KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 28.
Typ Bibliografii Zasięg
Bibliografia A Dotyczy literatury francuskiej.
Bibliografia B Obejmuje publikacje z lat 1900-1950.
Bibliografia C Zawiera wyłącznie publikacje na temat ekonomii.
Określ rodzaj zasięgu dla Bibliografii B.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bibliografia B obejmuje publikacje z lat 1900–1950, czyli jej zakres jest wyznaczony przez przedział czasu. Taki sposób ograniczenia materiału (według lat, epok, okresów) nazywa się zasięgiem chronologicznym. Pozostałe zasięgi dotyczą odpowiednio języka, obszaru lub tematyki.

Pełne wyjaśnienie:

Zasięg bibliografii opisuje, jakie ograniczenia przyjęto przy doborze rejestrowanych publikacji. Najczęściej spotyka się kilka podstawowych rodzajów zasięgu, m.in. według czasu, języka, obszaru czy tematyki.

W zadaniu Bibliografia B "obejmuje publikacje z lat 1900–1950". Oznacza to, że kryterium doboru jest czas wydania (przedział lat). Dlatego właściwą odpowiedzią jest zasięg chronologiczny – obejmuje on wskazany okres, np. lata, stulecia, epoki czy inne przedziały czasowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Zasięg językowy dotyczy ograniczenia do publikacji w określonym języku (np. tylko po polsku, tylko po francusku). W tabeli język pojawia się przy Bibliografii A ("literatura francuska"), nie przy B.
  • Zasięg geograficzny odnosi się do obszaru (np. kraj, region, miasto) lub miejsca wydania/działania instytucji. W opisie Bibliografii B nie ma informacji o obszarze, jest wyłącznie czas.
  • Zasięg tematyczny ogranicza dobór do konkretnej dziedziny lub tematu (np. ekonomia). To cecha Bibliografii C, nie Bibliografii B.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie widzisz lata lub okres (np. "po 1989 r.", "XIX w.", "1945–1989"), niemal zawsze chodzi o zasięg chronologiczny. Jeśli pojawia się nazwa języka – językowy; jeśli nazwa kraju/regionu – geograficzny; jeśli dziedzina – tematyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasięg chronologiczny oznacza, że bibliografia obejmuje publikacje z określonego okresu (np. 1900–1950, XIX w., po 1989 r.). Kryterium doboru jest czas (rok wydania, okres historyczny), a nie język, miejsce czy tematyka.
Zasięg językowy rozpoznasz po informacji, że bibliografia rejestruje publikacje w danym języku (np. "tylko w języku polskim", "publikacje francuskojęzyczne"). To ograniczenie nie odnosi się do kraju ani do tematu, tylko do języka tekstu.
Zasięg geograficzny dotyczy obszaru, którego bibliografia dotyczy, np. "publikacje wydane w Polsce", "dotyczące Mazowsza", "o Gdańsku". W opisie pojawiają się nazwy państw, regionów lub miejsc, a nie lata czy dziedziny wiedzy.
Zasięg tematyczny oznacza, że bibliografia obejmuje publikacje z określonej dziedziny lub na wskazany temat, np. ekonomia, prawo, bibliologia. W opisie zwykle występuje nazwa dyscypliny, problemu lub zakresu merytorycznego.
Przedział lat jest jednoznacznym ograniczeniem czasowym: bibliografia nie obejmuje wszystkiego, tylko publikacje z wybranego okresu. To właśnie definiuje zasięg chronologiczny. Nie wynika z tego ani język publikacji, ani ich obszar, ani dziedzina.
Typowe błędy to mylenie języka z geografią (np. "francuska" jako Francja zamiast język), oraz automatyczne wybieranie "tematyczny" dla każdego opisu. Warto szukać słów-kluczy: lata (czas), język, miejsce, dziedzina.
To zależy od definicji przyjętej w opisie: "francuska" może odnosić się do języka albo do literatury danego kraju. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle traktuje się to jako zasięg językowy (publikacje w języku francuskim), o ile nie wskazano wyraźnie obszaru.
Najpierw znajdź kryterium ograniczenia: lata/okres → chronologiczny, język → językowy, kraj/region → geograficzny, dziedzina → tematyczny. Dopiero potem wybierz odpowiedź, nie kieruj się intuicją.
Przydaje się, gdy klient lub biblioteka szuka publikacji z konkretnej epoki (np. międzywojnie, PRL) albo trzeba przygotować zestawienie literatury z wybranego okresu. Ułatwia to selekcję źródeł i budowanie bibliografii do pracy lub wystawy.
Oprócz zasięgu chronologicznego spotyka się m.in. zasięg językowy (język publikacji), geograficzny (obszar), tematyczny (dziedzina), a w praktyce także zasięg formalno-wydawniczy (np. tylko artykuły, tylko książki), jeśli tak określono dobór materiału.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że bibliografia B obejmuje publikacje z lat 1900–1950, czyli jej zakres jest wyznaczony przez przedział czasu.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Bibliografia" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Bibliografia (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN (online): hasło "bibliografia" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/bibliografia;3876249.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Hasła encyklopedyczne i słownikowe dotyczące bibliografii (PWN, słowniki bibliotekarskie)
  • Podręczniki z podstaw informacji naukowej i bibliografii (część o klasyfikacji bibliografii według zasięgu)
  • Ćwiczenia: dopasowywanie opisów (język/obszar/czas/temat) do rodzaju zasięgu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego