W dwustanowej regulacji temperatury (ON/OFF) element wykonawczy, np. grzałka, pracuje tylko w dwóch stanach: włączony albo wyłączony. Aby uniknąć "klapania" (zbyt częstego przełączania) w pobliżu wartości zadanej, stosuje się histerezę, czyli celowe wprowadzenie dwóch różnych progów przełączania.
Jeżeli:
- To – wartość zadana temperatury,
- H – szerokość pętli histerezy (cały zakres między progiem dolnym i górnym),
to w typowym ujęciu progi są symetryczne względem To:
- próg górny: To + H/2,
- próg dolny: To − H/2.
Pytanie dotyczy temperatury, przy której nastąpi wyłączenie grzałki. Dla układu grzewczego standardowo wyłączenie następuje po przekroczeniu progu górnego, czyli przy To + H/2.
Obliczenie:
- H/2 = 5/2 = 2,5
- To + H/2 = 100 + 2,5 = 102,5
Dlatego odpowiedź "102,5 oC" jest poprawna.
Pozostałe odpowiedzi odpowiadają typowym pomyłkom:
- "97,5 oC" to dolny próg (To − H/2), zwykle związany z ponownym włączeniem grzałki, a nie z jej wyłączeniem.
- "95,0 oC" wynika z użycia całej histerezy (To − H) zamiast połowy, czyli błędnej interpretacji H.
- "105,0 oC" wynika z dodania całej histerezy (To + H) zamiast połowy, co zawyża próg wyłączenia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "szerokość pętli histerezy", najpierw policz H/2, a dopiero potem dodaj/odejmij od To, zależnie od tego, czy pytają o próg górny czy dolny.
