KWALIFIKACJA OGR4 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 29.
Przygotowujesz grunt pod budowę murku oporowego o wysokości 80 cm w zachodniej Polsce (strefa przemarzania I). Jaka głębokość robót ziemnych będzie najbardziej odpowiednia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W strefie przemarzania I typowa głębokość przemarzania wynosi ok. 0,8 m, więc roboty ziemne pod fundament murku należy zaplanować tak, aby ograniczyć ryzyko wysadzin mrozowych.
Dlatego dla murku oporowego o wysokości 80 cm najbardziej uzasadniona jest głębokość 80 cm; 20 i 50 cm zwykle są zbyt płytkie, a 100 cm to nadmiar w tym wariancie.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest powiązanie głębokości robót ziemnych z ryzykiem przemarzania gruntu. Gdy woda w gruncie zamarza, zwiększa objętość i może powodować wysady mrozowe, które unoszą lub przechylają lekkie konstrukcje (np. murki). Dlatego wykop pod fundament/posadowienie elementów małej architektury planuje się tak, aby konstrukcja pracowała stabilnie w warunkach zimowych.

W treści podano, że inwestycja jest w zachodniej Polsce, czyli w strefie przemarzania I. W ujęciu egzaminacyjnym przyjmuje się tu typową głębokość przemarzania około 0,8 m. Dla murku oporowego o wysokości 80 cm najbezpieczniej jest zaplanować roboty ziemne na poziomie zbliżonym do tej wartości, aby ograniczyć wpływ mrozu na posadowienie. Stąd odpowiedź 80 cm jest najbardziej właściwa.

  • 20 cm – to głębokość charakterystyczna raczej dla płytkich korytowań pod nawierzchnie lub podbudowy, a nie dla fundamentowania murku; zbyt płytko, duże ryzyko rozluźnienia i przemieszczeń po zimie.
  • 50 cm – może pojawiać się przy niektórych pracach ziemnych (np. w gruntach niewysadzinowych i dla innych elementów), ale w zadaniu nie ma przesłanek pozwalających bezpiecznie zejść tak płytko przy murku oporowym; w strefie I zwykle rozważa się większą głębokość.
  • 80 cm – zgodne z typową głębokością przemarzania w strefie I i z zasadą, by chronić posadowienie przed skutkami mrozu; to najlepszy wybór przy podanych danych.
  • 100 cm – może być uzasadnione w chłodniejszych strefach (np. II) albo przy trudniejszych warunkach, ale dla strefy I jest to zwykle głębiej niż potrzeba, co zwiększa nakład robót i koszty bez wyraźnej korzyści w tym wariancie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal strefę przemarzania z lokalizacji, potem dopasuj głębokość robót do typu obiektu (tu: murek oporowy) i pamiętaj, że grunt wysadzinowy wymaga ostrożniejszego (głębszego) posadowienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strefa przemarzania określa typową głębokość, do jakiej grunt może zamarzać zimą w danym regionie. W praktyce pomaga dobrać głębokość posadowienia, aby ograniczyć ryzyko wysadzin mrozowych i uszkodzeń elementów małej architektury, takich jak murki, słupki czy fundamenty pod pergole.
Gdy grunt zamarza, woda zwiększa objętość i tworzy wysadziny, które mogą unosić lub przechylać konstrukcję. Posadowienie poniżej strefy przemarzania zmniejsza wpływ zamarzania na fundament, poprawia stateczność i ogranicza pękanie oraz nierówne osiadanie murku po zimie.
W ujęciu nauczanym na potrzeby praktyki i egzaminów spotyka się wartości: strefa I ok. 0,8 m, II ok. 1,0 m, III ok. 1,2 m, IV ok. 1,4 m. To orientacyjne głębokości przemarzania, które łączy się z lokalizacją i warunkami gruntowymi przy doborze robót ziemnych.
Najpierw ustal strefę przemarzania dla lokalizacji, a następnie przyjmij głębokość robót ziemnych tak, aby fundament pracował stabilnie zimą. Dla zachodniej Polski (strefa I) typową wartością odniesienia jest ok. 0,8 m, więc często wybiera się wykop rzędu 80 cm w zadaniach egzaminacyjnych.
Tak. Grunty wysadzinowe (np. gliny, iły) są bardziej wrażliwe na zamarzanie i potrafią silniej "pracować" zimą, więc wymagają ostrożniejszego posadowienia. Grunty niewysadzinowe (np. niektóre piaski) mogą pozwalać na płytsze rozwiązania, ale tylko gdy projekt i warunki to potwierdzają.
Najczęstsze pomyłki to: (1) przyjmowanie jednej głębokości dla całej Polski, (2) mylenie głębokości przemarzania z grubością podbudowy lub podsypki, (3) ignorowanie wpływu rodzaju gruntu i wysokości konstrukcji, (4) wybór "średniej" odpowiedzi bez powiązania jej ze strefą z treści zadania.
Wartość 50 cm bywa spotykana w niektórych pracach ziemnych (np. korytowanie pod nawierzchnie lub posadowienie lekkich elementów w sprzyjających warunkach). W przypadku murku oporowego i przy wskazanej strefie przemarzania zwykle oczekuje się większej głębokości, aby ograniczyć skutki mrozu.
Głębszy wykop oznacza więcej robót ziemnych, większy koszt i dłuższy czas realizacji. Jeśli treść zadania wskazuje łagodniejszą strefę przemarzania (np. I), to 100 cm może być niepotrzebnym "przewymiarowaniem" w typowym ujęciu egzaminacyjnym. Zawsze dobiera się głębokość do warunków i obiektu.
W praktyce (i w materiałach dydaktycznych) spotyka się zależności, w których wraz ze wzrostem wysokości murku rośnie potrzeba solidniejszego posadowienia. Dla niższych murków wymagania mogą być mniejsze, a dla wyższych – większe. Na egzaminie kluczowe jest czytanie treści: typ murku, wysokość i strefa przemarzania.
Ucz się schematu: obiekt → lokalizacja/strefa → grunt → głębokość. Powtórz strefy przemarzania (I–IV) i rozumiej mechanizm wysadzin mrozowych. Rozwiązuj zadania porównawcze (ten sam obiekt w różnych strefach) i zwracaj uwagę na słowa-klucze w treści, np. "zachodnia Polska", "murek oporowy", "wysokość".
info

Statystycznie 34% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl) – materiały dla techników architektury krajobrazu OGR.04/OGR.4 dotyczące murków i fundamentów (cytat o zakresie 30–60 cm oraz 80–120 cm) – dostęp 2026-02-26
  • PN-81/B-03020: Posadowienie bezpośrednie budowli. Obliczenia statyczne i projektowanie (mapa stref przemarzania: I/II/III/IV) – norma, wydanie PN-81
  • PN-EN 1997-1: Eurokod 7 – Projektowanie geotechniczne – Część 1: Zasady ogólne, aktualne wydanie PN-EN (zasady projektowania posadowienia) – dostęp przez katalog PKN

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne zpe.gov.pl dotyczące murków i fundamentowania (OGR.04/OGR.4)
  • PN-81/B-03020 (mapa stref przemarzania) – do nauki stref i wartości głębokości
  • PN-EN 1997-1 (Eurokod 7) – ogólne zasady projektowania geotechnicznego

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego