KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 33.
Przygotowujesz bibliografię na temat powieści napisanych w języku hiszpańskim. Określ rodzaj zasięgu tej bibliografii.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Zasięg językowy" jest właściwy, bo bibliografia obejmuje utwory wybrane według kryterium języka (powieści napisane po hiszpańsku). Zasięg tematyczny dotyczy problematyki, geograficzny – obszaru, a chronologiczny – przedziału czasu. Tu jedynym podanym ograniczeniem jest język dokumentów.

Pełne wyjaśnienie:

W bibliografii zasięg oznacza, według jakiego kryterium ograniczono i dobrano opisy bibliograficzne. Kryteria te mogą dotyczyć m.in. tematu, języka, obszaru geograficznego czy czasu.

W treści zadania kluczowe jest sformułowanie: "powieści napisanych w języku hiszpańskim". Ograniczenie dotyczy więc języka dokumentów (języka tekstu utworu), a nie tego, o czym utwory są ani gdzie powstały. Dlatego poprawna jest odpowiedź "Zasięg językowy".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Zasięg tematyczny" stosuje się, gdy wybór materiału wynika z dziedziny lub problematyki (np. bibliografia powieści o wojnie domowej, bibliografia literatury fantasy). Sam fakt, że są to "powieści", nie określa tematu – określa gatunek.
  • "Zasięg geograficzny" odnosi się do miejsca (np. literatura z danego kraju/regionu, publikacje wydane w określonym mieście, twórczość autorów z danego obszaru). Język hiszpański nie jest równoznaczny z jednym obszarem geograficznym, bo jest używany w wielu krajach.
  • "Zasięg chronologiczny" dotyczy ram czasowych (np. powieści wydane w latach 2000–2010, twórczość z XIX wieku). W pytaniu nie ma żadnego przedziału czasu ani dat.

Wskazówka egzaminacyjna: podkreśl w pytaniu jedno słowo-klucz, które jest warunkiem doboru materiału (tu: "w języku hiszpańskim"). Następnie dopasuj je do typu zasięgu. Jeśli warunek dotyczy języka tekstu, będzie to zasięg językowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasięg bibliografii to kryterium, które określa, jakie materiały zostały do niej włączone i jakie ograniczenia zastosowano (np. język, czas, miejsce, temat). Dzięki temu wiadomo, według jakiej zasady dokonano selekcji opisów bibliograficznych.
Zasięg językowy rozpoznasz wtedy, gdy dobór pozycji zależy od języka dokumentu, np. "publikacje w języku hiszpańskim" lub "książki anglojęzyczne". To kryterium nie mówi o temacie ani o kraju, tylko o języku treści.
Bo język hiszpański jest używany w wielu państwach, więc nie wskazuje jednego obszaru. Zasięg geograficzny dotyczy miejsca (np. kraj wydania, region, miejscowość, pochodzenie autora). Tu jedynym warunkiem selekcji jest język utworu.
Zasięg tematyczny oznacza, że bibliografia obejmuje pozycje dobrane według treści i problematyki, np. bibliografia literatury o marketingu, o historii średniowiecza albo o ochronie środowiska. Wtedy kluczowe są słowa opisujące temat, a nie język czy lata.
O zasięgu chronologicznym mówimy, gdy w bibliografii podano ramy czasowe doboru, np. "publikacje z lat 2015–2020", "wydania XIX-wieczne" albo "pozycje po 2004 roku". Warunkiem są daty, lata lub okresy, a nie język czy miejsce.
Zasięg geograficzny to selekcja według miejsca, np. "publikacje wydane w Krakowie", "literatura dotycząca Podlasia", "książki autorów z Polski", "druki śląskie". W praktyce może odnosić się do miejsca wydania, obszaru badań albo regionu, którego dotyczą materiały.
Nie zawsze. Gatunek (powieść, dramat, reportaż) opisuje formę utworu, a zasięg tematyczny dotyczy treści. Bibliografia "powieści" może być bibliografią gatunkową, ale w tym zadaniu decydujący jest dodatkowy warunek: język hiszpański, czyli zasięg językowy.
Język dokumentu to język, w którym napisano utwór (np. hiszpański). Język opisu bibliograficznego to język, w którym sporządzasz bibliografię (np. po polsku). W pytaniach o zasięg zwykle chodzi o język dokumentu, czyli kryterium doboru materiału.
Najczęstsze błędy to: mylenie języka z geografią (hiszpański ≠ Hiszpania), wybieranie "tematycznego" z przyzwyczajenia oraz ignorowanie słowa-klucza, które jest warunkiem selekcji. Pomaga prosta metoda: znajdź w treści jedno ograniczenie i nazwij jego typ.
Ćwicz na krótkich opisach: dopasuj, czy ograniczenie dotyczy języka, tematu, miejsca czy czasu. Rób własne przykłady (np. "książki francuskojęzyczne" vs "książki o Francji"). W zadaniach egzaminacyjnych zawsze szukaj kryterium doboru, a nie ogólnego tematu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: ""Zasięg językowy" jest właściwy, bo bibliografia obejmuje utwory wybrane według kryterium języka (powieści napisane po hiszpańsku)."

Źródła:

  • ISO 690:2021, Information and documentation — Guidelines for bibliographic references and citations to information resources (standard; kontekst tworzenia opisów i zestawień bibliograficznych).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z bibliografii oraz informacji naukowej (działy o typach bibliografii i zasięgach)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z działalności informacyjno-bibliograficznej (ćwiczenia z klasyfikacji zasięgów)
  • ISO 690 (ogólne zasady opracowania odniesień i cytowań) jako kontekst pracy z opisem bibliograficznym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego