KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 15.
Przygotowując silnik pojazdu do oceny szczelności cylindrów metodą względnego spadku ciśnienia powietrza doprowadzonego do cylindra przez otwór wtryskiwacza, należy ustawić tłok w odpowiednim położeniu, a następnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas próby szczelności cylindra z doprowadzeniem sprężonego powietrza do komory spalania ciśnienie może wywołać obrót wału korbowego i przestawić tłok.
Dlatego po ustawieniu tłoka w wymaganym położeniu należy zabezpieczyć silnik przed obrotem, np. przez unieruchomienie wału (w praktyce m.in. przez włączenie biegu).

Pełne wyjaśnienie:

Metoda względnego spadku ciśnienia (często spotykana jako próba szczelności cylindra z doprowadzeniem sprężonego powietrza) polega na wtłoczeniu powietrza do cylindra i obserwacji, jak duży jest ubytek ciśnienia w czasie lub jaki jest udział "ucieczki" powietrza. Żeby wynik był miarodajny, tłok musi być ustawiony w odpowiednim położeniu (zwykle tak, aby zawory były zamknięte), a położenie to musi pozostać niezmienne w trakcie próby.

Kluczowy problem praktyczny: sprężone powietrze działające na powierzchnię tłoka wytwarza siłę, która może wygenerować moment i obrócić wał korbowy. Jeśli wał się obróci, tłok "ucieknie" z ustawionego położenia, zmieni się stan rozrządu (np. zacznie się otwierać zawór), a wtedy pomiar przestaje dotyczyć samej szczelności cylindra i staje się przypadkowy. Dodatkowo może to stworzyć zagrożenie dla osoby wykonującej pomiar.

Dlatego poprawnym krokiem po ustawieniu tłoka jest unieruchomienie wału (w realnych warunkach warsztatowych może to być wykonane na kilka sposobów; w treści pytania wskazano wariant "przez włączenie 1 biegu").

  • Odpowiedź "wymontować kolektor ssący" nie jest typowym i koniecznym krokiem przygotowania do tej próby; demontaż dolotu może być potrzebny w innych naprawach, ale nie rozwiązuje problemu obrotu wału ani nie jest warunkiem pomiaru.
  • Odpowiedź "poluzować pasek napędu pompy wodnej" dotyczy osprzętu chłodzenia i nie ma bezpośredniego wpływu na możliwość obrotu wału pod wpływem ciśnienia w cylindrze; to czynność nieadekwatna do celu próby.
  • Odpowiedź "zdjąć kolektor wydechowy" również nie jest standardowym wymaganiem tej procedury. Próba szczelności opiera się na doprowadzeniu powietrza do cylindra i kontroli ucieczek, a nie na demontażu elementów układu wydechowego.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o próby z użyciem sprężonego powietrza szukaj odpowiedzi związanych z ustawieniem położenia i zabezpieczeniem mechanizmu przed przemieszczeniem — to najczęstsze warunki poprawnego i bezpiecznego pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To badanie, w którym do cylindra doprowadza się sprężone powietrze, a następnie ocenia, jak szybko i w jakim stopniu spada ciśnienie (czyli ile powietrza "ucieka"). Wniosek dotyczy szczelności komory spalania i elementów współpracujących.
Położenie tłoka decyduje o tym, czy zawory są zamknięte i czy cylinder jest "odizolowany" od dolotu oraz wydechu. Gdy tłok jest ustawiony niewłaściwie, powietrze może swobodnie uchodzić przez otwarte zawory, co zafałszuje wynik.
Sprężone powietrze działające na tłok może wytworzyć moment obrotowy i przestawić wał, a więc i tłok. Zmiana położenia tłoka powoduje zmianę warunków pomiaru oraz może być niebezpieczna. Unieruchomienie stabilizuje pomiar i zwiększa bezpieczeństwo.
Nie. W praktyce spotyka się różne metody zabezpieczenia przed obrotem (zależnie od konstrukcji pojazdu i dostępu). W pytaniach egzaminacyjnych często podaje się jeden przykładowy, prosty sposób, np. wykorzystanie układu przeniesienia napędu przez włączenie biegu.
Wał może się obrócić, tłok zmieni położenie i test przestanie dotyczyć planowanego stanu (np. "zawory zamknięte"). Możliwy jest też nagły ruch elementów wirujących, co zwiększa ryzyko urazu i uszkodzenia narzędzi lub osprzętu pomiarowego.
Typowo wskazuje problemy z doszczelnieniem komory spalania: nieszczelne zawory, zużyte pierścienie tłokowe/cylinder (przedmuch do skrzyni korbowej) albo nieszczelność uszczelki pod głowicą. Dokładna interpretacja zależy od objawów i miejsca "ucieczki".
Zwykle nie jest to krok konieczny do samego testu. Próba polega na podaniu powietrza do cylindra przez odpowiedni otwór i kontroli spadku/ucieczki. Demontaż dolotu może mieć sens w innych pracach serwisowych, ale nie jest podstawowym warunkiem tej procedury.
To czynność związana z osprzętem układu chłodzenia, a nie z uszczelnieniem cylindra ani stabilizacją położenia tłoka. Nie wpływa na to, czy wał obróci się pod wpływem ciśnienia w cylindrze, ani nie poprawia wiarygodności pomiaru szczelności.
Najczęściej przy spadku mocy, trudnym rozruchu, podejrzeniu zużycia mechanicznego silnika lub po naprawach głowicy. W maszynach rolniczych takie objawy mogą szybko zwiększać zużycie paliwa i ryzyko awarii w sezonie, więc diagnostyka jest istotna.
Często wybierają odpowiedzi o demontażu osprzętu (kolektory, paski), bo kojarzą je z naprawą silnika, a nie z warunkami pomiaru. Drugim błędem jest pomijanie faktu, że ciśnienie w cylindrze może obrócić wał — a to kluczowy powód konieczności unieruchomienia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki silników spalinowych (dział: pomiar szczelności cylindrów)
  • Instrukcje obsługi/testerów do próby szczelności cylindra (leak-down tester) dostarczane przez producenta
  • Poradniki serwisowe dotyczące silników w pojazdach i maszynach rolniczych (rozdział: diagnostyka mechaniczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego