częstotliwości sprawdzeń. Na egzaminie warto pamiętać, że sama "kontrola" wskazań to nie to samo co pełna kalibracja.
Jakie pytania egzaminacyjne najczęściej dotyczą przyrządów pomiarowych?
Najczęściej sprawdzają: rozpoznanie urządzenia ze zdjęcia, dopasowanie przyrządu do wielkości fizycznej (temperatura, wilgotność, gęstość, poziom), wskazanie zastosowania w procesie oraz typowe ograniczenia metody. Pomaga uczenie się po cechach wyglądu i sposobie użycia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Bezdotykowy pomiar temperatury wykonuje się przyrządami wykorzystującymi promieniowanie cieplne (zwykle podczerwień)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pirometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Higrometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Higrometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Areometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Areometr (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii/technik pomiarowych w przemyśle spożywczym
  • Instrukcje producentów termometrów na podczerwień (zasady emisyjności i prawidłowego pomiaru)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące monitorowania temperatur w systemach jakości i bezpieczeństwa żywności (np. procedury pomiarowe w zakładzie)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego